Mùa hoa gạo

Mùa hoa gạo là dịp cuối tháng 2 sang tháng 3, khi cây gạo (còn gọi là mộc miên, pơ lang) trút hết lá và nở đỏ rực trên các bến sông, sân đình, cổng làng và cửa chùa khắp đồng bằng, trung du Bắc Bộ.

Hoa gạo gắn với hình ảnh làng quê cũ, thường mọc lẻ một cây cổ thụ bên nước hoặc đầu làng, như ở làng cổ Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội).

Đặc điểm và ý nghĩa: Cây gạo rụng lá vào mùa khô rồi ra hoa trước khi có lá non, nên cả tán chỉ còn hoa đỏ cam. Trong văn hóa Bắc Bộ, cây gạo đầu làng gắn với đình, đền, bến đò và nhiều câu chuyện dân gian. Hoa nở đúng dịp tháng 3, kéo dài khoảng hai đến ba tuần rồi rụng đỏ gốc.

Điểm ngắm đẹp: Ở Hà Nội có cây gạo ven hồ, cửa chùa Thầy, chùa Hương và các làng ngoại thành. Về Ninh Bình, hàng gạo dọc sông Ngô Đồng ở Tam Cốc nở đỏ soi bóng nước. Bắc Giang (nay thuộc Bắc Ninh), Hà Nam (nay thuộc Ninh Bình), Thái Bình (nay thuộc Hưng Yên) và vùng cao Hà Giang (nay thuộc Tuyên Quang) cũng có nhiều cây gạo cổ bên ruộng và triền đê. Đây là hoa của tháng 3, khác với mùa lúa Tam Cốc vào tháng 5-6.

Trải nghiệm cho khách: Hoa gạo hợp với đi xe máy hoặc xe đạp qua làng quê, dừng ở các cây cổ thụ bên đình, bến sông. Nhiều người kết hợp thăm đình chùa, chợ quê và ăn các món đồng quê như bún riêu, bánh cuốn, chè.

Cách đến và lưu trú: Phần lớn điểm ngắm cách trung tâm Hà Nội 30-70 km, đi trong ngày được. Đường Lâm, chùa Hương và Tam Cốc đều có nhà nghỉ, homestay quê. Tam Cốc (Ninh Bình) cách Hà Nội khoảng 100 km, tiện ở lại một đêm.

Mẹo

• Theo dõi các nhóm ảnh làng quê để biết cây nào đang nở.
• Hoa nở nhanh và rụng nhanh, nên đi ngay khi thấy tin nở rộ.
• Trời nắng nhẹ giúp màu hoa lên rõ trên nền trời xanh.
• Giữ khoảng cách với gốc cây và ruộng lúa của dân.