
Bún đũa Thành Nam
“Bún đũa Thành Nam Ninh Bình mới — bún riêu cua kiểu Nam Định cũ sợi to đũa, đặc sản bún riêu Bắc Bộ thành phố Nam Định.”
Giới thiệu
Bún đũa Thành Nam là món bún riêu cua đặc trưng của Nam Định, nổi tiếng nhờ sợi bún to gần bằng chiếc đũa ăn cơm — đặc điểm trực quan đã làm nên tên gọi của món. "Thành Nam" là tên gọi quen thuộc của thành phố Nam Định cũ, nay thuộc tỉnh Ninh Bình mới sau khi sáp nhập Ninh Bình, Hà Nam và Nam Định năm 2025 (giữ tên Ninh Bình).
So với bún riêu thông thường, bún đũa khác biệt ở sợi bún mập, trắng phau, dai mềm và phần riêu cua đồng đậm vị. Đây là món ăn dân dã bình dị, gắn liền với bữa sáng và bữa trưa của người Thành Nam suốt nhiều thế hệ.
Nguồn gốc & Lịch sử
Tên gọi "bún đũa" bắt nguồn từ chính hình dáng sợi bún: to, tròn và mập gần bằng đầu đũa, gợi liên tưởng tới sợi bánh canh miền Nam nhưng được làm theo cách riêng của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Để tạo được sợi bún đặc biệt này, người làm phải trộn bột gạo với bột sắn dây theo tỷ lệ và quy trình riêng, nhờ vậy sợi bún mềm mại nhưng vẫn giữ độ dai, không bị nhũn dù để lâu.
Bún đũa là đặc sản chỉ tìm thấy đúng vị tại Nam Định, được người dân địa phương gìn giữ qua những quán gia truyền lâu năm với bí quyết nêm nếm riêng.
Tháng 3 năm 2022, bún đũa Nam Định cùng với phở bò Nam Định được vinh danh trong danh sách "100 món ăn đặc sản Việt Nam 2020 - 2021" do Tổ chức Kỷ lục Việt Nam công bố, khẳng định vị trí của món trong bản đồ ẩm thực vùng.
Nguyên liệu chính
Sợi bún đũa: làm từ hỗn hợp bột gạo trộn bột sắn dây, kéo thành sợi to tròn gần bằng đầu đũa, màu trắng ngần, dai mềm. Đây là linh hồn của món và là điểm phân biệt rõ nhất với các loại bún khác.
Riêu cua đồng: cua đồng được giã nhuyễn, lọc lấy nước rồi đun cho gạch cua kết lại thành mảng riêu nổi lên. Phần riêu này quyết định vị ngọt đậm và mùi cua đặc trưng của tô bún.
Nước dùng: nước cua đồng đun sôi kết hợp cà chua thái múi tạo màu hồng cam và vị chua thanh nhẹ; nêm bằng mắm tôm, muối và một chút nước mắm theo khẩu vị Thành Nam.
Topping: đậu hũ chiên vàng giòn, tôm nhỏ, đôi khi thêm huyết heo và hành phi thơm.
Rau ăn kèm: rau muống chẻ, rau kinh giới, lá lốt, giá đỗ và rau sống tươi tùy mùa, giúp cân bằng vị béo và chua.
Hương vị & Cảm quan
Tô bún đũa khi dọn ra có màu nước dùng hồng cam bắt mắt từ cà chua và gạch cua, điểm những mảng riêu nâu vàng nổi lên trên mặt. Mùi cua đồng thơm hòa cùng hương mắm tôm tạo nên mùi đặc trưng khó lẫn.
Vị nước dùng ngọt đậm tự nhiên từ cua, chua thanh từ cà chua, dậy mùi nhờ mắm tôm. Sợi bún to dai mềm thấm nước dùng, ăn chắc bụng hơn sợi bún mảnh thông thường.
Đậu hũ chiên béo giòn, riêu cua bùi, rau sống tươi — tất cả hòa quyện thành tô bún cân bằng giữa béo, chua, ngọt và thanh mát.
Cách thưởng thức
Bún đũa ăn nóng ngay khi vừa chan nước dùng để sợi bún giữ độ dai và riêu cua còn nóng hổi. Thực khách thường vắt thêm chanh, thêm ớt và rau sống tùy khẩu vị, rồi trộn đều cho rau và bún ngấm nước dùng.
Người Nam Định quen ăn bún đũa kèm đĩa rau muống chẻ và kinh giới đầy đặn. Món hợp nhất cho bữa sáng hoặc bữa trưa, ăn cùng quẩy giòn hoặc một bát riêng để chan thêm nước dùng cua.
Địa điểm & Giá cả
Bún đũa bán tập trung tại các khu chợ và quán ăn sáng - trưa ở Nam Định (nay thuộc tỉnh Ninh Bình mới). Một số địa chỉ quen thuộc: quán bún đũa 37 Minh Khai (đầu chợ Ngõ Ngang), phường Nguyễn Du; quán bún đũa Bà Bảy đối diện chợ Hoàng Ngân; và các hàng quanh đường Hoàng Văn Thụ. Món cũng dễ tìm tại khu chợ Rồng.
Giá một bát bún đũa năm 2025 dao động khoảng 10.000–25.000 đồng tùy quán và lượng topping, thuộc loại đặc sản bình dân dễ tiếp cận.
Mùa & Dịp
Bún đũa ăn quanh năm nhưng ngon nhất vào mùa cua đồng từ cuối xuân đến đầu thu, khi cua béo và gạch nhiều, cho riêu thơm đậm. Đây là món ăn thường ngày, phổ biến trong bữa sáng và bữa trưa của người Thành Nam hơn là món dành riêng cho dịp lễ.
Vai trò văn hóa
Với người Nam Định, bún đũa là món đặc sản gắn bó không kém phở bò — một phần ký ức ẩm thực của đất Thành Nam. Nhiều người con xa quê coi tô bún đũa riêu cua là hương vị quê nhà mỗi lần trở về.
Việc bún đũa được vinh danh trong danh sách 100 món ăn đặc sản Việt Nam đã giúp món bún dân dã này được biết đến rộng hơn, trở thành niềm tự hào ẩm thực của địa phương bên cạnh phở Nam Định nổi tiếng.
Đánh giá
Chưa có đánh giá nào
Ghé thăm khi đến Ninh Bình
Xem tất cả
Ninh BìnhBãi biển Hải Chính
Bãi biển Hải Chính thuộc xã Hải Chính, Hải Hậu — vùng ven biển trước đây thuộc tỉnh Nam Định, nay thuộc tỉnh Ninh Bình sau khi sáp nhập năm 2025.
Ninh BìnhBến thuyền Khu du lịch Vân Long
Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long tại Gia Viễn, Ninh Bình là khu bảo tồn đất ngập nước nội địa lớn nhất miền Bắc Việt Nam.
Ninh BìnhChùa Bái Đính
Xã Gia Sinh, khu vực Hoa Lư (huyện Gia Viễn, Ninh Bình cũ), tỉnh Ninh Bình. Cách Hà Nội 95 km, Tràng An 5 km.
Chùa Bái Đính là quần thể chùa lớn nhất Đông Nam Á, thuộc xã Gia Sinh, khu vực Hoa Lư (huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình cũ — sau sáp nhập 2025), tỉnh Ninh Bình.
Ninh BìnhChùa Tam Chúc
Xã Khả Phong và Ba Sao, khu vực Kim Bảng (huyện Kim Bảng, Hà Nam cũ), tỉnh Ninh Bình. Tổng diện tích 5.000 ha. Cách Hà Nội 70 km, Bái Đính 30 km.
Chùa Tam Chúc là quần thể chùa lớn nhất thế giới (theo công bố của Doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường), thuộc xã Ba Sao và Khả Phong, huyện Kim Bảng (tỉnh Hà Nam cũ — sau sáp nhập…