Mắm nhum Mỹ An

Nguyên liệu chính

Nhum biển: để muối mắm ngon phải chọn nhum ta màu đen bắt từ rạn đá ven bờ. Bổ vỏ gai lấy phần thịt và trứng (gonad) màu vàng cam tươi bên trong — phần này rất béo, thơm và giàu vị umami tự nhiên.

Muối hạt: rắc muối hạt lên thịt nhum trong chum sành theo tỷ lệ nhất định, đậy kín.

Cách ủ: chum mắm được vùi vào bếp tro nóng hoặc phơi ("giang") ngoài nắng từ 10 đến 15 ngày để lên men. Một số cơ sở thêm ớt tươi và tỏi vào mắm sau khi hoàn thành.

Thành phẩm: mắm có màu nâu cam đặc trưng, sánh béo, dậy mùi thơm nồng của biển và trứng nhum lên men.

Hương vị & Cảm quan

Mùi mắm nhum rất đặc biệt: không tanh mà thơm sâu, phức hợp hơn hẳn mắm tôm hay mắm cá thông thường.

Vị béo ngậy và mặn đậm đến từ hàm lượng chất béo cao trong trứng nhum. Độ umami rất cao nên chỉ một chút mắm cũng đủ tạo chiều sâu hương vị cho cả bữa ăn.

Đây là loại mắm được xem là "xa xỉ" của vùng biển — giá cao hơn nhiều mắm biển khác nhưng hương vị xứng đáng với công sức đánh bắt và ủ muối.

Cách thưởng thức

Cách đơn giản và trọn vị nhất là chấm trực tiếp với cơm trắng nóng và dưa leo. Mắm cũng được pha loãng cùng chanh, tỏi, ớt thành nước chấm cho bánh xèo hoặc hải sản hấp.

Ngoài ra, mắm nhum dùng làm gia vị nêm canh, rim cá, hoặc thay mắm nêm trong tô bún chả cá Quy Nhơn để tạo hương vị đặc biệt hơn.

Địa điểm & Giá cả

Mắm nhum được bán tại xã Mỹ An (Phù Mỹ), chợ Quy Nhơn và một số cửa hàng đặc sản trong vùng; ít khi gặp ngoài địa phương.

Giá tham khảo 2025: khoảng 80.000–150.000đ/hũ tại các cửa hàng đặc sản. Loại chất lượng cao có thể lên 150.000–300.000đ/hũ 200g, đắt hơn nhiều mắm biển thông thường do nhum khan hiếm.

Mùa & Dịp

Nhum nhiều nhất vào mùa biển lặng (khoảng tháng 3–8), nên đây cũng là mùa sản xuất mắm chính trong năm. Mắm đóng hũ sẵn được bán quanh năm, thường được chọn làm quà biếu hoặc món đãi khách quý.

Vai trò văn hóa

Mắm nhum Mỹ An là di sản ẩm thực biển gắn với đời sống ngư dân vùng rạn đá ven bờ Phù Mỹ qua nhiều thế hệ.

Từ sản vật tiến cống triều đình đến đặc sản thương mại được công nhận hôm nay, mỗi hũ mắm mang theo câu chuyện về sự khan hiếm và công phu của người đánh bắt nhum biển — một niềm tự hào ẩm thực của xứ Nẫu.