Ram tôm, ram cá biển

Nguyên liệu chính

Vỏ ram: lá bánh đa nem Hà Tĩnh tráng từ gạo Khang Dân và mật mía — dày vừa phải, dễ cuốn, chiên lên vàng giòn mà không gãy vỡ.

Nhân ram tôm: tôm biển tươi bóc vỏ, để nguyên con nhỏ hoặc băm, trộn cùng miến, mộc nhĩ, hành lá, rau thơm và gia vị.

Nhân ram cá biển: cá biển như cá thu, cá trích phi lê xay nhuyễn, ướp sả, ớt, tỏi, tiêu, đường và nước mắm cho dậy mùi.

Gia vị nền: tỏi, ớt, tiêu, hành tăm — nét đặc trưng của bếp Nghệ-Tĩnh.

Nước chấm: mắm chua ngọt pha tỏi ớt vắt chanh, hoặc mắm tôm chua tùy quán.

Hương vị & Cảm quan

Cắn miếng ram tôm nghe rõ tiếng giòn của lớp vỏ, bên trong là nhân tôm ngọt vị biển, hơi dai và thơm. Ram cá biển thì nhân mịn hơn, mùi cá đậm và béo nhẹ.

Vỏ ram Hà Tĩnh giòn nhưng không cứng, không bị bã dầu, nên ăn nhiều miếng vẫn không ngán. Khi chấm cùng nước mắm chua ngọt hoặc mắm tôm chua, vị mặn-chua-cay hòa với cái ngọt của hải sản tạo nên tổng thể cân bằng, rất hợp khẩu vị miền Trung.

Ăn kèm bánh mướt mềm dẻo và rau sống, miếng ram giòn được làm dịu lại, mỗi cuốn vừa giòn vừa mát.

Cách thưởng thức

Ram ngon nhất khi vừa chiên xong, còn nóng và giòn. Người Hà Tĩnh thường ăn theo kiểu ram bánh mướt: lấy bánh mướt cuốn lấy miếng ram cùng rau sống rồi chấm nước mắm tỏi ớt vắt chanh.

Đây là món ăn sáng phổ biến, cũng được dọn trong bữa cơm gia đình hoặc dịp lễ Tết. Uống kèm chén nước chè xanh là cách thưởng thức quen thuộc của người địa phương.

Địa điểm & Giá cả

Tại Hà Tĩnh, ram bánh mướt có ở Bánh Mướt Nhâm Phú, Quán Bánh Mướt Nóng Anh Đào và Bánh Cuốn 37 — những quán chuyên bánh mướt, ram và nem rán. Một suất ram bánh mướt khoảng 25.000–30.000 đồng (giá 2025). Phiên bản ram tôm, ram cá biển dễ gặp ở các quán ăn và nhà hàng hải sản vùng ven biển Cẩm Xuyên (khu Thiên Cầm), Kỳ Anh, Lộc Hà.

Mùa & Dịp

Ram ăn quanh năm, là món sáng thường nhật và món trong mâm cơm sum họp, ngày giỗ, ngày Tết. Ram tôm và ram cá biển ngon nhất vào mùa hè (khoảng tháng 4–8), khi tôm cá biển vào vụ và tươi nhất.

Vai trò văn hóa

Ram là một phần bản sắc ẩm thực Hà Tĩnh, gắn với nghề làm bánh đa nem truyền thống ở Thạch Hưng và thói quen ăn sáng ram bánh mướt của người dân. Đĩa ram giòn chấm mắm là hình ảnh quen thuộc trong cả bữa thường ngày lẫn dịp sum họp.

Ram tôm và ram cá biển cho thấy cách ẩm thực ven biển biến tấu một kỹ thuật quen thuộc: giữ nguyên cách cuốn-chiên cổ truyền nhưng thay nhân bằng nguồn hải sản sẵn có của địa phương, tạo nên đặc sản riêng cho dải bờ biển Hà Tĩnh.