Mùa hoa xuân vùng cao (đào, mận, mơ, anh đào)

Từ tháng 12 đến tháng 3, các cao nguyên phía Bắc rồi Tây Nguyên lần lượt vào mùa hoa.

Mận, mơ, đào và anh đào nở lệch nhau vài tuần theo độ cao và vĩ độ, nên cửa sổ ngắm hoa kéo dài gần bốn tháng thay vì gói trong một đợt. Nhiều vườn hoa trùng dịp Tết Nguyên đán, khi người Mông và người Thái ăn Tết trên bản. Bài này gom các điểm hoa xuân vùng cao theo thứ tự thời gian nở, kèm sản vật và lễ hội đi cùng.

Hoa cải Mộc Châu: Mở màn sớm nhất là hoa cải ở cao nguyên Mộc Châu (tỉnh Sơn La), cao 1.050 m. Cải trắng nở từ đầu tháng 11 đến đầu tháng 12 quanh bản Áng và các đồi chè; cải dầu vàng nở muộn hơn, kéo từ tháng 11 sang tháng 1 trên hơn 1.000 ha ruộng vụ đông. Đây là đợt hoa trước khi mận vào mùa, nên ai đi sớm sẽ tránh được đông khách dịp Tết.

Thung lũng mận Nà Ka và Mu Náu: Từ cuối tháng 12 đến tháng 1, mận trên cao nguyên Mộc Châu bung hoa trắng. Thung lũng Nà Ka ở xã Tân Lập có khoảng 600 ha mận tập trung, lớn nhất vùng; gần đó là Mu Náu và Phiêng Khoang. Cả cao nguyên có khoảng 8.000 ha mơ mận trắng, vùng cây ăn quả lớn nhất Tây Bắc. Cùng những gốc mận này, đến tháng 5-6 cho quả mận hậu Tam Hoa, giống được cấp Chỉ dẫn địa lý từ năm 2017.

Hoa đào Sin Suối Hồ: Bản Sin Suối Hồ thuộc tỉnh Lai Châu, nằm ở độ cao 1.500 m, là bản người Mông Trắng làm du lịch cộng đồng có tiếng. Đào rừng ở đây nở tháng 1-2, xen với vườn địa lan bà con trồng bán Tết. Bản có 130 hộ, giữ chợ phiên và nếp nhà gỗ truyền thống, đáng để ở lại vài ngày thay vì ghé qua chụp ảnh.

Đào và mận cao nguyên đá Đồng Văn: Trên cao nguyên đá Đồng Văn, nay thuộc tỉnh Tuyên Quang sau khi sáp nhập Hà Giang cũ, đào đá Mông vỏ đỏ hồng và mận Tam Hoa Mèo Vạc nở tháng 2-3, trùng Tết Nguyên đán. Hoa mọc tự nhiên rải rác qua các xã Đồng Văn, Mèo Vạc, Quản Bạ, bên tường đá và trước nhà trình tường. Đây là mùa đào của Hà Giang cũ, đi cùng dịp người Mông ăn Tết trên cao nguyên.

Anh đào Sa Pa: Sa Pa thuộc tỉnh Lào Cai trồng anh đào từ năm 1990, đến nay có hơn 30.000 cây quanh phố và trên đường lên Fansipan, phần lớn là giống du nhập từ Nhật. Hoa nở 4-6 tuần trong khoảng tháng 1 đến tháng 3. Festival Hoa Anh Đào Sa Pa được tổ chức từ năm 2018, thường rơi vào cuối tháng 1 hoặc tháng 2. Các bản Tả Phìn, Tả Van gần đó cũng có cây nở cùng dịp.

Anh đào và mai anh đào Đà Lạt: Ở Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng), người Pháp trồng anh đào Prunus serrulata từ đầu thế kỷ XX quanh Hồ Xuân Hương và các đường Trần Hưng Đạo, Trần Phú; hoa đạt đỉnh vào tháng 2. Song song là mai anh đào Prunus cerasoides, giống đào rừng bản địa màu hồng phấn, nở tháng 1-2 quanh Tết trên núi Lang Biang và trong phố. Lễ hội hoa mai anh đào Đà Lạt Xuân 2026 khai mạc tối 16 tháng 1 tại quảng trường Lâm Viên và kéo dài đến ngày 5 tháng 2.

Mai anh đào Măng Đen: Xa về phía Tây Nguyên, Măng Đen thuộc xã Măng Đen (Kon Tum cũ, nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi sau sáp nhập), ở độ cao khoảng 1.200 m. Mai anh đào trồng dọc các trục đường và quanh hồ, nở rộ sát Tết trong tháng 1. Điểm này vắng hơn Đà Lạt, khí hậu mát quanh năm, hợp ghép cùng thác và rừng thông trong vùng.

Lễ hội trong mùa: Ngoài Festival Hoa Anh Đào Sa Pa và Lễ hội hoa mai anh đào Đà Lạt khai mạc 16/1/2026, mùa này còn trùng Tết của người Mông ở Đồng Văn, Mèo Vạc và người Thái ở Mộc Châu, khi các bản mở hội xuân, ném pao và múa khèn.

Gợi ý cung đi: Cụm phía Bắc gồm Mộc Châu, Sin Suối Hồ, Đồng Văn và Sa Pa nằm cách xa nhau, nên chọn một đến hai điểm cho mỗi chuyến ba đến bốn ngày thay vì cố gộp hết. Mộc Châu gần Hà Nội nhất, đi xe khách khoảng bốn giờ rồi thuê xe máy tại chỗ. Cụm phía Nam gồm Đà Lạt và Măng Đen tính riêng: bay tới Đà Lạt rồi đi đường bộ sang Măng Đen mất thêm một ngày. Đặt phòng sớm vì các cuối tuần quanh Tết thường kín chỗ, và mang áo ấm vì ban đêm vùng cao xuống dưới 10 độ.