Na dai Kim Thành
“Na dai Kim Thành Hải Phòng mới — na CDĐL Kim Thành Hải Dương cũ dai ngọt số 1 miền Bắc, đặc sản trái cây Bắc Bộ.”
Giới thiệu
Na dai Kim Thành là một trong những loại na (mãng cầu ta) ngon có tiếng ở vùng đất xứ Đông, trồng tại huyện Kim Thành thuộc tỉnh Hải Dương cũ — nay là một phần của thành phố Hải Phòng sau khi sáp nhập Hải Dương và Hải Phòng năm 2025. Quả na Kim Thành nổi bật ở kích cỡ to, mắt nở căng, cùi dày và vị ngọt đậm, được người tiêu dùng miền Bắc tìm mua mỗi độ cuối hè.
Tên gọi "na dai" dùng để phân biệt với "na bở": cùng là loài Annona squamosa nhưng na dai có tép se khít, dai giòn, khi chín không rời rạc như na bở và vị ngọt sắc hơn. Đây cũng là đặc điểm khiến na dai dễ vận chuyển và bảo quản hơn, hợp làm quà.
Nguồn gốc & Lịch sử
Na (mãng cầu ta) có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới châu Mỹ, du nhập và bén rễ lâu đời ở Việt Nam, trở thành cây ăn quả quen thuộc của vùng đồi gò trung du và bán sơn địa miền Bắc. Kim Thành nằm ở phía đông bắc tỉnh Hải Dương cũ, gần dãy núi An Phụ (đỉnh cao khoảng 244–246m) trải dài theo sông Kinh Thầy qua địa bàn Kinh Môn lân cận — vùng đất pha sỏi đá, thoát nước tốt, rất hợp với cây na.
Cùng dải đất ven núi này, Hải Dương từ lâu nổi tiếng với hành tỏi Kinh Môn, sắn dây và gạo nếp cái hoa vàng. Na dai được người dân chọn lọc, nhân giống qua nhiều mùa, dần khẳng định thương hiệu nhờ chất lượng quả ổn định: to đều, ngọt và thơm.
Nguyên liệu chính
Quả na: Trái to, thường 150–300g/quả, dáng tròn hoặc hơi hình tim, vỏ xanh nổi nhiều mắt sần đặc trưng. Na Kim Thành thường to trội hơn na đại trà cùng vụ.
Tép na: Tép trắng ngà, dày và se khít, dai giòn khi chín tới; mỗi tép bọc một hạt đen bóng cứng. Tỉ lệ thịt trên hạt cao nên ăn đỡ vướng hạt hơn na thường.
Vị ngọt: Ngọt đậm như mật ong nhẹ, phảng phất hương hoa thoảng giống hoa nhài, không chua. Đây là vị ngọt tự nhiên, không cần thêm gia vị hay đường.
Dinh dưỡng: Na là quả giàu năng lượng so với nhiều loại trái cây, khoảng 66 kcal/100g phần ăn được, cung cấp vitamin C (khoảng 30mg/100g), chất xơ, kali và các chất chống oxy hóa.
Hương vị & Cảm quan
Na dai Kim Thành chín đúng độ — vỏ vừa nứt mắt, gờ mắt ngả trắng, ấn nhẹ thấy mềm tay — cho miếng tép trắng dày, dai giòn và ngọt đậm. Vị ngọt đến chậm rồi đọng lại, kèm mùi thơm dịu của na chín.
So với na bở, na dai chắc miếng, nhai sần sật chứ không tan bở; so với na đại trà, na Kim Thành nổi ở độ ngọt sâu và mùi thơm rõ. Hạt na đen, cứng và có độc nhẹ nếu giã nát ăn vào, vì vậy chỉ ăn tép và nhả hạt.
Cách thưởng thức
Cách phổ biến nhất là bẻ đôi quả na chín rồi tách từng tép, ăn tép và nhả hạt. Na chín tới tách mắt khá dễ; nếu na còn ương, để thêm vài ngày ở nhiệt độ phòng cho mềm đều rồi mới ăn.
Nhiều người thích ướp lạnh quả na khoảng 30 phút trước khi ăn cho mát. Na chín nên dùng trong vài ngày, không để quá lâu vì tép sẽ nhũn, lên men và mất vị. Ngoài ăn tươi, tép na còn được dầm sinh tố, làm kem hoặc tráng miệng.
Địa điểm & Giá cả
Vào mùa (khoảng tháng 7–9), na Kim Thành bán tại vườn và các chợ trong huyện Kim Thành, chợ thành phố Hải Dương cũ và các tuyến quốc lộ qua vùng. Tại Hà Nội, na dai miền Bắc được bày bán ở chợ đầu mối, chợ dân sinh và cửa hàng trái cây.
Giá tham khảo mùa 2024–2025: na dai loại thường khoảng 35.000–60.000đ/kg tại vùng trồng; na tuyển quả to, mắt nở đẹp có thể 70.000–120.000đ/kg; về tới Hà Nội thường nhỉnh hơn do chi phí vận chuyển. Giá dao động theo độ chín, kích cỡ quả và thời điểm đầu hay cuối vụ.
Mùa & Dịp
Na chín rộ vào cuối hè đầu thu, khoảng tháng 7 đến tháng 9, rộ nhất tháng 8–9. Đây là thời điểm na ngon nhất, mắt nở, quả to và ngọt đậm. Ngoài chính vụ, một số vườn áp dụng kỹ thuật để có na trái vụ nhưng số lượng ít và chất lượng không bằng chính vụ.
Mùa na cũng là dịp na được chọn làm quà biếu và bày mâm ngũ quả, thắp hương trong các ngày rằm, lễ tiết mùa thu.
Vai trò văn hóa
Na dai Kim Thành góp phần làm nên bản đồ nông sản Hải Dương cũ — bên cạnh vải thiều Thanh Hà, hành tỏi Kinh Môn hay nếp cái hoa vàng. Với nhiều gia đình vùng đồi gò, vườn na là nguồn thu quan trọng dịp cuối hè và là niềm tự hào của làng quê.
Sau khi Hải Dương sáp nhập vào thành phố Hải Phòng năm 2025, na Kim Thành tiếp tục giữ thương hiệu vùng trồng, gắn với chương trình phát triển sản phẩm địa phương. Quả na chín thơm còn gắn với ký ức mùa thu miền Bắc — thứ trái cây giản dị mà đậm đà.
Đánh giá
Chưa có đánh giá nào
Ghé thăm khi đến Hải Phòng
Xem tất cả
Hải PhòngBãi tắm Cát Cò 1–2–3 – trung tâm Cát Bà
Bãi tắm Cát Cò 1, 2, 3 là ba bãi cát trắng nối tiếp nhau dọc bờ biển trung tâm Cát Bà, thuộc đặc khu Cát Hải (sau sắp xếp cấp xã năm 2025), thành phố Hải Phòng.
Hải PhòngBảo tàng Hải Phòng
Bảo tàng Hải Phòng nằm trong tòa nhà xây năm 1919 mang phong cách Gothic, số 66 Điện Biên Phủ, Hồng Bàng.
Hải PhòngCat Ba Mangroves – Rừng Ngập Mặn Cát Bà
Rừng ngập mặn Cát Bà tập trung chủ yếu ở xã Phù Long, phía bắc đảo Cát Bà, thành phố Hải Phòng.
Hải PhòngChèo kayak khám phá vịnh Lan Hạ, Cát Bà
Bến Bèo, vịnh Lan Hạ, Cát Bà
Vịnh Lan Hạ nằm ở phía nam đảo Cát Bà, Hải Phòng, ngay cạnh vịnh Hạ Long nhưng ít tàu lớn hơn.