Mùa hoa dã quỳ

Từ tháng 10 đến tháng 12, sau khi mùa mưa Tây Nguyên vừa dứt, dã quỳ nở vàng hai bên đường trên khắp vùng cao.

Dã quỳ (Tithonia diversifolia) là cây bụi cao 1–3 m, hoa vàng cam nhiều cánh, mọc thành bụi dày dọc lối đi và triền đồi. Đây là cây du nhập từ thời Pháp, ban đầu trồng làm phân xanh cho các đồn điền, sau lan ra tự nhiên và phủ khắp cao nguyên. Cây chịu hạn tốt và nở đúng lúc trời hết mưa, nên trở thành dấu hiệu quen thuộc báo mùa khô về. Mỗi vùng chỉ rực nhất khoảng một tháng, nên nên canh đúng đợt thay vì đi cả quý. Hoa nở nhiều nhất ở nơi có nắng, nên chọn ngày trời trong sẽ thấy màu vàng đậm hơn, còn đầu và cuối mùa hoa thưa hơn hẳn.

Núi lửa Chư Đăng Ya (Gia Lai): là điểm xem dã quỳ được nhắc đến nhiều nhất. Đây là một miệng núi lửa đã tắt, cách trung tâm Pleiku khoảng 30 km, với dã quỳ phủ vàng quanh sườn vào tháng 11. Tuần lễ hoa dã quỳ – Núi lửa Chư Đang Ya năm 2025 diễn ra từ ngày 14 đến 16/11 ngay dưới chân núi, với hội chợ, biểu diễn cồng chiêng và các gian hàng của người Jrai. Khách thường đi buổi sáng rồi leo lên miệng núi để nhìn toàn cảnh ruộng đồng phía dưới. Đường lên từ Pleiku qua các buôn của người Jrai, có thể ghép thêm hàng thông và Biển Hồ chè trên cùng một tuyến.

Cao nguyên Đắk Lắk: có dã quỳ mọc dày dọc các quốc lộ nối những vùng trồng cà phê, nở cùng nhịp tháng 10–12. Ở đây dã quỳ không tập trung thành một điểm lễ hội mà kéo dài dọc đường, hợp cho những chuyến đi xe giữa các buôn làng và nông trại cà phê đang vào vụ thu hoạch cuối năm. Tháng 11–12 cũng là lúc cà phê chín đỏ trên cây, nên đi đường vừa thấy dã quỳ vàng vừa thấy rẫy cà phê vào vụ. Đây là cách xem hoa tiện cho người đang di chuyển trong vùng, kết hợp ghé Buôn Ma Thuột và các buôn của người Ê Đê.

Đà Lạt (Lâm Đồng): là nơi dã quỳ đẹp nhất vào tháng 11–12. Hoa nở dày ở đèo Prenn, khu Tà Nung, đường vành đai và dọc quốc lộ 20 dẫn vào thành phố. Cuối năm cũng là dịp Festival Hoa Đà Lạt, kỳ tổ chức thường rơi vào tháng 12 và hai năm một lần, kèm trưng bày hoa, diễu hành và các sự kiện quanh hồ Xuân Hương. Ai đi Đà Lạt tháng 11–12 có thể gặp cả dã quỳ ngoài đường lẫn hoa trong các vườn của lễ hội.

Vườn quốc gia Ba Vì (Hà Nội): là điểm xem dã quỳ gần nhất với miền Bắc. Dã quỳ ở Ba Vì nở vào cuối thu đầu đông, cao điểm tháng 11, tạo thành con đường hoa vàng dọc lối lên các cốt cao của vườn. Đây cũng là nơi nhiều người miền Bắc gặp dã quỳ mà không phải bay vào Tây Nguyên, nên cuối tuần tháng 11 khu vực này khá đông. Ba Vì cách trung tâm Hà Nội khoảng 60 km, đi về trong ngày được, nên nhiều người chỉ dành một buổi cuối tuần để lên xem hoa rồi về. Nên đi sớm và tránh cuối tuần cao điểm nếu ngại đông và kẹt xe ở đoạn dốc lên vườn.

Hai sự kiện đáng ghim trong mùa là Tuần lễ hoa dã quỳ – Núi lửa Chư Đang Ya ở Gia Lai (giữa tháng 11) và Festival Hoa Đà Lạt ở Lâm Đồng (tháng 12, tổ chức cách năm). Cả hai đều rơi đúng lúc hoa nở rộ, nên tiện ghép xem hoa với lễ hội trong cùng chuyến. Vì lịch từng năm có thể xê dịch, nên kiểm tra thông báo của địa phương trước khi đặt phòng.

Về cung đi: ở Tây Nguyên, lấy Pleiku làm điểm gốc để đi Chư Đăng Ya trong buổi sáng, rồi nối xuống Buôn Ma Thuột hoặc về Đà Lạt theo quốc lộ, gộp thành chuyến ba đến bốn ngày qua nhiều đoạn dã quỳ dọc đường. Nếu muốn xem cả lễ hội thì canh giữa tháng 11 để trùng Tuần lễ hoa dã quỳ ở Chư Đăng Ya, sau đó mới xuôi về Đà Lạt cho kịp cuối mùa hoa. Ở miền Bắc, Ba Vì chỉ cần một ngày và không cần bay đi xa. Dù ở đâu, nên đi vào buổi sáng trời nắng, vì dã quỳ nở bung và lên màu rõ nhất khi có nắng, còn ngày âm u hoa cụp và nhạt màu.