Mùa săn mây và trekking núi phía Bắc

Từ tháng 10 đến hết tháng 3, không khí khô và lạnh khiến hơi nước đọng dưới thung lũng vào ban đêm, sáng ra tạo lớp mây dày phủ kín các lũng núi phía Bắc.

Đây cũng là mùa trời ít mưa nhất trong năm, đường rừng khô ráo nên an toàn hơn cho leo núi. Người mê săn mây và người leo các đỉnh trên 2.800 m thường dồn lịch vào cửa sổ này. Bài này gom các đỉnh săn mây và trekking chính của Tây Bắc, kèm độ cao, thời điểm và đặc điểm từng cung, cùng phần đuôi mùa hoa đỗ quyên nở trên núi tháng 3–4.

Tà Xùa: Tà Xùa thuộc xã Tà Xùa, tỉnh Sơn La, đỉnh cao 2.865 m, xếp thứ 10 trong các đỉnh cao nhất Việt Nam. Mây dồn xuống thung lũng dày nhất từ tháng 10 đến tháng 3, nhìn rõ nhất vào sáng sớm sau đêm lạnh. Sống lưng khủng long và cây cô đơn là hai điểm dừng quen thuộc. Cung này ngắn, hợp cả người mới, đi được trong hai ngày một đêm từ bản Tà Xùa. Chè shan tuyết cổ thụ mọc quanh vùng, hái và sao ngay tại bản.

Pha Luông: Pha Luông cao 1.880 m nằm trên đường biên Việt–Lào ở Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Đây là ngọn núi Quang Dũng nhắc trong bài thơ Tây Tiến năm 1948 — "Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi". Đường lên đi hai ngày một đêm từ đồn biên phòng, qua rừng rồi tới vách đá phẳng nhìn sang đất Lào. Mùa khô tháng 10–3 là lúc đá không trơn và tầm nhìn xa.

Pu Ta Leng: Pu Ta Leng cao 3.049 m ở Tam Đường, tỉnh Lai Châu, là đỉnh cao thứ ba cả nước sau Fansipan và Pu Si Lung. Cung leo khó, đi hai đến ba ngày từ bản Hồ Thầu, xuyên rừng nguyên sinh và nhiều suối. Từ tháng 10 đến tháng 3 trời khô dễ đi; sang tháng 3–4, rừng đỗ quyên trên đỉnh nở đỏ và hồng, kéo dài phần đẹp của cung sang đầu mùa xuân.

Bạch Mộc Lương Tử: Bạch Mộc Lương Tử, tên địa phương Ky Quan San, cao 3.046 m, đỉnh cao thứ tư, nằm trên ranh giới Lai Châu và Lào Cai. Cung này nổi tiếng đoạn sống lưng khủng long hẹp chạy giữa hai vực, sáng sớm hay ngập trong mây. Người leo thường xuất phát từ Sàng Ma Sáo, tỉnh Lào Cai, đi hai ngày một đêm, ngủ lán ở độ cao khoảng 2.100 m.

Tả Liên Sơn: Tả Liên Sơn cao 2.993 m, đỉnh cao thứ sáu, cũng ở Tam Đường, Lai Châu. Cung dễ hơn Pu Ta Leng và đi được trong hai ngày, điểm đặc trưng là rừng rêu cổ thụ và cây phong. Đỗ quyên ở đây cũng nở tháng 3–4, nên nhiều người ghép Tả Liên với Pu Ta Leng trong một chuyến cuối mùa.

Y Tý: Y Tý nay là một xã của tỉnh Lào Cai, nằm trên 2.000 m gần biên giới, là bản của người Hà Nhì. Buổi sáng mùa khô, mây tràn kín các lũng ruộng bậc thang bên dưới, nên đây là một trong những chỗ ngắm mây dễ tiếp cận nhất vì đi được bằng xe máy tới tận bản. Mùa săn mây kéo dài tháng 10 đến tháng 4.

Lảo Thẩn: Ngay cạnh Y Tý là đỉnh Lảo Thẩn cao 2.860 m, được gọi là nóc nhà Y Tý. Cung leo thoáng, ít rừng rậm, đi hai ngày một đêm, ngủ lán gần đỉnh để kịp ngắm mây lúc trời hửng. Đây là lựa chọn hợp cho người muốn leo một đỉnh gần 2.900 m mà không cần cung quá khó.

Tà Chì Nhù: Tà Chì Nhù cao 2.979 m, đỉnh cao thứ bảy, thuộc Trạm Tấu (Yên Bái cũ, nay là tỉnh Lào Cai sau sáp nhập). Ngoài biển mây, cung này có thêm mùa hoa chi pâu tím phủ triền núi vào tháng 9–10, sớm hơn phần còn lại của mùa săn mây. Núi trống, gió mạnh và lạnh, nên cần chuẩn bị áo gió kỹ.

Đỗ quyên Sa Pa và đuôi mùa: Từ tháng 3 đến tháng 5, đỗ quyên rừng nở trên các đỉnh 2.500–3.000 m quanh Sa Pa và Fansipan; Vườn quốc gia Hoàng Liên ghi nhận 15 loài đỗ quyên. Đây là phần chuyển tiếp giữa mùa trekking khô và mùa mưa: trời ấm dần, hoa nở nhưng đường bắt đầu ẩm. Nếu muốn kết hợp leo núi với ngắm đỗ quyên, tháng 3 đến giữa tháng 4 là khoảng đẹp nhất, trùng đuôi mùa trên Pu Ta Leng và Tả Liên Sơn.

Gợi ý cung đi: Các đỉnh Lai Châu là Pu Ta Leng và Tả Liên Sơn, cùng cụm Y Tý, Lảo Thẩn, Bạch Mộc Lương Tử, đều lấy Lai Châu hoặc Lào Cai làm điểm xuất phát, đi lại giữa các cung khá gần. Tà Xùa và Pha Luông nằm bên Sơn La, nên tính thành một chuyến riêng theo hướng Mộc Châu – Bắc Yên. Mỗi đỉnh cần một đến hai đêm ngủ lán, nên thuê người dẫn đường và người vác đồ tại bản, đi vào ngày thường để tránh đông. Mang đủ áo ấm, túi ngủ và đèn pin; kiểm tra dự báo thời tiết trước hai đến ba ngày vì mây và tầm nhìn thay đổi nhanh.