Vườn quốc gia Bến En

Vì sao nên đến

"Hạ Long xứ Thanh" trong rừng nguyên sinh: Hồ Sông Mực rộng khoảng 3.000 ha với 24 đảo lớn nhỏ — tạo cảnh quan hồ-đảo khác biệt so với các hồ khác ở Bắc Trung Bộ. Khác Hạ Long là hồ nước ngọt giữa rừng nguyên sinh, không phải vịnh biển. Đảo có rừng cây xanh tốt. Đi thuyền dạo hồ qua các đảo — cảnh đẹp đặc biệt vào sáng sớm khi sương mù còn phủ trên hồ.

Đa dạng sinh học cao nhất Bắc Trung Bộ: VQG Bến En có hơn 1.062 loài thực vật và 400 loài động vật. Số liệu này vượt VQG Cúc Phương (Ninh Bình) và VQG Pù Mát (Nghệ An) trong vùng Bắc Trung Bộ. Đặc biệt có voọc xám (Trachypithecus crepusculus) và voọc đen má trắng (Trachypithecus francoisi — phân bố chính ở Đông Bắc Việt Nam, Nam Trung Quốc, Lào; IUCN xếp Nguy cấp). Bến En là một trong các điểm phân bố quan trọng ở Bắc Trung Bộ Việt Nam còn ghi nhận các loài voọc này.

Ít khách - hoang sơ: Khác với các điểm du lịch lớn (Sầm Sơn, Pù Luông, Cẩm Lương), Bến En ít khách hơn nhiều - đón khoảng 50.000-100.000 khách/năm. Phù hợp khách thích yên tĩnh, không tìm dịch vụ nghỉ dưỡng cao cấp. Cũng phù hợp các nhóm yêu thiên nhiên, "ngắm chim" và nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp.

Kết hợp tour Thanh Hóa: Bến En cách Thành nhà Hồ 70 km, Lam Kinh 60 km, Sầm Sơn 75 km, Cẩm Lương 90 km - có thể kết hợp 2-3 ngày Thanh Hóa toàn diện. Phù hợp làm điểm trung tâm trong tour rừng nguyên sinh Bắc Trung Bộ 3-4 ngày.

Khám phá hang động đá vôi: Bến En có một số hang đá vôi nhỏ trong rừng - hang Ngọc, hang Tao. Khám phá có hướng dẫn VQG. Có thạch nhũ và sông ngầm. Tuy không lớn như Phong Nha nhưng vẫn thú vị.

Văn hóa người Mường và Thái: Quanh VQG có các bản người Mường và Thái - giữ truyền thống nhà sàn, dệt thổ cẩm, cồng chiêng (Mường), hát then (Thái). Có thể thăm bản và ăn cơm dân tộc.

Lịch sử cách mạng: Vùng Bến En là căn cứ lực lượng cách mạng quan trọng trong chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ. Có một số di tích chiến tranh - hầm bí mật, mộ liệt sĩ.

Lịch sử và bối cảnh văn hóa

Vùng Bến En thời cổ: Vùng có người Mường và Thái sinh sống từ thế kỷ XIII-XIV. Họ làm nương rẫy, săn bắn, dệt thổ cẩm. Theo gia phả các dòng họ địa phương, người Mường đến trước (từ thế kỷ XII), sau đó người Thái đến vào thế kỷ XV. Hai dân tộc sống hòa thuận, có truyền thống giúp đỡ nhau.

Tên "Bến En" có nguồn gốc từ tiếng Mường - "bến" nghĩa là bến nước, "En" có thể là tên dân tộc cũ hoặc tên người sáng lập làng. Có nhiều giả thuyết.

Vùng đất chiến lược thời chiến tranh: Trong các cuộc chiến tranh chống Pháp (1946-1954) và chống Mỹ (1955-1975), vùng Bến En là căn cứ lực lượng cách mạng quan trọng. Rừng dày, hang đá, có nhiều đường mòn rừng - rất khó cho địch vào càn quét. Hiện vẫn còn một số hầm bí mật và đường mòn lịch sử.

Hồ Sông Mực hình thành: Đập sông Mực được xây dựng phục vụ thủy lợi và phát điện cho vùng Thanh Hóa (thông tin về năm xây cụ thể có sai khác giữa các nguồn). Khi đóng đập, thung lũng sông Mực bị ngập nước — tạo hồ rộng khoảng 3.000 ha, sâu trung bình 30 m. Các đỉnh núi cao trong thung lũng nhô lên thành 24 đảo lớn nhỏ.

Đây là hồ nhân tạo nhưng sau nhiều thập kỷ, hệ sinh thái đã ổn định và phát triển tự nhiên. Cá, chim, thực vật đã thích nghi với môi trường mới. Hồ Sông Mực cấp nước thủy lợi cho vùng nông nghiệp xung quanh.

Khu bảo tồn 1980: Năm 1980, vùng được công nhận là Khu bảo tồn thiên nhiên - bảo vệ rừng nguyên sinh xung quanh hồ và các loài động thực vật quý hiếm.

Vườn quốc gia 1992: Ngày 27/1/1992, Khu bảo tồn được nâng lên thành Vườn quốc gia Bến En theo Quyết định 33/CT của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng — một trong các VQG sớm của Việt Nam (sau Cúc Phương 1962, Cát Bà 1986, Bạch Mã 1991). Quy chế quản lý nghiêm ngặt hơn - cấm săn bắt, đốt rừng làm nương.

Phát triển du lịch 2005-2025: Du lịch Bến En bắt đầu phát triển từ 2005 - chủ yếu khách Việt nội địa. Có dịch vụ thuyền dạo hồ, trekking trong rừng, homestay với người Mường/Thái. Đến nay đón khoảng 50.000-100.000 khách/năm.

So với VQG Cát Tiên (300.000 khách/năm), Phong Nha (1 triệu/năm), Cúc Phương (200.000/năm) - Bến En vẫn ít khách hơn nhiều. Cơ sở hạ tầng du lịch chưa phát triển - chỉ có 1-2 nhà nghỉ VQG và homestay người dân tộc.

Voọc đen má trắng: VQG Bến En có khoảng 80-100 cá thể voọc đen má trắng - một trong số ít vùng còn loài này tại Việt Nam (cùng VQG Pù Luông Thanh Hóa, VQG Hữu Liên Lạng Sơn). Loài này đang ở mức "Critically Endangered" (sắp tuyệt chủng) trong sách đỏ IUCN. VQG có chương trình bảo tồn, trồng cây ăn lá (cây mít, đa) cho voọc.

Văn hóa Mường và Thái: Quanh VQG có khoảng 5.000 người Mường và 3.000 người Thái sinh sống. Họ giữ truyền thống: - Nhà sàn truyền thống Mường : 4 cột chính, mái dốc. - Sử thi Mường "Đẻ đất đẻ nước" : 8.000 câu - kiệt tác văn học truyền miệng. - Cồng chiêng Mường : Bộ 4-6 chiếc, đánh trong các lễ. - Hát then Thái : Truyền thống âm nhạc Thái với đàn tính. - Lễ hội Lồng Tồng (Thái) và Lễ hội Khai hạ (Mường): Đầu xuân, cầu mùa.

Cảnh quan và đặc điểm tự nhiên

Hồ Sông Mực: Hồ rộng khoảng 3.000 ha — một trong những hồ nước ngọt lớn nhất Bắc Trung Bộ. Sâu trung bình 8 m, sâu nhất 26 m (tại điểm gần đập). Nước ngọt, trong xanh đến độ nhìn rõ đáy ở vùng cạn 2-3 m. Có nhiều cá - cá chép, mè, trôi, lóc, rô đồng.

Hồ chia thành 3 vùng: - Vùng đập (phía tây): Sâu nhất, ít đảo, gần khu hành chính VQG. - Vùng giữa: Có nhiều đảo nhất - 15 đảo lớn nhỏ. - Vùng cuối hồ (phía đông): Hoang sơ, ít khách, có 6 đảo.

Đảo Tình Yêu (Đảo Tình): Đảo lớn nhất hồ - 5 ha. Có cảnh đẹp với cây cổ thụ và rừng tre. Có truyền thuyết về cặp tình nhân hóa thành cây - nên có tên Tình Yêu. Khách có thể cập đảo đi bộ.

Đảo Quân Sự: Đảo 3 ha - được dùng làm căn cứ cách mạng trong chiến tranh chống Mỹ. Có hầm bí mật và đường mòn lịch sử.

Các đảo nhỏ khác: Đảo Khỉ, Đảo Chim, Đảo Cò - đặt tên theo loài động vật chính sống trên đó.

Đập sông Mực: Đập cao 35 m - xây năm 1985. Bằng đá và bê tông. Là kiến trúc thủy lợi lớn nhất Thanh Hóa thời đó.

Rừng nguyên sinh quanh hồ: Hơn 10.000 ha rừng nguyên sinh karst (đá vôi). Cây cổ thụ 200-300 năm tuổi - lim, sến, táu, gụ. Nhiều dây leo và dương xỉ khổng lồ.

Hệ động vật: 91 loài thú với các loài quý: - Voọc đen má trắng (Trachypithecus francoisi): 80-100 cá thể, đặc hữu Việt Nam. - Hổ Đông Dương (Panthera tigris corbetti): 1-3 cá thể (rất hiếm, có thể đã tuyệt chủng tại Bến En). - Gấu ngựa (Ursus thibetanus): 5-10 cá thể. - Báo gấm (Neofelis nebulosa): 5-10 cá thể. - Khỉ vàng (Macaca mulatta): Nhiều. - Sóc bụng đỏ lớn (Ratufa bicolor): Hiếm gặp.

261 loài chim - phù hợp ngắm chim. Đặc biệt: gà lôi trắng (Lophura nycthemera, đặc hữu Đông Dương — có tại Bến En), các loài chim hoa, chim sẻ, các loài bồ câu rừng.

Hang Ngọc và Hang Tao: Hai hang đá vôi nhỏ trong rừng. Có thạch nhũ và sông ngầm nhỏ. Khám phá có hướng dẫn VQG. Cẩn thận trơn trượt.

Bản người Mường và Thái: Quanh VQG có 5-7 bản: - Bản Đôn (Mường) : Có nhà sàn truyền thống, dệt thổ cẩm. - Bản Năng (Thái) : Múa xoè, hát then với đàn tính. - Bản Pà Cò (Mường) : Lễ hội Khai hạ đầu xuân.

Hoạt động và trải nghiệm

Đi thuyền dạo hồ Sông Mực

Hoạt động chính. Thuê thuyền nhỏ (4-6 chỗ) 200.000-500.000đ/thuyền hoặc thuyền lớn (15-20 chỗ) 600.000-1.000.000đ/thuyền. Đi 2-4 giờ qua các đảo. Cảnh đặc biệt vào sáng sớm khi sương mù phủ trên mặt hồ và quanh các đảo cây xanh.

Tour ghép phổ biến: 2 giờ thuyền qua 6-8 đảo và ghé Đảo Tình Yêu đi bộ.

Lên đảo Tình Yêu

Cập đảo Tình Yêu - đảo lớn nhất hồ. Đi bộ trong rừng đảo qua lối có biển báo. Có cây cổ thụ 200-300 năm tuổi, rừng tre, một số động vật nhỏ (sóc, chim).

Đi bộ trong rừng nguyên sinh

Tour 1 ngày trekking 4-6 km trong rừng. Có hướng dẫn VQG. Có thể thấy các loài động vật như khỉ, sóc, chim. Nếu may mắn có thể thấy voọc đen má trắng (rất hiếm). Giá 200.000-400.000đ/người.

Tour 2 ngày trekking dài hơn - 10-15 km, ngủ trại trong rừng. Giá 1-1,5 triệu/người.

Khám phá Hang Ngọc và Hang Tao

Tour có hướng dẫn VQG đến 2 hang đá vôi. Mặc đồ trekking, mang đèn pin. Có thạch nhũ và sông ngầm nhỏ. Mất 2-3 giờ. Giá 300.000-500.000đ/người.

Câu cá hồ Sông Mực

Hồ có nhiều cá - chép, mè, trôi, lóc. Có thể câu cá với phép VQG (50.000đ/buổi). Cá câu được mang về quán nướng - 50.000-100.000đ/dịch vụ chế biến.

Quan sát chim

VQG có 261 loài chim - phù hợp ngắm chim. Có hướng dẫn chuyên gia 500.000-1.000.000đ/giờ. Sáng sớm 5:30-8:00 và chiều 16:00-18:00 chim hoạt động nhiều nhất. Mang theo ống nhòm.

Thăm bản người Mường/Thái

Thăm các bản quanh VQG. Xem dệt thổ cẩm, nghe sử thi Mường "Đẻ đất đẻ nước", ăn cơm dân tộc. Có thể ngủ qua đêm tại nhà sàn người Mường - 200.000-400.000đ/đêm bao gồm ăn 2 bữa.

Đêm cồng chiêng và rượu cần

Tại các bản người Mường - đêm văn nghệ với cồng chiêng và rượu cần. 200.000-400.000đ/người (cho nhóm).

Ngủ qua đêm tại VQG

Có 2 lựa chọn: - Nhà nghỉ VQG: 300.000-600.000đ/đêm. Đơn giản, sạch sẽ. - Homestay người Mường/Thái: 200.000-500.000đ/đêm bao gồm 2 bữa ăn. Trải nghiệm văn hóa quý.

Tour kết hợp Thanh Hóa

Tour 2-3 ngày Thanh Hóa toàn diện thường bao gồm: - Thành nhà Hồ (70 km) - Lam Kinh (60 km) - Bến En - Sầm Sơn (75 km) - Cẩm Lương (90 km)

Ẩm thực địa phương

Cá hồ Sông Mực

Cá nước ngọt từ hồ - cá chép, mè, trôi, lóc, rô đồng. Đánh tươi hằng ngày. Cách chế biến phổ biến: nướng than chấm muối ớt chanh, kho tộ với nước mắm và đường, nấu canh chua. Một con cá 1-2 kg giá 100.000-300.000đ tùy loại. Đặc sản số một của Bến En.

Gà nướng đất sét

Gà ta nuôi vườn của người Mường, gói trong lá chuối, bọc đất sét rồi nướng than. Khi chín đập đất sét ra - gà thơm khói than, da giòn, thịt mềm. Một con 1,5 kg giá 350.000-500.000đ. Cách chế biến truyền thống Mường.

Cơm lam Mường

Cơm gạo nếp nương trộn nước bỏ vào ống tre tươi, đốt trên than hoa. Khi chín, vỏ tre bám một lớp gạo cháy thơm. Ăn cùng muối vừng đen hoặc thịt heo nướng. Một ống lam 30.000-50.000đ. Đặc sản truyền thống Mường (giống Pù Luông STT 263 nhưng có khác biệt nhỏ về gạo và gia vị).

Thịt trâu gác bếp

Đặc sản truyền thống Mường vùng Bắc Trung Bộ. Thịt trâu được tẩm gia vị (muối, tiêu, mắc khén - loại hạt tiêu rừng đặc trưng vùng núi, ớt rừng), treo trên gác bếp xông khói nhiều ngày đến khô đen. Khi ăn nướng lại trên than, xé thành sợi chấm chẳm chéo. Vị ngọt đậm, dai, thơm đặc trưng. Bịch 100g 80.000-150.000đ. Quà về nổi tiếng.

Lá mì xào tỏi

Lá cây sắn (cây mì - cassava leaves) xào với dầu mỡ heo và tỏi. Đặc sản dân tộc - được chế biến đúng cách (luộc trước rồi xào) thì rất ngon. Một dĩa 50.000-80.000đ.

Măng đắng xào

Măng tre rừng vị đắng nhẹ, được xào với tỏi, ớt. Ăn kèm cơm trắng - vị đắng giải nhiệt. Một dĩa 50.000-80.000đ.

Rau rừng luộc

Các loại rau rừng (rau dớn, rau đắng, đọt mây,lá lốt rừng) luộc chín chấm chẳm chéo (mắm cá ướp, ớt, tỏi và lá chanh giã). Đặc trưng ẩm thực vùng cao Bắc Bộ.

Rượu cần Mường

Rượu nếp Mường lên men trong chum đất, uống bằng cần nứa từ chum đặt giữa nhà. Vị ngọt nhẹ, ấm bụng, không gắt. Là nghi lễ chào đón truyền thống. Một chum cho 6-8 người uống tập thể.

Mật ong rừng Bến En

Mật ong tự nhiên từ rừng nguyên sinh quanh VQG. Vàng đậm, vị thơm sâu - khác mật ong nuôi ở vị đậm hơn. Lọ 500g giá 200.000-300.000đ. Quà về phổ biến.

Thời điểm đẹp nhất

Tháng 11 đến tháng 4: mùa khô và mát - thời tiết đẹp nhất. Nhiệt độ 15-25°C ban ngày, 10-18°C ban đêm. Đường vào VQG khô ráo, dễ đi.

Tháng 12 đến tháng 2: đặc biệt đẹp - mát mẻ nhất, có sương mù sáng sớm trên hồ tạo cảnh đặc biệt. Phù hợp cho ảnh nghệ thuật.

Tháng 3 đến tháng 4: chuyển ấm - 18-25°C. Cây cối đâm chồi, hoa rừng nở. Voọc đen má trắng hoạt động nhiều hơn (mùa giao phối).

Tháng 5 đến tháng 6: chuyển mùa mưa - 26-32°C, có mưa rào ngắn. Vẫn đi được nhưng đường có thể trơn.

Tháng 7 đến tháng 9: mùa mưa lớn - mưa nhiều, đường vào VQG lầy lội, nguy hiểm. Hồ có thể dâng cao do nước lũ. Khách giảm. Tour trekking khó.

Tháng 10: chuyển khô - vẫn còn mưa nhưng giảm. Khách bắt đầu trở lại.

Lễ hội: - Lễ Khai hạ Mường (mùng 7-8 Tết âm lịch, ~tháng 2 dương): Lễ đầu xuân của người Mường - cầu mùa, có múa, hát, ăn cơm chung. Khách đến đúng dịp được trải nghiệm văn hóa. - Lễ Lồng Tồng Thái ( rằm tháng Giêng âm): Lễ Thái cầu mùa.

Khung giờ đẹp: - Sáng sớm 5:30-7:30: Sương mù trên hồ đẹp đặc biệt - chụp ảnh tuyệt nhất. Chim hoạt động nhiều. - Chiều 16:00-18:00: Ánh nắng nghiêng làm hồ vàng - hoàng hôn đẹp.

Tránh giữa trưa 11:00-14:00 - nắng gắt, động vật ít hoạt động.

Đường đi và phương tiện

Đến Bến En

Từ Hà Nội (230 km): - Tự lái: 4-5 giờ qua QL1A và QL45. Đường tốt phần đầu (cao tốc), sau đó QL45 hẹp hơn. - Xe khách từ bến Giáp Bát hoặc Mỹ Đình đi Thanh Hóa: 3-4 giờ, 150.000-250.000đ, sau đó đi tiếp xe ôm hoặc taxi ~45 km vào VQG. - Tour 2 ngày 1 đêm: 1-1,5 triệu/người (đã bao gồm xe và nhà nghỉ và ăn).

Từ Thanh Hóa (~45 km): - Tự lái: 1,5 giờ qua QL45. - Xe khách: 1 giờ đến Như Thanh và xe ôm 5 km vào VQG 50.000đ. - Tour 1 ngày từ Thanh Hóa: 400.000-700.000đ/người.

Từ Sầm Sơn (75 km): Tự lái 1,5-2 giờ.

Từ Lam Kinh (60 km): Tự lái 1,5 giờ. Có thể kết hợp tour 1 ngày.

Bay đến Thọ Xuân (THD) kết hợp xe: Sân bay Thọ Xuân cách Bến En 70 km. Có chuyến từ Sài Gòn (1h45p) và Đà Nẵng. Từ sân bay đi taxi 70 km - 800.000-1.200.000đ.

Trong VQG

Đi thuyền: Phương tiện chính - đi qua hồ và các đảo.

Đi bộ trekking: Tour có hướng dẫn VQG.

Xe điện: Có xe điện chở khách từ cổng vào khu bến thuyền - 50.000đ/chuyến.

Thuê thuyền

• Thuyền nhỏ 4-6 chỗ

  200.000-500.000đ/thuyền (2 giờ).

• Thuyền lớn 15-20 chỗ

  600.000-1.000.000đ/thuyền (2-3 giờ).

• Thuyền cano cao tốc

  800.000-1.500.000đ/thuyền (1 giờ).

Lịch trình gợi ý

Lịch trình 1 ngày từ Thanh Hóa

Sáng: 7:00 từ Thanh Hóa → 8:30 đến Bến En → 9:00 thuê thuyền dạo hồ và lên Đảo Tình Yêu → 11:00 quay về bến.

Trưa: 12:00 ăn trưa cá hồ Sông Mực và cơm lam Mường tại nhà hàng VQG.

Chiều: 13:30: đi bộ nhẹ trong rừng (4 km), ngắm chim. 16:00: quay về Thanh Hóa. 17:30: đến nơi.

Lịch trình 2 ngày 1 đêm

Ngày 1: Sáng đến Bến En → đi thuyền hồ (Đảo Tình Yêu và Đảo Quân Sự) → chiều trekking và thăm bản người Mường — tối ngủ homestay nhà sàn và đêm cồng chiêng.

Ngày 2: Sáng đi Hang Ngọc và Hang Tao → trưa ăn cơm Mường → chiều quay về.

Lịch trình 3 ngày Thanh Hóa toàn diện

Ngày 1: Hà Nội — Thành nhà Hồ và Lam Kinh — tối nghỉ Thanh Hóa.

Ngày 2: Thanh Hóa → Bến En - đi thuyền và trekking → tối ngủ Bến En.

Ngày 3: Bến En → Sầm Sơn (biển và ăn hải sản) → về Hà Nội.

Lịch trình 4 ngày → kết hợp Pù Luông và Cẩm Lương

Ngày 1: Hà Nội → Pù Luông (140 km).

Ngày 2: Pù Luông — Cẩm Lương (suối cá thần).

Ngày 3: Cẩm Lương — Bến En.

Ngày 4: Bến En → Lam Kinh và Thành nhà Hồ → Hà Nội.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Hỏi: Bến En khác Hạ Long thế nào?: Hạ Long (Quảng Ninh): Vịnh biển nước mặn với 1.969 đảo karst, di sản UNESCO. Quy mô lớn (1.553 km²). Đông khách.

Bến En: Hồ nước ngọt nhân tạo (40 km², 2,5% Hạ Long) với 21 đảo. Trong rừng nguyên sinh - không phải biển. Hoang sơ và yên tĩnh hơn nhiều. Phù hợp khách thích thiên nhiên trầm mặc.

Cả hai có hình thức tương tự (hồ/vịnh và đảo) nhưng đặc trưng khác hoàn toàn.

Hỏi: Có thể tắm hồ không?: Có thể tắm tại các bến được phép - 2-3 bến tắm gần khu bến thuyền chính. Nước hồ sạch, không phù sa. Mùa hè ấm 25-28°C. Mùa đông lạnh 18-22°C.

Hỏi: Tỷ lệ thấy voọc đen má trắng?: Rất thấp - 5-10%. Voọc rất nhút nhát và sống trên cây cao. Cần kiên nhẫn và may mắn. Sáng sớm 5:30-7:00 và chiều 16:00-18:00 voọc hoạt động nhiều nhất.

Hỏi: Trẻ em đi Bến En được không?: Có. Trẻ thích đi thuyền và ngắm cảnh hồ. An toàn khi có phao bơi (cho trẻ dưới 12 tuổi). Tour trekking có thể mệt với trẻ dưới 10 tuổi - chọn tour ngắn 2-3 km.

Hỏi: Có cần đặt phòng trước không?: Cuối tuần và cao điểm 11-3 nên đặt trước 1-2 tuần. Trong tuần và mùa thấp đi tự do được. Số phòng VQG hạn chế (10-15 phòng) - homestay nhiều hơn.

Hỏi: Bến En có sóng điện thoại không?: Có 4G ở khu hành chính VQG và một số bản. Sâu trong rừng và xa hồ thì yếu hoặc không có. Phù hợp khách muốn "detox" khỏi công nghệ.

Hỏi: Có thể câu cá tự do?: Không. Cần phép VQG (50.000đ/buổi). Một số khu vực cấm câu để bảo tồn cá.

Cụm điểm liên kết

• Lam Kinh

  (60 km về phía bắc): Khu di tích vua Lê Thái Tổ và 9 lăng vua Hậu Lê - di tích quốc gia đặc biệt 2012.

• Thành nhà Hồ

  (70 km về phía bắc): Kinh đô triều Hồ 1397 - di sản UNESCO 2011.

• Suối cá thần Cẩm Lương

  (90 km về phía bắc): Hiện tượng tự nhiên độc đáo - đàn cá thần.

• Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông

  (130 km về phía tây bắc): Ruộng bậc thang và bản người Thái, cung đường đi bộ leo núi nổi tiếng.

• Thanh Hóa

  (~45 km về phía đông bắc): Tỉnh lỵ, có nhiều di tích và đặc sản.

• Sầm Sơn

  (75 km về phía đông bắc): Bãi biển nổi tiếng nhất Thanh Hóa.

• Đền Đồng Cổ

  (~40 km về phía đông): Đền thờ thần trống đồng, gắn truyền thuyết thời Hùng Vương, di tích lịch sử cấp quốc gia.

• Hà Nội

  (230 km về phía bắc): Thủ đô Việt Nam.

• Vinh - Nghệ An

  (90 km về phía nam): Quê hương Bác Hồ.

• VQG Pù Mát Nghệ An

  (180 km về phía nam): VQG khác trong Bắc Trung Bộ.