Làng gốm Bát Tràng

Vì sao nên đến Bát Tràng

Làng nghề gốm liên tục hơn 600-700 năm: Khác nhiều làng nghề chỉ còn dấu tích, Bát Tràng vẫn có hàng trăm hộ sản xuất gốm hoạt động hàng ngày. Du khách đi trong các con ngõ nhỏ giữa làng cổ thấy lò nung, sân phơi đất, các xưởng vẽ men và cửa hàng gia đình nối tiếp nhau. Năm 2023, nghề thủ công gốm Bát Tràng được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tháng 2/2025, làng được công nhận thành viên Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới của UNESCO, là một trong hai làng nghề đầu tiên của Hà Nội được vinh danh cùng lụa Vạn Phúc.

Có thể tự tay làm gốm với chi phí thấp: Trên 50 xưởng nhỏ trong làng nhận khách trải nghiệm, từ 40.000 đến 70.000 đồng cho một ca nặn không giới hạn thời gian. Thợ trong xưởng hướng dẫn trực tiếp, ai đi cùng trẻ con đều có thể thử bàn xoay, cốc, đĩa, tượng nhỏ. Sản phẩm có thể đem về luôn (chưa nung) hoặc gửi lại nung và tô men, lấy sau 1-2 tuần. Đây là hoạt động du lịch hiếm có ở Hà Nội mà cả người lớn lẫn trẻ em đều tham gia được, không cần kỹ năng trước.

Bảo tàng gốm 2021 với kiến trúc khác biệt: Trung tâm Tinh hoa Làng nghề Việt nằm ngay đầu làng, gồm 7 khối kiến trúc xoắn ốc mô phỏng bàn xoay gốm — bộ phận quan trọng nhất của thợ làm gốm cổ truyền. Tòa nhà cao 3-5 tầng, tổng diện tích 3.300 m² mặt bằng, hoàn thành sau 3 năm thi công (2018-2021). Bên trong trưng bày các dòng gốm tiêu biểu của Bát Tràng qua các thời kỳ, bố trí khu trải nghiệm nặn gốm và sân vườn. Đây hiện là điểm chụp ảnh nhiều của giới trẻ Hà Nội và là cụm trải nghiệm khép kín tiện cho khách không có nhiều thời gian.

Gần Hà Nội, đi-về trong ngày, chi phí thấp: Từ phố cổ Hà Nội đi xe buýt 47A chỉ 40 phút, vé 7.000 đồng. Xe máy đi qua cầu Vĩnh Tuy hoặc Chương Dương cũng chỉ 25-30 phút. Chợ gốm mở cửa từ 7-8 giờ sáng đến 17h30 chiều. Tổng chi phí một ngày — gồm xe, vé bảo tàng, một ca làm gốm và một bữa ăn — chỉ khoảng 250.000-400.000 đồng/người, thấp hơn nhiều so với các điểm du lịch lân cận Hà Nội như Tam Đảo hay Ba Vì.

Lịch sử & Bản sắc

Theo nhiều nguồn ghi chép, làng Bát Tràng hình thành vào khoảng thế kỷ XIV-XV khi năm dòng họ làm gốm có tiếng ở làng Bồ Bát (nay thuộc xã Yên Thành, Yên Mô, tỉnh Ninh Bình) là Trần, Vương, Nguyễn, Lê, Phạm di cư ra vùng đất ven sông Hồng và lập nên Bạch Thổ phường — tên gọi cũ của Bát Tràng. Lý do được dân làng truyền lại là vùng đất này có lớp đất sét trắng dày và nằm sát sông Hồng nên thuận tiện cho vận chuyển sản phẩm và nguyên liệu bằng đường thủy. Năm dòng họ ban đầu kết hợp với họ Nguyễn bản địa ở Bát Tràng đã mở những lò gốm đầu tiên, đặt nền cho một trong những trung tâm gốm sứ lớn nhất miền Bắc.

Có một thuyết khác liên quan đến sự kiện vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư về Thăng Long năm 1010. Khi kinh đô mới hình thành, nhiều thợ thủ công từ các vùng kéo về phục vụ nhu cầu xây dựng và tiêu dùng. Một số tài liệu xác nhận tên gọi "Bạch Thổ phường" (phường đất trắng) đã xuất hiện từ thời Lý, sau đổi thành "Bát Tràng phường" muộn hơn. Hai thuyết này không loại trừ nhau: nhiều khả năng vùng đất đã có hoạt động gốm sơ khai từ thời Lý, đến đợt di cư của 5 dòng họ Bồ Bát thì nghề mới phát triển thành quy mô làng có tổ chức và truyền nghề liên tục.

Đến thời Lê - Mạc (thế kỷ XV-XVII), Bát Tràng trở thành một trong những trung tâm cung cấp gốm men quan trọng của miền Bắc. Sản phẩm Bát Tràng có mặt trong cung điện Thăng Long, các đình chùa lớn, đồng thời theo các thương cảng Phố Hiến (Hưng Yên) và Hội An (Quảng Nam cũ) đi sang Nhật Bản, Indonesia, Hà Lan trong thế kỷ XVI-XVII. Các nhà khảo cổ đã tìm thấy gốm Bát Tràng cùng thời kỳ tại các tàu đắm ở Cù Lao Chàm và ở nhiều bảo tàng Đông Á. Năm dòng men cổ — men nâu, men trắng ngà, men ngọc (men celadon), men rạn và men lam — định hình thương hiệu Bát Tràng từ giai đoạn này. Đặc biệt men ngọc kết hợp men trắng và men nâu tạo nên kỹ thuật "tam thái" ba màu nổi tiếng của Bát Tràng thế kỷ XVI-XVII.

Bước sang thời Nguyễn (thế kỷ XIX) và thời Pháp thuộc, làng tiếp tục sản xuất nhưng phải cạnh tranh với đồ sứ nhập khẩu từ Trung Quốc và đồ tráng men công nghiệp châu Âu. Sau 1954, một số xưởng tập thể được thành lập theo mô hình hợp tác xã. Từ Đổi mới năm 1986 trở đi, mô hình hộ gia đình trở lại, các xưởng tư nhân mở rộng, sản phẩm đa dạng từ bát đĩa gia dụng, lọ hoa, tượng trang trí đến gốm phong thuỷ và đồ ngoại thất. Bát Tràng hiện có hơn một nghìn hộ làm nghề và là nguồn cung cấp gốm cho hầu hết các thị trường trong nước cũng như xuất khẩu sang nhiều nước châu Á và châu Âu.

Đời sống cộng đồng và tín ngưỡng làng vẫn được giữ qua hệ thống di tích cổ. Đình Bát Tràng được dựng năm 1720 thời vua Lê Dụ Tông, kiến trúc kiểu chữ Nhị, gồm Hậu cung thờ sáu vị Thành Hoàng và Đại bái 5 gian 2 trái với hệ cột gỗ lim lớn. Năm 2005, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng đình là Di tích Lịch sử Kiến trúc Nghệ thuật cấp quốc gia. Cách đó không xa là Văn chỉ Bát Tràng — nơi thờ Khổng Tử và Chu Văn An, đồng thời lưu danh 364 vị đỗ đạt khoa bảng từ thế kỷ XVI đến XIX của làng, trong đó có Trạng nguyên Giáp Hải (1507-1586) và 8 vị tiến sĩ. Tam quan Văn chỉ kiến trúc kiểu "thượng gia hạ môn" mô phỏng Khuê Văn Các, trên đề ba chữ "Ngưỡng di cao" — nhắc dân làng phải phấn đấu trong học hành. Năm 2009, Văn chỉ được xếp hạng Di tích lịch sử nghệ thuật cấp thành phố. Lễ hội làng Bát Tràng tổ chức vào tháng 2 âm lịch hàng năm, với các nghi thức Tam Sinh, rước nước, rước thánh từ đình ra sông Hồng, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ngày 10/12/2024.

Cảnh quan & Thiên nhiên

Bát Tràng nằm trên dải đất phù sa ven sông Hồng, độ cao trung bình chỉ khoảng 5-7 m so với mực nước biển. Toàn bộ làng kéo dài theo bờ sông, với tuyến đê hữu sông Hồng làm ranh giới phía tây và các cánh đồng, ao hồ phía đông. Vào mùa nước lớn (tháng 7-9), mực nước sông dâng cao và đôi khi ngập một số đoạn đường ngoài đê; làng cổ nằm bên trong đê nên không bị ảnh hưởng. Mùa nước cạn (tháng 11-3), bãi bồi sông Hồng lộ ra rộng và là nơi người làng từng lấy đất sét trắng làm nguyên liệu — dù hiện nay phần lớn đất nguyên liệu được nhập từ vùng khác do bãi sông đã bị quản lý chặt.

Khí hậu Bát Tràng giống Hà Nội nhưng vì sát sông nên độ ẩm thường cao hơn 5-10%. Mùa đông từ tháng 11 đến tháng 2, nhiệt độ trung bình 14-19°C, đôi khi xuống 8-10°C khi có gió mùa đông bắc mạnh. Mùa hè tháng 5-8 nóng và ẩm, nhiệt độ 30-37°C, có thể lên 40°C khi gió phơn từ Lào tràn ra Bắc Bộ. Mùa xuân tháng 2-4 ấm và có mưa phùn, thuận tiện cho lễ hội và đi dạo trong làng. Mùa thu tháng 9-10 khô mát, là thời điểm dễ chịu nhất để tham quan.

Cảnh quan trong làng đặc trưng của vùng nghề thủ công Bắc Bộ: nhà cổ mái ngói nâu, sân gạch lát nung, lò gốm cũ với ống khói cao, các bức tường nhà thường được trát bằng vữa đất pha than củi tạo màu xám đặc trưng. Một số con ngõ nhỏ lát đá xanh hoặc gạch nung, đủ rộng cho 2-3 người đi cạnh nhau, là góc được khách du lịch và sinh viên mỹ thuật thường ghé chụp ảnh. Ven sông có vài đoạn bến cũ — nơi xưa vận chuyển gốm bằng thuyền — nay đã được kè lại, thuận tiện cho khách đi bộ ngắm sông Hồng lúc chiều xuống.

Khu vực ngoại vi làng có một số ao và đồng ruộng nhỏ, nuôi cá và trồng rau cung cấp cho dân địa phương. Hệ động thực vật không đặc biệt phong phú do nằm trong vùng đồng bằng dày đặc dân cư, nhưng vào sáng sớm vẫn nghe được tiếng chim ri, chim sẻ và đôi khi cò trắng từ bãi sông bay vào. Bát Tràng không phải điểm du lịch sinh thái, giá trị cảnh quan chủ yếu nằm ở không gian làng nghề và mặt sông Hồng — đặc biệt vào những buổi chiều khi nắng nghiêng phủ lên các mái ngói và lò gốm cũ.

Nên làm gì ở Bát Tràng

Tự tay nặn và vẽ gốm tại xưởng

Khoảng 50-60 xưởng nhỏ trong làng nhận khách trải nghiệm. Giá phổ biến 40.000-70.000 đồng/người cho một ca không giới hạn thời gian, có thợ ngồi cạnh hướng dẫn. Khách chọn bàn xoay nhỏ để nặn cốc, đĩa, lọ hoa, hoặc lấy tượng đất sét đã có hình sẵn (ông Phúc Lộc Thọ, ngôi sao 12 con giáp, mèo, cá chép...) rồi vẽ men. Phí vẽ thêm 30.000-80.000 đồng tuỳ kích thước. Nếu muốn nung hoàn thiện sản phẩm để mang về làm kỷ niệm, trả thêm 40.000-60.000 đồng và quay lại lấy sau 1-2 tuần hoặc nhờ ship. Hoạt động này phù hợp cho cả gia đình có trẻ con, nhóm sinh viên, công ty đi team building.

Tham quan Trung tâm Tinh hoa Làng nghề Việt

Bảo tàng gốm khánh thành tháng 6/2021, kiến trúc gồm 7 khối xoắn ốc mô phỏng bàn xoay gốm — biểu tượng của nghề. Toà nhà cao 3-5 tầng, diện tích sàn 3.300 m², do kiến trúc sư Hoàng Thúc Hào thiết kế. Bên trong trưng bày các dòng gốm Bát Tràng qua thời kỳ, từ gốm men ngọc thời Lê đến gốm men rạn thời Nguyễn và gốm đương đại. Có khu trải nghiệm nặn gốm, quán cà phê, cửa hàng bán gốm cao cấp. Vé người lớn 70.000 đồng, trẻ em dưới 1m30 50.000 đồng. Khách có thể dành 1,5-2 giờ ở đây.

Đi chợ gốm Bát Tràng

Chợ rộng 6.000 m² với gần 300 gian hàng, mở cửa 7h30 (mùa hè) hoặc 8h30 (mùa đông) đến 17h30. Hàng hoá chia thành 5 khu A-E quanh sân chính, bán đủ loại từ bộ trà men lam giá 200.000-500.000 đồng, bộ bát đĩa gia dụng 50.000-300.000 đồng/cái, tượng phong thuỷ 100.000-2.000.000 đồng, đến đồ trang trí nội thất cỡ lớn vài triệu đến vài chục triệu đồng. Khách quen mua sỉ đến chợ chủ yếu sáng và đầu giờ chiều. Cuối tuần đông hơn ngày thường, có thể gặp đoàn khách quốc tế.

Đi dạo làng cổ và xem lò nung gia đình

Tuyến đi bộ ngắn nhất khoảng 1-1,5 km vòng quanh khu phố cổ, bắt đầu từ đình Bát Tràng qua các ngõ nhỏ tới Văn chỉ rồi quay lại chợ gốm. Trên đường có nhiều xưởng gia đình mở cửa, du khách có thể xin vào xem các công đoạn từ lăn đất, vuốt lên bàn xoay, sấy khô, tráng men, đến nung trong lò. Một số lò gas hiện đại cao 2-3 m thay cho lò bầu củi xưa, nhưng vẫn còn vài lò gia đình giữ phương pháp truyền thống để nung gốm men cao cấp. Đi dạo tốt nhất vào sáng 8-10 giờ hoặc chiều 15-17 giờ.

Thắp hương đình Bát Tràng và Văn chỉ

Đình Bát Tràng dựng năm 1720 thời Lê Dụ Tông, nay là di tích quốc gia, mở cửa quanh năm, miễn phí tham quan. Khách có thể vào tiền tế, ngắm hệ cột gỗ lim đỡ mái và xem 6 bức hoành phi, câu đối cổ. Văn chỉ Bát Tràng cách đình khoảng 300 m, thờ Khổng Tử và Chu Văn An, đồng thời lưu danh 364 vị đỗ đạt khoa bảng của làng — một con số hiếm có với một làng nghề. Cả hai địa điểm nhỏ, mỗi chỗ dành 15-20 phút là đủ. Đến đây nên ăn mặc lịch sự, không nói to.

Trải nghiệm đi xe điện và chèo thuyền sông Hồng

Trong làng có dịch vụ xe điện chở khách đi 3-5 điểm chính, giá 20.000-40.000 đồng/người tuyến. Vài hộ ven sông tổ chức chèo thuyền nan trên sông Hồng vào mùa nước cạn, mỗi chuyến 30-45 phút, giá 50.000-100.000 đồng/người. Vào mùa nước lớn (tháng 7-9) dịch vụ này thường ngưng vì dòng chảy mạnh. Khách muốn đi nên hỏi trước tại quán cà phê đầu làng.

Ăn gì ở Bát Tràng

Canh măng mực — món cỗ truyền thống

Canh măng mực được coi là món "vô địch" trong mâm cỗ Bát Tràng, đặc biệt vào dịp Tết và đám giỗ. Nguyên liệu chính là măng khô và mực khô, được thái sợi nhỏ rồi xào kỹ với mỡ gà trước khi nấu canh với nước dùng gà hoặc xương. Theo tục lệ làng, đầu năm hoặc cuối tháng âm lịch người Bát Tràng thường nấu canh măng mực để "xả xui". Du khách có thể đặt suất tại các quán cơm gia đình trong làng, giá khoảng 80.000-150.000 đồng/bát hoặc trong set cỗ. Một số quán quen như Cỗ làng Bát Tràng và Cơm làng Vạn Vân nhận đặt trước theo nhóm 4-10 người.

Su hào xào mực khô

Đi cùng canh măng mực là su hào xào mực khô — một món xào khô đặc trưng của mâm cỗ Bát Tràng. Mực khô được nướng cho thơm, thái sợi nhỏ, sau đó xào với su hào thái que và mỡ gà. Vị giòn của su hào, thơm của mực và vị béo của mỡ gà kết hợp thành món ăn ít gặp ở các nơi khác. Trong các quán ăn cỗ làng, đĩa su hào xào mực khô thường có giá 120.000-180.000 đồng cho 3-4 người ăn.

Xôi vò chè đường

Sau bữa cơm chính, người Bát Tràng có thói quen tráng miệng bằng xôi vò chè đường — một cách tráng miệng cổ truyền của cỗ Bắc Bộ. Xôi vò làm từ gạo nếp cái hoa vàng nấu cùng đậu xanh, hạt xôi tơi và phủ một lớp đậu xanh nghiền. Chè đường nấu loãng từ bột đậu xanh và đường phèn. Khách ăn từng miếng xôi rồi chấm vào bát chè. Giá khoảng 30.000-50.000 đồng/suất.

Bánh tẻ và bánh răng bừa

Bánh tẻ (còn gọi là bánh răng bừa do hình dáng) là món bánh dân dã của vùng đồng bằng sông Hồng, nhân thịt lợn băm trộn mộc nhĩ và hành khô, gói trong lá dong, hấp chín. Bát Tràng có một số hộ làm bánh tẻ theo công thức gia truyền, bán tại nhà và mang ra chợ. Giá 5.000-8.000 đồng/cái, du khách thường mua 4-6 cái ăn lót dạ buổi sáng hoặc làm quà.

Ốc nóng và bún đậu mắm tôm

Dọc đường chính dẫn vào làng có nhiều quán ốc nóng và bún đậu mắm tôm bình dân — phong cách Hà Nội. Bát ốc nóng giá 50.000-80.000 đồng, có ốc nhồi, ốc mít, ốc vặn, ăn kèm rau thơm và chấm với nước mắm gừng sả. Bún đậu mắm tôm 50.000-90.000 đồng/suất gồm bún tươi, đậu rán, chả cốm, nem chua, lòng heo và một bát mắm tôm pha. Đây là lựa chọn rẻ và nhanh cho khách không muốn đặt cỗ.

Cà phê và trà tại Trung tâm Tinh hoa Làng nghề Việt

Trong khuôn viên bảo tàng có quán cà phê ở tầng trệt và tầng thượng, view ra sân chính của bảo tàng và một đoạn sông Hồng phía xa. Cà phê 40.000-80.000 đồng, trà sen Tây Hồ 60.000 đồng, các loại bánh ngọt 30.000-50.000 đồng. Đây là chỗ nghỉ chân thuận tiện sau khi đi bộ trong làng, đặc biệt mùa hè khi cần tránh nóng.

Đi khi nào đẹp nhất

Mùa xuân (tháng 2-4): là thời điểm nhiều khách chọn nhất vì trùng với lễ hội làng Bát Tràng tổ chức vào tháng 2 âm lịch (thường rơi vào tháng 3 dương lịch). Trong những ngày hội, làng đông và sôi động với các nghi thức rước nước, rước thánh, tế Tam Sinh, đoàn rước đi từ đình ra bến sông Hồng. Thời tiết mùa xuân ấm 18-25°C, hơi ẩm và có mưa phùn nhẹ. Đây cũng là dịp để thấy không khí làng nghề thực sự, khác hẳn ngày thường.

Mùa thu (tháng 9-10): là thời điểm dễ chịu nhất về khí hậu. Trời khô, nhiệt độ 22-28°C, ít mưa, ánh nắng vàng nhẹ buổi chiều rất hợp để chụp ảnh và đi bộ. Đây là mùa được dân Hà Nội đi Bát Tràng nhiều vào cuối tuần, đặc biệt các nhóm gia đình có con nhỏ tới làm gốm và đi bảo tàng.

Mùa đông (tháng 11-2): trời lạnh khô 12-19°C, sáng có sương mỏng trên sông Hồng. Khách quốc tế đến Hà Nội mùa này thường ghé Bát Tràng để xem làng nghề khi không khí trong và ánh sáng dịu. Cần mang áo ấm vì các xưởng gốm có lò nung nhưng không gian rộng hở, gió sông thổi vào lạnh hơn trong phố.

Mùa hè (tháng 5-8): ít người chọn nhất vì nắng nóng 33-37°C, độ ẩm cao. Buổi sáng sớm 7-9 giờ hoặc chiều tối 16-18 giờ vẫn dễ chịu, nhưng giữa trưa nên nghỉ trong quán cà phê hoặc bảo tàng. Mùa này cũng có mưa rào đột ngột, khách đi nên mang theo áo mưa hoặc ô.

Cuối tuần và ngày lễ: chợ gốm và bảo tàng đông hơn ngày thường. Nếu muốn yên tĩnh, đi vào các ngày trong tuần. Nếu muốn không khí náo nhiệt, cuối tuần và đặc biệt dịp Tết âm lịch là phù hợp — nhiều hộ làm gốm mở cửa sớm để đón khách mua đồ thờ và quà.

Đi đến Bát Tràng bằng cách nào

Từ trung tâm Hà Nội bằng xe buýt: tuyến 47A đi thẳng từ điểm trung chuyển Long Biên đến cổng chợ gốm Bát Tràng, hoạt động từ 5h00 đến 19h28 ở đầu Long Biên, giãn cách 15-20 phút/chuyến, thời gian khoảng 40 phút, vé 7.000 đồng/lượt. Lộ trình đi qua phố Yên Phụ, Trần Nhật Duật, cầu Chương Dương, đê Long Biên, Bồ Đề, Cự Khối, Đông Dư, Phố Trúc và dừng cách cổng chợ gốm khoảng 100 m. Tuyến 47B cũng đi Bát Tràng nhưng có thêm vài điểm dừng khác.

Từ trung tâm Hà Nội bằng xe máy hoặc ô tô: đi qua cầu Chương Dương, Vĩnh Tuy hoặc Thanh Trì, sau khi qua cầu rẽ phải theo đường đê hữu sông Hồng, đi khoảng 5-8 km là tới Bát Tràng. Tổng thời gian 25-35 phút từ phố cổ. Đường đê khá đẹp, hai bên có vườn rau và bãi sông. Ô tô có thể gửi tại bãi gửi xe gần đình Bát Tràng hoặc Trung tâm Tinh hoa Làng nghề Việt, phí 20.000-50.000 đồng/lượt.

Từ trung tâm Hà Nội bằng taxi, Grab: giá 150.000-220.000 đồng từ phố cổ, 25-35 phút. Một số tài xế có nhận chở đợi 3-4 giờ rồi quay về với giá thoả thuận 350.000-500.000 đồng cả lượt đi và về.

Bằng thuyền du lịch sông Hồng: một số đơn vị tổ chức tour thuyền từ bến Chương Dương hoặc bến Phà Đen đi Bát Tràng, mất khoảng 60-90 phút, có ăn trưa trên thuyền và đỗ tại làng 2-3 giờ rồi quay về. Giá tour trọn gói 500.000-1.000.000 đồng/người tuỳ đơn vị. Tour này chỉ chạy mùa nước cao và đẹp, không cố định lịch.

Từ sân bay Nội Bài: taxi khoảng 35-45 km tuỳ đường, 45-60 phút, giá 350.000-500.000 đồng. Khách từ TP HCM, Đà Nẵng hoặc nước ngoài bay xuống Nội Bài có thể ghé Bát Tràng trước khi vào trung tâm Hà Nội — đặc biệt thuận tiện nếu chuyến bay sáng và khách muốn nửa ngày làng nghề trước khi nhận khách sạn phố cổ.

Lịch trình gợi ý

Lịch trình 1: Nửa ngày tham quan nhanh (3-4 giờ)

• 8h30: Xuất phát từ phố cổ Hà Nội bằng xe buýt 47A hoặc xe máy
• 9h15: Đến cổng chợ gốm Bát Tràng, dạo chợ 45 phút, mua đồ làm quà
• 10h00: Đi bộ qua làng cổ tới đình Bát Tràng, ngắm kiến trúc 1720, sang Văn chỉ Bát Tràng
• 11h00: Vào Trung tâm Tinh hoa Làng nghề Việt, tham quan bảo tàng và chụp ảnh kiến trúc 7 xoắn ốc
• 12h00: Quay về Hà Nội ăn trưa, hoặc ăn nhẹ tại quán cà phê trong bảo tàng rồi về

Lịch trình 2: Một ngày trọn vẹn (8-10 giờ)

• 8h00: Xuất phát từ Hà Nội bằng xe máy hoặc taxi
• 8h45: Đến Bát Tràng, gửi xe ở khu chợ gốm
• 9h00: Dạo chợ gốm 1 giờ, mua đồ cho gia đình và quà tặng
• 10h00: Vào một xưởng gốm gia đình, đăng ký ca nặn gốm 1,5 giờ (40.000-70.000 đồng/người)
• 11h30: Đi bộ về phía đình Bát Tràng và Văn chỉ, ngắm kiến trúc cổ 30 phút
• 12h15: Ăn trưa cỗ làng Bát Tràng — canh măng mực, su hào xào mực khô, xôi vò chè đường (đặt trước theo nhóm) tại Cỗ làng hoặc Cơm làng Vạn Vân
• 14h00: Đi xe điện hoặc đi bộ qua các ngõ nhỏ trong làng cổ, xem các lò nung và xưởng gia đình
• 15h30: Vào Trung tâm Tinh hoa Làng nghề Việt, tham quan bảo tàng 1,5-2 giờ, uống cà phê tầng thượng ngắm sông Hồng
• 17h30: Quay về Hà Nội, kết thúc ngày làng nghề

Lịch trình 3: Một ngày kết hợp Bát Tràng và Phù Lãng (cho khách thích làng gốm)

• 7h30: Xuất phát Hà Nội đi Bát Tràng bằng ô tô riêng
• 8h15-11h30: Tham quan Bát Tràng — chợ gốm, đình, Văn chỉ, nặn gốm tự do
• 11h30: Ăn trưa tại làng, sau đó xuất phát đi Phù Lãng (Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh cũ, nay tỉnh Bắc Ninh mới — Bắc Ninh + Bắc Giang), khoảng cách 35 km, 50 phút lái xe
• 13h30-16h00: Tham quan làng gốm Phù Lãng — gốm thô men nâu, lò bầu củi truyền thống, các xưởng nghệ nhân
• 17h00: Khởi hành về Hà Nội, đến nơi khoảng 18h30

Câu hỏi thường gặp

Q: Đi Bát Tràng có cần đặt trước không?: A: Không cần đặt trước cho khách lẻ và nhóm nhỏ — chợ gốm, đình, Văn chỉ, các xưởng nặn gốm đều mở cửa trong ngày. Tuy nhiên nếu đi nhóm trên 6 người và muốn ăn cỗ làng Bát Tràng (canh măng mực, su hào xào mực khô) thì nên đặt quán trước 1-2 ngày qua điện thoại. Trung tâm Tinh hoa Làng nghề Việt nên đặt vé online cuối tuần và dịp lễ để tránh xếp hàng.

Q: Trẻ em mấy tuổi đi Bát Tràng phù hợp?: A: Trẻ từ 4-5 tuổi đã có thể tham gia nặn gốm dưới sự hỗ trợ của thợ và cha mẹ. Trẻ lớn hơn 7-8 tuổi tự nặn được. Các xưởng gốm gia đình thường thân thiện với trẻ em, có ghế nhỏ và bàn xoay vừa với trẻ. Lưu ý đường trong làng cổ hẹp, cần để mắt tới trẻ khi đi qua đoạn có xe máy.

Q: Mua gốm Bát Tràng tại làng có rẻ hơn ngoài phố không?: A: Rẻ hơn khoảng 20-40% so với cửa hàng phố cổ Hà Nội cho cùng dòng sản phẩm. Khách quen biết cách chọn có thể mua trực tiếp tại xưởng gia đình thay vì chợ gốm, giá còn rẻ hơn nữa. Nên đi 2-3 quầy so giá trước khi mua. Hàng cao cấp men ngọc, men rạn cổ thì giá ở Bát Tràng và phố không chênh nhiều vì các xưởng nghệ nhân đã định giá ổn định.

Q: Gốm Bát Tràng có an toàn cho thực phẩm không?: A: Hầu hết bát đĩa Bát Tràng sản xuất hiện nay dùng men an toàn theo tiêu chuẩn Việt Nam và xuất khẩu. Tuy nhiên với khách dùng cho lò vi sóng, cần hỏi rõ vì một số dòng men cổ (men ngọc, men rạn truyền thống) không phù hợp lò vi sóng. Khi mua nên ưu tiên các thương hiệu nghệ nhân lâu đời như Quang Vinh, Hà Linh, Cương Duyên, Bát Tràng Family.

Q: Có thể đi Bát Tràng và về trong nửa ngày không?: A: Có. Từ phố cổ Hà Nội đi xe buýt 47A 40 phút, ở Bát Tràng 2-3 giờ là đủ thăm chợ gốm, đình, bảo tàng, có thời gian nặn gốm ngắn. Tổng thời gian khoảng 4-5 giờ cả đi và về. Nếu muốn ăn cỗ làng và đi sâu hơn vào các xưởng gia đình thì cần một ngày trọn vẹn.

Q: Đi Bát Tràng mùa nào ít khách nhất?: A: Các ngày trong tuần (thứ ba đến thứ năm) ít khách nhất, đặc biệt mùa hè tháng 6-7. Cuối tuần và dịp Tết là đông nhất. Nếu muốn yên tĩnh để chụp ảnh và xem làng nghề rõ, đi thứ ba hoặc thứ tư khoảng 9-11 giờ sáng là lý tưởng.

Cụm điểm tham quan gần

Làng nghề Kiêu Kỵ — cách Bát Tràng 5 km về phía nam: Đây là làng nghề dát vàng bạc duy nhất ở miền Bắc, hình thành từ thời Hậu Lê thế kỷ XVIII. Du khách có thể xem các hộ gia đình dát vàng cho tượng Phật, hoành phi câu đối, đồ thờ và đồ trang trí. Kiêu Kỵ cách đường đi từ Bát Tràng về Hà Nội khoảng 15 phút lái xe, có thể kết hợp tham quan trong cùng buổi chiều.

Làng cổ Đường Lâm — cách Bát Tràng khoảng 45 km về phía tây: Làng cổ Đường Lâm (thị xã Sơn Tây cũ, Hà Nội) là một trong số ít làng cổ Bắc Bộ được xếp hạng di tích quốc gia về kiến trúc làng quê, với những ngôi nhà đá ong, đình chùa cổ và đường làng nguyên trạng. Một ngày kết hợp Bát Tràng buổi sáng và Đường Lâm buổi chiều khá phù hợp cho khách quốc tế muốn thấy nhiều mặt làng quê Bắc Bộ trong cùng chuyến đi.

Khu phố cổ Hà Nội — cách Bát Tràng 17 km về phía tây bắc: Đa số khách đi Bát Tràng đều xuất phát từ phố cổ và quay về để ăn tối, nghỉ lại khách sạn. Phố cổ với 36 phố phường, Hồ Hoàn Kiếm, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Nhà hát Lớn là cụm điểm bổ sung tự nhiên cho một chuyến Bát Tràng. Cụm này phù hợp với khách lưu trú ở Hà Nội nhiều ngày, dành 1/2 ngày cho Bát Tràng và các nửa ngày khác cho phố cổ.

Ecopark — cách Bát Tràng 7-8 km về phía nam: Khu đô thị sinh thái Ecopark (Văn Giang, tỉnh Hưng Yên mới — Hưng Yên + Thái Bình) có công viên cây xanh rộng, hồ trung tâm và các nhà hàng, quán cà phê. Khách gia đình thường kết hợp sáng Bát Tràng và chiều Ecopark để trẻ em chơi công viên sau khi nặn gốm. Đi xe máy từ Bát Tràng sang Ecopark mất khoảng 15-20 phút theo đường đê sông Hồng.

Làng gốm Phù Lãng — cách Bát Tràng 35 km về phía đông bắc: Phù Lãng (Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh mới — Bắc Ninh + Bắc Giang) là làng gốm truyền thống nổi tiếng với gốm thô men nâu da lươn, dùng lò bầu củi xưa, khác hẳn gốm men trắng và men lam của Bát Tràng. Khách yêu nghề gốm có thể đi cả hai trong một ngày để so sánh hai dòng gốm Bắc Bộ. Đường đi từ Bát Tràng đến Phù Lãng qua quốc lộ 5 cũ rồi rẽ vào Quế Võ, mất khoảng 50-60 phút lái xe.