Cá ngừ đại dương Bình Định

Nguyên liệu chính

Cá ngừ đại dương: chủ yếu là cá ngừ mắt to và cá ngừ vây vàng, trọng lượng mỗi con thường từ vài chục ký đến hơn một tạ, câu bằng giàn câu vàng ngoài khơi.

Mắt cá ngừ: phần được ưa chuộng nhất, kích thước lớn, nhiều mỡ và dịch trong, giàu omega-3 và vitamin A — nguyên liệu chính của món hầm thuốc bắc.

Thuốc bắc: kỷ tử, táo tàu, các vị thuốc đông y khử mùi tanh và tạo vị ngọt hậu cho nước hầm mắt cá.

Thịt thăn cá: phần thịt đỏ tươi dùng làm sashimi, áp chảo, nấu lẩu hoặc làm gỏi.

Gia vị & rau ăn kèm: gừng, sả, hành, tiêu, rau thơm, bánh mì hoặc cơm nóng để ăn cùng mắt cá hầm.

Hương vị & Cảm quan

Thịt thăn cá ngừ tươi có vị ngọt thanh, béo nhẹ, kết cấu chắc và mịn — khi ăn sống kiểu sashimi thấy rõ độ tươi ngày câu.

Mắt cá ngừ hầm thuốc bắc cho phần thịt mắt béo ngậy, mềm tan, nước dùng đậm đà thơm mùi thuốc bắc, hậu ngọt và ấm. Đây là món gây ấn tượng mạnh với người lần đầu thưởng thức vì hình thức lạ nhưng vị rất dễ ăn.

Các món lẩu chua ngọt hay gỏi cá ngừ lại mang vị tươi, thanh, kích thích vị giác nhờ độ chua và rau thơm.

Cách thưởng thức

Mắt cá ngừ hầm thuốc bắc thường đựng trong thố đất nhỏ, ăn nóng cùng bánh mì hoặc cơm trắng; thực khách húp nước, gắp phần mắt béo và rau thơm kèm theo.

Thịt thăn cá ngừ làm sashimi chấm mù tạt và nước tương, hoặc áp chảo tái; lẩu và gỏi thì ăn theo nhóm, dùng như món chính trong bữa hải sản.

Địa điểm & Giá cả

Ở Quy Nhơn, quán Cá ngừ đại dương Chị Thuận nổi tiếng với mắt cá ngừ hầm thuốc bắc, có cơ sở tại 15 Bùi Hữu Nghĩa, Quy Nhơn và khu biệt thự Đại Phú Gia, Quy Nhơn. Giá các món tại quán dao động khoảng 39.000–189.000đ tùy phần (giá tham khảo 2025).

Mắt cá ngừ tươi và thịt thăn còn được bán ở các chợ và cơ sở hải sản vùng Tam Quan Bắc, Hoài Nhơn. Cá ngừ đại dương Bình Định đạt chuẩn sashimi xuất sang Nhật Bản có giá đấu giá bình quân khoảng 236.000đ/kg, cao nhất tới 305.000đ/kg (số liệu các đợt đấu giá đã công bố).

Mùa & Dịp

Cá ngừ đại dương được câu quanh năm nhưng rộ nhất vào mùa biển êm từ khoảng tháng 11 đến tháng 4 năm sau, khi tàu ra ngư trường xa thuận lợi. Đây cũng là thời điểm cá tươi ngon và dồi dào nhất tại các chợ Quy Nhơn, Hoài Nhơn, phù hợp với mùa du lịch biển miền Trung.

Vai trò văn hóa

Nghề câu cá ngừ đại dương gắn liền với đời sống của hàng nghìn ngư dân vùng biển Bình Định cũ, là sinh kế chính của các làng chài như Tam Quan Bắc và là niềm tự hào về biển đảo của địa phương.

Với du khách, cá ngừ đại dương — đặc biệt món mắt cá hầm thuốc bắc — đã thành biểu tượng ẩm thực của Quy Nhơn, đại diện cho sự phong phú của hải sản vùng duyên hải Nam Trung Bộ nay thuộc tỉnh Gia Lai mới.