Ghẹ Trà Cổ / Vân Đồn

Nguyên liệu chính

Ghẹ tươi sống: ghẹ xanh hoặc ghẹ ba chấm đánh bắt tự nhiên, chọn con còn sống, yếm chắc, ấn vào không lõm. Ghẹ cái (yếm tròn) nhiều gạch, ghẹ đực (yếm nhọn) nhiều thịt.

Sả và gừng: sả đập dập và gừng thái lát dùng để hấp, vừa khử tanh vừa tạo hương thơm thấm vào thịt ghẹ.

Muối, ớt, tỏi, bơ: nguyên liệu cho món ghẹ rang muối — vỏ giòn thơm, dậy mùi tỏi phi.

Nước chấm: muối tiêu chanh hoặc muối ớt xanh là cặp đôi kinh điển, một số nơi pha nước mắm gừng.

Gạo và hành: dùng nấu cháo ghẹ — món phổ biến trong các bữa sáng hải sản ở Quảng Ninh.

Hương vị & Cảm quan

Thịt ghẹ Quảng Ninh trắng, sợi thịt chắc và bám vào vỏ, vị ngọt biển rõ rệt hơn ghẹ nuôi. Khi tách yếm ghẹ cái, gạch màu vàng cam chảy ra béo ngậy, đây là dấu hiệu ghẹ chắc và đúng mùa.

Ghẹ hấp giữ trọn vị ngọt nguyên bản, mùi sả gừng thoảng nhẹ. Ghẹ rang muối thì vỏ giòn tan, thịt bên trong vẫn mọng nước, mằn mặn thơm mùi bơ tỏi.

Cảm giác tách càng ghẹ nóng hổi, chấm thịt vào muối tiêu chanh rồi cảm nhận vị ngọt tan trong miệng là điểm khiến nhiều người ghiền món này.

Cách thưởng thức

Ghẹ ngon nhất khi ăn nóng ngay sau khi hấp hoặc rang. Dùng kẹp tách càng và mai, gỡ thịt chấm muối tiêu chanh; phần gạch vàng nên ăn cùng cơm nóng hoặc bánh mì.

Khi mua, nên chọn ghẹ còn sống, càng búng khỏe; ghẹ chết để lâu thịt bở và mất vị ngọt. Ăn ghẹ thường đi kèm rau sống, dưa chuột và bia lạnh trong các bữa hải sản ven biển.

Địa điểm & Giá cả

Tại Móng Cái, có thể thưởng thức ghẹ Trà Cổ ở Nhà hàng Quán Biển (khu Tràng Lộ, phường Móng Cái 1) và Nhà hàng Biển Xanh (khu Đông Thịnh, phường Móng Cái 1). Khu Vân Đồn và Hạ Long có nhiều nhà hàng hải sản dọc bến cảng phục vụ ghẹ tươi sống chọn tại bể.

Giá ghẹ xanh Quảng Ninh năm 2025: loại 1 cỡ 3–5 con/kg dao động khoảng 297.000–397.000đ/kg; ghẹ cỡ to 3–4 con/kg lên tới 550.000–680.000đ/kg. Ghẹ nang đỏ cỡ 5–6 con/kg rẻ hơn, từ khoảng 150.000đ/kg. Ghẹ cái nhiều gạch thường đắt hơn ghẹ đực. Có thể mua tại các chợ hải sản ở Hạ Long, Vân Đồn và Móng Cái.

Mùa & Dịp

Ghẹ Quảng Ninh có quanh năm nhưng ngon nhất từ tháng 4 đến tháng 9, và mùa thu đầu đông khi ghẹ béo, nhiều gạch và nguồn cung dồi dào. Đây là món thường xuất hiện trong các bữa tiệc gia đình, liên hoan và đãi khách đường xa.

Vai trò văn hóa

Với các làng chài Trà Cổ và Vân Đồn, ghẹ là một phần thu nhập quan trọng và là niềm tự hào ẩm thực địa phương. Khách du lịch đến Móng Cái, Quan Lạn hay Minh Châu thường mua ghẹ về làm quà hoặc thưởng thức ngay tại bến.

Ghẹ tươi cũng góp mặt trong bức tranh hải sản Quảng Ninh bên cạnh tu hài, sá sùng, ngán — những đặc sản làm nên danh tiếng ẩm thực vùng biển Đông Bắc.