Khu du lịch sinh thái Hầm Hô

Vì sao nên đến Hầm Hô

Quy Nhơn và vùng Tây Sơn phần lớn là biển và tháp Chăm. Hầm Hô cho một kiểu cảnh khác hẳn: rừng, đá và nước ngọt, mát cả ngày kể cả giữa hè miền Trung.

Đây cũng là chỗ hợp với người đi cùng gia đình. Đường trong khu đi bộ được, có xe điện cho người ngại nắng, nước ở khu vực thuyền chạy nông và lặng, còn bãi đá thì rộng để trẻ con chạy nhảy. Ai muốn yên tĩnh thì đi sâu vào phía thượng nguồn, càng vào trong càng vắng.

Dấu tích Tây Sơn và phong trào Cần Vương

Hơn hai trăm năm trước, danh tướng Võ Văn Dũng — người chính thôn Phú Mỹ này — chọn Hầm Hô làm nơi rèn quân luyện võ, trước khi hợp lực cùng các thủ lĩnh Tây Sơn dựng cờ khởi nghĩa. Địa hình rừng núi kín đáo, có nước, có đường thoát về nhiều phía, hợp cho việc tụ quân.

Đến thời chống Pháp, Hầm Hô lại thành căn cứ dưới quyền chỉ huy của Mai Xuân Thưởng, giữ vai trò trong phong trào Cần Vương ở Bình Định. Vì lớp lịch sử đó, người Tây Sơn xem Hầm Hô là chỗ đi chơi kèm chuyện kể.

Hằng năm ngày 20 tháng Giêng âm lịch, dân địa phương tổ chức lễ giỗ hai vị tiền hiền theo nghi thức xưa: tảo mộ, rước hương án, dâng hương, tế lễ với cờ ngũ sắc, văn tế và nhạc cổ truyền. Đây là ngày đông người nhất trong năm ở Hầm Hô.

Vương quốc đá và dòng nước

Khúc sông này do các nhánh suối trên núi đổ về, dân quanh vùng quen gọi là sông Kút. Suốt 3 km, dòng nước phải lách qua một trận đồ đá: có tảng nằm phẳng như mặt bàn, có tảng dựng đứng thành vách, có cụm chồng lên nhau thành hang.

Vài chỗ đáng dừng lại: Đá Bàn Cờ với mặt đá phẳng rộng giữa dòng, Đá Dựng và Đá Thành ở đoạn vách cao, thác Cá Bay nơi nước dồn qua khe hẹp. Những tảng đá tròn nhẵn nổi trên mặt nước được gọi là lưng trâu, và khách hay trải bạt ngồi luôn trên đó.

Mùa hoa lộc vừng, những chùm hoa đỏ rũ xuống sát mặt sông, soi bóng vào chỗ nước lặng — đây là lúc Hầm Hô được chụp ảnh nhiều nhất.

Nên làm gì ở Hầm Hô

Đi thuyền ngược dòng: Hoạt động chính: thuyền nhỏ đưa khách luồn giữa các khối đá, đoạn nước lặng nhìn rõ đáy. Thuê nguyên thuyền 4 khách rẻ hơn mua vé lẻ.

Lội và tắm suối: Nhiều vũng nông có đáy đá, nước mát quanh năm. Chọn chỗ có người trông và tránh mùa mưa lũ khi nước lên nhanh.

Đi bộ dọc bờ, leo lên các cụm đá: Lối mòn men theo sông, càng ngược lên thượng nguồn càng ít người. Đá ướt trơn nên đi giày bám.

Cắm trại trên bãi đá: Khách quen hay trải bạt trên các tảng đá lớn ven nước, ngồi cả buổi chiều.

Ghép với Bảo tàng Quang Trung: Cách 9 km, buổi sáng xem bảo tàng và trống trận Tây Sơn, chiều vào Hầm Hô — mạch chuyện nối liền nhau.

Ăn gì ở Hầm Hô

Trong khu có hàng ăn phục vụ đồ nướng và món suối. Hai món khách hay gọi là cá đối nướng và ốc luộc chấm mắm gừng — ăn ngay bên nước, hợp buổi trưa nắng.

Muốn ăn no đúng vị Bình Định thì để dành bụng về Phú Phong hoặc Quy Nhơn: bún cá, bánh hỏi cháo lòng, chả cá. Trong khu du lịch nên coi là chặng ăn nhẹ giữa buổi chơi.

Đi khi nào đẹp nhất

• Tháng 2 đến tháng 8

  mùa khô, nước trong và cạn vừa phải — thời gian hợp nhất để đi thuyền và lội suối.

• Ngày 20 tháng Giêng âm lịch

  lễ giỗ tiền hiền, đông vui nhưng cũng đông người nhất.

• Mùa hoa lộc vừng

  hoa đỏ rũ xuống mặt sông, cảnh đẹp nhất trong năm.

• Tháng 9 đến tháng 12

  mùa mưa miền Trung, nước đục và lên nhanh — hỏi ban quản lý trước khi đi.

• Trong ngày

  đi sớm buổi sáng, vừa mát vừa vắng; giữa trưa nắng gắt trên bãi đá.

Đường đi

Từ Quy Nhơn chạy quốc lộ 19 hướng tây bắc về Phú Phong (Tây Sơn), rồi rẽ vào xã Tây Phú — tổng khoảng 50 km, đi ô tô chừng một tiếng rưỡi. Xe máy đi được, đường nhựa gần tới cổng.

Từ Bảo tàng Quang Trung chỉ còn 9 km, nên phần lớn khách gộp hai điểm trong một buổi. Trong khu có bãi gửi xe; ai ngại đi bộ xa thì mua vé xe điện ngay cổng.

Điểm tham quan gần Hầm Hô

Bảo tàng Quang Trung: (9 km): bảo tàng về phong trào Tây Sơn và anh em nhà Tây Sơn, có tiết mục trống trận nổi tiếng.

Tháp Dương Long: (Tây Sơn): cụm ba tháp Chăm bằng gạch, tiện ghép cùng ngày với Hầm Hô.

Thị trấn Phú Phong: chỗ ăn uống và nghỉ gần nhất nếu không quay về Quy Nhơn trong ngày.

Quy Nhơn: (50 km): biển, Ghềnh Ráng và các bãi tắm — nơi phần lớn khách đặt phòng khi đi vùng này.