Bảo Lộc – cao nguyên trà & cà phê, thác nước

Vì sao nên đến Bảo Lộc

Thủ phủ trà miền Nam với 5.000+ hecta trà: Bảo Lộc sản xuất khoảng 30% sản lượng trà cả Việt Nam, là vùng trồng trà lớn thứ 2 sau Thái Nguyên. Diện tích trà toàn Bảo Lộc và các xã phụ cận khoảng 5.500 hecta. Các thương hiệu lớn: Trà Tâm Châu (xuất khẩu sang Đài Loan), Trâm Anh (trà ô long), Đỗ Hữu (trà xanh truyền thống), Phương Nam. Khách có thể tham quan đồi trà bát ngát (đặc biệt đồi trà Tâm Châu rộng 300 hecta tại xã Đại Lào), thăm xưởng sao chè, thưởng thức trà mới hái tại các "trà điếm" (trà đạo). Mùa trà chính: tháng 4-9 hái nhiều nhất.

Vùng cà phê Robusta quan trọng của Việt Nam: Bảo Lộc - Di Linh là một trong những vùng cà phê Robusta quan trọng của Việt Nam, sau Đắk Lắk và Đắk Nông cũ. Diện tích cà phê toàn vùng khoảng 25.000 hecta, sản lượng 50.000-70.000 tấn/năm. Đặc biệt từ 2018-2024, vùng có làn sóng "cà phê đặc sản" (specialty coffee) phát triển mạnh với nhiều trang trại nhỏ làm cà phê chất lượng cao theo phương pháp natural processing và honey processing. Khách có thể thăm các trang trại cà phê (Trang trại Phúc Sinh, Cà phê Vĩnh Hiệp, Cà phê Phú Hiệp) - học pha cà phê pour-over, V60, thử cupping (thử mùi vị).

Thác Dambri - top 14 thác đẹp nhất thế giới: Thác Dambri cách trung tâm Bảo Lộc 18 km về phía tây bắc, là một trong những thác cao nhất Lâm Đồng với chiều cao gần 60 mét, chiều rộng 30 mét. Năm 2019, Microsoft Network (MSN) bình chọn Dambri vào top 14 thác đẹp nhất thế giới - là vinh dự lớn cho du lịch Lâm Đồng. Khu du lịch Dambri được đầu tư hạ tầng: cáp treo qua rừng nguyên sinh, máng trượt dài 1.650 mét (dài nhất Đông Nam Á), khu nghỉ dưỡng, vườn thú nhỏ. Vé tham quan 150.000 VND/người lớn.

Vị trí trung chuyển TP HCM - Đà Lạt: Bảo Lộc nằm giữa quãng đường 300 km TP HCM - Đà Lạt, cách TP HCM 200 km và Đà Lạt 110 km. Là điểm dừng chân trên hành trình. Có thể nghỉ Bảo Lộc 1 đêm chia đôi hành trình, hoặc tour 3 ngày 2 đêm kết hợp Bảo Lộc - Đà Lạt - Đức Trọng.

Lịch sử & Bản sắc

Vùng đất Bảo Lộc có lịch sử cư trú lâu đời của các dân tộc Mạ, K'Ho - sinh sống bằng nương rẫy, chăn nuôi gia súc nhỏ. Trước thế kỷ XX, khu vực này là rừng nguyên sinh nhiệt đới ẩm với thực vật phong phú: dầu rái, sao đen, lim, cẩm lai. Người Mạ - K'Ho ở các bản nhỏ bên các con suối, làm rẫy thuần canh.

Sự thay đổi lớn đầu tiên đến từ thời Pháp thuộc đầu thế kỷ XX. Năm 1893, đoàn thám hiểm Pháp dẫn đầu bởi bác sĩ Alexandre Yersin (người đã phát hiện Đà Lạt năm 1893) đã khảo sát vùng Bảo Lộc và nhận thấy điều kiện thuận lợi cho cây công nghiệp dài ngày: khí hậu mát, đất bazan, lượng mưa lớn. Từ 1908-1915, các đồn điền Pháp đầu tiên được lập tại Bảo Lộc trồng cao su và cà phê thử nghiệm. Đến những năm 1920, người Pháp bắt đầu trồng thử cây trà - và thấy kết quả tốt. Cây trà bắt đầu phát triển nhanh từ 1925-1935.

Sau cách mạng 1945 và chiến tranh Pháp - Mỹ (1946-1975), nhiều đồn điền bị bỏ hoang hoặc chuyển chủ. Sau 1975, Nhà nước Việt Nam tiếp quản các nông trường quốc doanh, mở rộng diện tích trồng trà - cà phê và phân bố lại đất đai cho các hộ dân tộc Kinh từ miền Bắc di cư vào. Giai đoạn 1976-1990, hàng nghìn hộ dân Hà Tĩnh, Nghệ An, Thanh Hóa được điều động vào Bảo Lộc lập nghiệp - hình thành các nông trường lớn như Tân Lạc, Đại Lào, B'lao.

Bảo Lộc được nâng cấp thành thị xã năm 1994 và thành phố trực thuộc tỉnh năm 2010. Trong giai đoạn 2000-2020, diện tích trà và cà phê được mở rộng tối đa, các nhà máy chế biến trà - cà phê được xây dựng (Tâm Châu, Trâm Anh, Vĩnh Hiệp), thương hiệu Bảo Lộc dần khẳng định trên thị trường trong nước và xuất khẩu. Năm 2019, thác Dambri được MSN bình chọn top 14 thác đẹp nhất thế giới - đẩy mạnh thương hiệu du lịch.

Bản sắc Bảo Lộc hôm nay là sự pha trộn của 3 yếu tố: văn hóa nông nghiệp cây công nghiệp (trà, cà phê, dâu tằm); cộng đồng đa văn hóa (Kinh chiếm 85%, Mạ + K'Ho + Tày + Nùng + Mường); và ngành du lịch sinh thái - nông nghiệp (đồi trà, đồi cà phê, thác nước). Hằng năm Bảo Lộc đón khoảng 1,5-2 triệu lượt khách (số liệu 2023), trong đó 80% là khách Việt Nam dừng chân trên hành trình TP HCM - Đà Lạt.

Cảnh quan & Thiên nhiên

Bảo Lộc nằm trên cao nguyên Bảo Lộc - Di Linh ở độ cao 800-1.000 mét. Tổng diện tích thành phố 232 km², gồm khu vực đô thị trung tâm và các xã - phường ngoại thành với đồi trà và cà phê rộng bao quanh. Địa hình đồi núi nhấp nhô với độ chênh cao 100-300 mét, không quá hiểm trở như Đà Lạt (1.500 m) hay Tà Năng (1.900 m).

Cảnh quan đặc trưng là "đồi trà lượn sóng". Các đồi trà được trồng theo từng luống ngang sườn đồi tạo thành "đường viền" gợn sóng, xanh mướt quanh năm. Mùa hái trà chính (tháng 4-9) các thợ hái trà mặc áo trắng, đội nón lá đi giữa luống trà - cảnh đẹp đặc trưng. Đồi trà nổi tiếng nhất là Tâm Châu (xã Đại Lào, 300 hecta), Trâm Anh (xã Lộc An, 150 hecta), đồi Cầu Đất (cách Bảo Lộc 60 km).

Vườn cà phê có cảnh quan khác - cây cà phê Robusta cao 2-3 mét, được trồng dày đặc trong các vườn. Mùa hoa cà phê (tháng 3-4) đẹp đặc biệt - hoa trắng nở rộ trong đêm, thoảng hương ngọt khắp vùng. Mùa thu hoạch (tháng 10-12) thợ hái cà phê chín đỏ trên cây, đổ vào bao tải lớn vận chuyển về xưởng.

Hệ thống thác nước phong phú do địa hình đồi núi và lượng mưa lớn. Thác Dambri 60 mét là biểu tượng nhất, cùng các thác Dasara 30 mét, Bobla 20 mét, 7 Tầng 50 mét tổng cộng. Các thác có nước đẹp nhất vào mùa mưa tháng 5-11; mùa khô tháng 12-4 nước ít hơn nhưng vẫn có thác đáng tham quan.

Khí hậu Bảo Lộc đặc trưng cao nguyên với 2 mùa rõ rệt. Mùa khô (tháng 11-4): mát mẻ 16-24°C, độ ẩm 65-75%, ít mưa, nắng nhiều. Là mùa du lịch tốt nhất. Mùa mưa (tháng 5-10): mưa rào hằng ngày từ chiều, độ ẩm cao 85-95%, sương mù dày sáng sớm. Nhiệt độ 18-25°C - mát hơn TP HCM cùng thời điểm. Tháng 8-9 đỉnh điểm mưa, có thể có 20-25 ngày mưa/tháng.

Hệ động thực vật quanh Bảo Lộc trong các khu rừng còn lại (Khu Bảo tồn Cát Tiên cách 50 km về phía nam): voi rừng, gấu chó, các loài linh trưởng (vượn má vàng, voọc), nhiều loài chim đặc hữu. Tuy nhiên tại Bảo Lộc, đa số rừng nguyên sinh đã chuyển thành đồi trà - cà phê hoặc rừng trồng (cây bạch đàn, keo, cao su).

Nên làm gì ở Bảo Lộc

Tham quan đồi trà Tâm Châu và xưởng sao chè

Đồi trà Tâm Châu (xã Đại Lào, cách trung tâm Bảo Lộc 10 km) rộng 300 hecta là điểm tham quan trà nổi tiếng nhất Bảo Lộc. Khách đi bộ hoặc thuê xe điện trong đồi (50.000 VND/lượt) qua các luống trà gợn sóng. Có thợ hái trà (chủ yếu phụ nữ) mặc áo trắng đội nón lá - cảnh chụp ảnh đặc trưng. Sau đồi tham quan xưởng sao chè - học quy trình: hái → làm héo → vò → lên men (cho trà đen) → sao khô → đóng gói. Thưởng thức trà mới sao tại "trà điếm". Tour 1,5-2 giờ, miễn phí vào đồi, có thể mua trà đặc sản 150.000-500.000 VND/kg.

Trải nghiệm thác Dambri - cáp treo + máng trượt

Khu du lịch thác Dambri (cách trung tâm Bảo Lộc 18 km) là điểm du lịch lớn nhất. Vé 150.000 VND/người lớn bao gồm: tham quan thác cao 60 mét (xem từ nhiều góc), cáp treo dài 600 mét đi qua rừng nguyên sinh, máng trượt dài 1.650 mét xuống thác (dài nhất Đông Nam Á), khu vui chơi thiếu nhi. Đặc biệt máng trượt là trải nghiệm "must-try" - ngồi xe trượt theo máng kim loại lượn quanh sườn núi, tự điều chỉnh tốc độ. Mất 3-4 giờ tham quan toàn khu. Mở cửa 7h-17h.

Tham quan trang trại cà phê đặc sản

Bảo Lộc có nhiều trang trại cà phê đặc sản mở cửa đón khách. Trang trại Phúc Sinh (xã Đambri) là một trong những điểm hàng đầu - khách học pha pour-over, V60, thử cupping (đánh giá mùi vị qua việc nhấp - nuốt - đánh giá vị/hương), tham quan vườn cà phê. Tour 2 giờ giá 250.000-400.000 VND/người (bao gồm 5 ly cà phê thử và 1 gói cà phê mang về). Đặt trước qua Facebook/Zalo.

Khám phá thác Dasara với xe Alpine Coaster

Thác Dasara cách Bảo Lộc 22 km, ít khách hơn Dambri nhưng có trải nghiệm độc đáo: xe trượt Alpine Coaster qua rừng nguyên sinh đến thác. Xe trượt giống máng trượt nhưng cao hơn, có thanh đẩy điều khiển tốc độ. Vé Alpine Coaster + tham quan thác 80.000 VND. Thác Dasara cao 30 mét, có hồ nhỏ phía dưới có thể tắm. Khu vực yên tĩnh, ít khách hơn Dambri.

Đi chợ Bảo Lộc và mua đặc sản trà - cà phê

Chợ Bảo Lộc (trung tâm thành phố) bán đầy đủ đặc sản địa phương: trà các loại (xanh, ô long, đen), cà phê các loại (Robusta, Arabica, blend), dâu tằm khô, mật ong cà phê, rượu vang Đà Lạt, mứt trái cây Đà Lạt. Mua trà các loại trên 100.000-1.000.000 VND/kg; cà phê 200.000-600.000 VND/kg. Có thương hiệu OCOP đảm bảo chất lượng. Có thể mua online qua các trang điện tử của Tâm Châu, Trâm Anh.

Ăn gì ở Bảo Lộc

Cơm tấm Bảo Lộc - 35.000-60.000 VND/đĩa

Cơm tấm Bảo Lộc khác cơm tấm Sài Gòn ở một số điểm: gạo tấm Lâm Đồng hạt to hơn, đậm hơn; sườn nướng tẩm than củi đặc trưng vùng cao nguyên; nước mắm pha có chút chua từ giấm chuối thay vì giấm thường. Quán cơm tấm nổi tiếng: Cơm tấm Lan Anh (đường Lê Hồng Phong), Cơm tấm Lý Tự Trọng. Phù hợp ăn trưa hoặc khuya. Giờ mở: 11h-22h.

Bánh tráng nướng Bảo Lộc - 25.000-50.000 VND/cái

Bánh tráng nướng Bảo Lộc là biến thể của bánh tráng nướng Đà Lạt nhưng có nguyên liệu phong phú hơn: trứng cút + thịt băm + xúc xích + phô mai sợi + hành phi + tép khô + tương ớt cay. Bánh tráng dày hơn, nướng giòn hơn. Có quán nổi tiếng tại trung tâm Bảo Lộc: Bánh tráng nướng Tâm (đường Trần Phú), bán từ 15h-22h. Một cái đầy đủ 45.000-50.000 VND.

Cà phê Bảo Lộc - 25.000-80.000 VND/ly

Cà phê Bảo Lộc là điểm phải thử. Robusta truyền thống pha phin - ly đậm đặc, cà phê đen đá cổ điển. Đặc biệt từ 2018 có làn sóng cà phê đặc sản: pour-over, V60, French press, cold brew với cà phê Arabica từ trang trại nhỏ. Quán nổi tiếng: Là Việt Coffee, Mê Linh Coffee Garden (có view đồi cà phê), 96B Coffee, K'Ho Coffee. Giá ly cà phê pour-over 50.000-80.000 VND. Mua hạt cà phê rang xay 250.000-600.000 VND/kg.

Lẩu gà lá é Phú Yên - 350.000-500.000 VND/nồi

Lẩu gà lá é là đặc sản miền Trung được phổ biến tại Bảo Lộc do có nhiều dân di cư từ Phú Yên cũ. Gà ta nuôi vườn, lá é (loại lá thơm đặc trưng vùng cao nguyên - cùng họ với húng quế nhưng vị mạnh hơn), nước dùng từ xương gà ninh. Một nồi 4-6 người. Quán nổi tiếng: Lẩu gà lá é Tuấn Khanh, Lẩu gà lá é Phú Yên (đường Phan Đình Phùng). Phù hợp bữa tối nhóm bạn.

Dâu tằm Bảo Lộc và rượu dâu - 80.000-300.000 VND

Dâu tằm là cây ăn quả đặc sản Bảo Lộc. Mùa hái dâu tằm: tháng 3-5 và tháng 10-12. Trái dâu tằm chín đen, vị chua ngọt thanh, vitamin C cao. Có thể ăn tươi (80.000-120.000 VND/kg) hoặc chế biến: rượu dâu tằm 150.000-300.000 VND/chai (hơi cay, ngọt, có ga nhẹ), sirô dâu tằm 60.000 VND/chai, mứt dâu 80.000 VND/kg. Mua tại các vườn dâu (xã Đại Lào, B'lao) hoặc chợ Bảo Lộc.

Đi khi nào đẹp nhất

Tháng 11-2 (mùa khô - đẹp nhất): Trời mát mẻ 16-22°C, ít mưa, nắng nhiều, độ ẩm thấp. Là mùa du lịch lý tưởng. Hoa cà phê nở cuối tháng 3 - đầu tháng 4 nếu may mắn đi đúng. Cây trà xanh mướt. Khách đông cuối tuần, đặc biệt dịp Tết.

Tháng 3-4 (cuối khô - mùa hoa cà phê): Hoa cà phê nở trắng cả đồi (tháng 3 đầu tháng 4), thoảng hương ngọt khắp vùng. Là cảnh đẹp đặc biệt và hiếm (hoa chỉ nở 5-7 ngày). Mưa rào đầu mùa có thể xuất hiện cuối tháng 4.

Tháng 5-7 (đầu mùa mưa - cây xanh): Mưa hằng ngày từ chiều nhưng sáng có nắng. Cây trà và cà phê xanh mướt sau mưa. Mùa hái trà bắt đầu sôi động. Khách ít hơn cao điểm. Thuận lợi cho ảnh đồi trà với mây phủ.

Tháng 8-10 (đỉnh mùa mưa): Mưa nhiều 20-25 ngày/tháng, có thể có lũ. Đường đi khó, thác có thể đục. Khu vực thác đẹp do nước nhiều nhưng tham quan khó khăn hơn. Hạn chế đi nếu không quen mùa mưa miền Nam.

Tháng Tết: Bảo Lộc đông khách dịp Tết Nguyên đán (tháng 2 dương lịch). Đặt khách sạn trước 2-3 tuần. Có chợ hoa Tết tại trung tâm, không khí lễ hội.

Đi đến Bảo Lộc bằng cách nào

Từ TP HCM: Cách 200 km. Đi quốc lộ 20 → Dầu Giây → Định Quán → Bảo Lộc. Tự lái 4-5 giờ. Xe khách Phương Trang, Thuận Thảo, Hảo Hiền 150.000-250.000 VND, 4-5 giờ. Có nhiều chuyến mỗi ngày.

Từ Đà Lạt: Cách 110 km về phía nam. Đi quốc lộ 20 qua đèo Bảo Lộc (15 km đèo). Tự lái 2,5 giờ. Xe khách 80.000-150.000 VND, 3 giờ.

Từ sân bay Tân Sơn Nhất (TP HCM): Bay đến TP HCM, sau đó xe khách hoặc taxi 4-5 giờ. Tour trọn gói TP HCM - Bảo Lộc - Đà Lạt 3 ngày 2 đêm 2.500.000-4.000.000 VND/người.

Từ sân bay Liên Khương (Đà Lạt): Cách 80 km về phía nam. Có xe limousine từ sân bay Liên Khương đi Bảo Lộc 200.000-300.000 VND, 2 giờ.

Phương tiện trong Bảo Lộc: - Xe máy thuê: 150.000-250.000 VND/ngày. Là phương tiện phổ biến. - Taxi: Mai Linh, Vinasun, giá 12.000-15.000 VND/km. - Grab: Có tại Bảo Lộc, giá thấp hơn taxi. - Xe đạp thuê: tại một số khách sạn 50.000-100.000 VND/ngày.

Lưu trú: Bảo Lộc có khoảng 100-150 khách sạn từ bình dân đến cao cấp. Bình dân (150.000-300.000 VND/đêm): nhiều khách sạn 2 sao trên đường Trần Phú, Lý Tự Trọng. Trung bình (400.000-800.000 VND/đêm): khách sạn 3 sao như Bảo Lộc, Vĩnh An, Mộc Trà Châu. Cao cấp (1.500.000-3.500.000 VND/đêm): Mê Linh Resort, Trang An Resort, Tâm Châu Resort.

Lịch trình gợi ý

Phương án 1: 1 ngày dừng chân (TP HCM - Bảo Lộc - Đà Lạt): - 6h: Khởi hành TP HCM. - 11h: Đến Bảo Lộc, ăn trưa cơm tấm. - 12h30-14h30: Thác Dambri (cáp treo + máng trượt). - 15h-16h30: Đồi trà Tâm Châu + xưởng sao chè. - 17h: Tiếp tục đi Đà Lạt (110 km, 2,5 giờ). - 20h: Đến Đà Lạt.

Phương án 2: 2 ngày 1 đêm Bảo Lộc trọn vẹn: - Ngày 1: Sáng đến Bảo Lộc, ăn trưa. Chiều thác Dambri. Tối ăn lẩu gà lá é + cà phê pour-over. Nghỉ khách sạn Bảo Lộc. - Ngày 2: Sáng đồi trà Tâm Châu + trang trại cà phê Phúc Sinh. Trưa ăn cơm tấm. Chiều thác Dasara + Alpine Coaster. 17h khởi hành về.

Phương án 3: 3 ngày 2 đêm Bảo Lộc + Di Linh + Đức Trọng: - Ngày 1: TP HCM → Bảo Lộc → thác Dambri → đồi trà. - Ngày 2: Bảo Lộc → Di Linh (cà phê) → thác Liên Khương → Đức Trọng. - Ngày 3: Đức Trọng → Đà Lạt → về.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Thác Dambri có gì khác thác Pongour và thác Datanla?: Trả lời: Thác Dambri (60 mét, Bảo Lộc) lớn nhất 3 thác này về chiều cao thẳng đứng và có máng trượt dài 1.650 mét. Thác Pongour (40 mét, Đức Trọng) có 7 tầng nước, cảnh đẹp tự nhiên hơn. Thác Datanla (gần Đà Lạt) nhỏ hơn (20-30 mét) nhưng có nhiều trò chơi hơn. Mỗi thác có cá tính riêng.

Hỏi: Mua trà ở đâu uy tín nhất?: Trả lời: Mua tại trực tiếp xưởng các thương hiệu lớn: Tâm Châu (xã Đại Lào), Trâm Anh (xã Lộc An), Đỗ Hữu (đường Trần Phú). Hoặc các cửa hàng OCOP của tỉnh - có dấu chứng nhận chất lượng. Tránh mua tại các sạp ven đường không có thương hiệu rõ ràng (có thể trà giả, pha trộn).

Hỏi: Tham quan đồi trà có thu phí không?: Trả lời: Đa số đồi trà miễn phí vào tham quan, không thu vé. Một số đồi có dịch vụ kèm: xe điện chở quanh đồi 50.000 VND, trải nghiệm hái trà 100.000-200.000 VND/người (kèm trà thử), tour xưởng sao chè 100.000 VND. Mua trà tự nguyện, không bắt buộc.

Hỏi: Bảo Lộc lạnh như Đà Lạt không?: Trả lời: Mát hơn TP HCM nhưng không lạnh bằng Đà Lạt. Bảo Lộc cao 800-1.000 mét, nhiệt độ trung bình 21-24°C; Đà Lạt cao 1.500 mét, trung bình 15-22°C. Mùa đông Bảo Lộc 14-20°C, Đà Lạt 8-15°C. Bảo Lộc ấm áp hơn, không cần mặc quá nhiều áo mùa đông.

Hỏi: Có thể đi xe máy từ TP HCM đến Bảo Lộc không?: Trả lời: Được, nhưng cần kinh nghiệm. Tuyến quốc lộ 20 đi 200 km - mất 5-7 giờ xe máy. Có đèo Bảo Lộc (15 km, độ dốc trung bình) trước khi đến thành phố. Nên đi sáng sớm, có nghỉ giữa đường. Mang áo mưa, đầy đủ giấy tờ, mũ bảo hiểm chuẩn. Không khuyến nghị người chưa quen lái xa.

Cụm điểm tham quan gần

Thác Dambri — 18 km về phía tây bắc: Thác lớn nhất Lâm Đồng, top 14 thế giới (MSN 2019). Cao 60 mét. Có cáp treo, máng trượt dài 1.650 mét. Vé 150.000 VND.

Thác Dasara — 22 km về phía bắc: Thác cao 30 mét với rừng nguyên sinh quanh. Có Alpine Coaster qua rừng đến thác. Vé 80.000 VND.

Đồi trà Tâm Châu — 10 km về phía nam (xã Đại Lào): Đồi trà 300 hecta lớn nhất Bảo Lộc. Có xưởng sao chè, trà điếm thưởng thức. Miễn phí.

TT Di Linh - vùng cà phê — 35 km về phía bắc: Thị trấn Di Linh là trung tâm vùng cà phê Robusta lớn. Có nhiều trang trại cà phê đặc sản và xưởng chế biến. Có thể kết hợp tour Bảo Lộc.

Đà Lạt — 110 km về phía bắc: Thành phố du lịch lớn nhất Tây Nguyên với hồ Xuân Hương , dinh Bảo Đại, thiền viện Trúc Lâm , chợ Đà Lạt, các đồi chè Cầu Đất . Phù hợp đi 2-3 ngày sau khi qua Bảo Lộc.