Ngũ Hành Sơn

Vì sao nên đến Ngũ Hành Sơn

Lý do thứ nhất là cảnh quan địa chất hiếm có — năm ngọn núi đá vôi nhô lên giữa đồng bằng cát ven biển. Theo các nghiên cứu địa chất, năm ngọn núi này được hình thành cách đây hàng triệu năm do quá trình biến đổi đại dương — đá vôi cổ chìm dưới biển trở nên lộ thiên khi đất liền nâng lên. Đặc trưng: đá có vân hoa văn tự nhiên đa dạng (cẩm thạch trắng, xám, hồng, đỏ), tạo nên nhiều hang động tự nhiên và các phiến đá lớn lộ thiên. Núi cao nhất Thủy Sơn 160 m so với mặt biển — từ đỉnh có thể nhìn toàn cảnh Đà Nẵng, bãi biển Mỹ Khê, biển Đông, và xa hơn là bán đảo Sơn Trà. Đặc biệt vào sáng sớm và chiều muộn, các vách đá vôi phản chiếu ánh sáng vàng rõ rệt.

Lý do thứ hai là hệ thống chùa Phật giáo cổ trong hang động — văn hóa tâm linh đặc biệt. Trên Thủy Sơn có 3 chùa chính: chùa Tam Thai (xây 1825 thời vua Minh Mạng, là chùa lớn nhất Ngũ Hành Sơn), chùa Linh Ứng Ngũ Hành Sơn (xây 1825, khác với chùa Linh Ứng Bãi Bụt trên Sơn Trà mới hơn), chùa Huyền Không (trong động Huyền Không). Trong hệ thống có nhiều hang động đẹp: động Huyền Không (vòm tròn rộng với 5 lỗ ánh sáng tự nhiên chiếu xuống, nhiều tượng Phật cổ tạc vào đá), động Tàng Chân (hang sâu với nhiều tượng đá cổ), động Vân Thông (hang đẹp với các phiến đá lớn), động Linh Nham. Các hang đều có tượng Phật tạc trực tiếp vào đá — di sản nghệ thuật điêu khắc Phật giáo cổ Việt Nam.

Lý do thứ ba là làng nghề điêu khắc đá Non Nước — làng nghề truyền thống hơn 400 năm tuổi của Đà Nẵng. Làng nằm dưới chân các núi Ngũ Hành Sơn, hiện có khoảng 500-700 hộ gia đình làm nghề điêu khắc đá cẩm thạch và đá hoa cương. Sản phẩm chính: tượng Phật (Quan Âm, Phật Thích Ca, Bồ Tát) các kích thước từ nhỏ (10-30 cm để bàn) đến lớn (3-5 m cho chùa), tượng sư tử đá, lân, rồng, các phù điêu trang trí. Đá làm tượng trước đây lấy từ chính các núi Ngũ Hành Sơn — nay được nhập từ các vùng khác (Yên Bái, Thanh Hóa) để bảo vệ các núi. Sản phẩm xuất khẩu sang Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan với giá trị 30-50 triệu USD/năm. Khách có thể tham quan các xưởng, xem nghệ nhân làm tượng, mua tượng làm quà.

Lý do thứ tư là vị trí thuận lợi nằm giữa Đà Nẵng và Hội An — kết hợp tour dễ dàng. Ngũ Hành Sơn cách trung tâm Đà Nẵng 8 km về phía nam, cách Hội An 22 km về phía nam. Đây là điểm dừng phổ biến trong tour Đà Nẵng — Hội An (đi qua khu vực này trên đường). Tour 1 ngày phổ biến: sáng Ngũ Hành Sơn và làng đá Non Nước, trưa ăn hải sản Mỹ Khê, chiều Hội An phố cổ. Hoặc tour kết hợp Ngũ Hành Sơn và bãi biển Mỹ Khê (cách 2 km) và chùa Linh Ứng Sơn Trà (cách 20 km). Khách có 2-3 ngày tại Đà Nẵng nên dành nửa ngày cho Ngũ Hành Sơn.

Lịch sử & Bản sắc

Ngũ Hành Sơn có lịch sử lâu đời gắn với vương quốc Champa cổ và sau đó là thời Đại Việt — nhà Nguyễn. Trước thế kỷ XV, khu vực này thuộc lãnh thổ Champa và là điểm tâm linh quan trọng — người Chăm cổ đã có một số đền thờ trong các hang động. Sau khi Đại Việt thôn tính phần lớn lãnh thổ Champa (1471) và người Việt từ Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh di cư vào miền Trung, các hang động trên Thủy Sơn được tiếp tục dùng làm nơi thờ Phật giáo Đại Thừa của người Việt.

Tên gọi "Ngũ Hành Sơn" theo nghĩa Hán Việt là "năm núi ngũ hành" — vua Minh Mạng triều Nguyễn (1820-1841) đã đặt tên các núi theo ngũ hành Trung Hoa cổ: Kim (kim loại), Mộc (gỗ), Thủy (nước), Hỏa (lửa), Thổ (đất). Trước đó dân địa phương gọi cụm núi này là "Non Nước" — phản ánh cảnh quan núi đá vôi giữa vùng cát biển nhiều nước. Tên "Marble Mountains" do người Pháp thuộc địa đặt vào thế kỷ XIX khi nhận thấy đá vôi địa phương có chất lượng tốt như đá cẩm thạch Châu Âu.

Thời nhà Nguyễn (1802-1945) là thời kỳ phát triển mạnh nhất của Ngũ Hành Sơn. Vua Minh Mạng (1820-1841) là người đặc biệt yêu Ngũ Hành Sơn — đã đến thăm nhiều lần, viết bia khắc đá ca ngợi cảnh quan, và cho xây dựng nhiều công trình kiến trúc. Năm 1825 vua cho xây chùa Tam Thai và chùa Linh Ứng Ngũ Hành Sơn — hai chùa Phật giáo lớn nhất trên Thủy Sơn. Vua Thiệu Trị (1841-1847) và Tự Đức (1847-1883) tiếp tục đầu tư trùng tu và mở rộng. Các vua nhà Nguyễn thường ghé thăm Ngũ Hành Sơn khi đi tuần phương Nam, coi đây là điểm tâm linh và văn hóa quan trọng của miền Trung.

Làng nghề điêu khắc đá Non Nước hình thành từ thế kỷ XVI-XVII (khoảng 400 năm trước) khi người Việt định cư tại vùng chân Ngũ Hành Sơn. Đá vôi của các núi có chất lượng tốt cho làm tượng — vân đẹp, cứng vừa phải, dễ điêu khắc. Ban đầu dân làng làm tượng Phật và các vật dụng đá nhỏ phục vụ chùa và gia đình. Đến thế kỷ XIX dưới thời nhà Nguyễn, làng phát triển mạnh — cung cấp tượng và phù điêu cho các chùa Huế và lăng tẩm vua. Đến thế kỷ XX và đặc biệt sau 1990, làng phát triển mạnh sản xuất xuất khẩu — tượng đá Non Nước đến các thị trường Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan.

Trong chiến tranh chống Mỹ (1955-1975), Ngũ Hành Sơn nằm trong vùng kiểm soát của VNCH — cách căn cứ không quân Đà Nẵng (sân bay Đà Nẵng) chỉ 15 km. Một số hang động trên Thủy Sơn từng được Quân Giải phóng dùng làm điểm trú ẩn và sở chỉ huy nhỏ. Đặc biệt động Tàng Chân từng có tổ y tế cách mạng. Sau 1975, các chùa và hang được trùng tu và bảo tồn. Năm 1990, Ngũ Hành Sơn được Bộ Văn hóa — Thông tin xếp hạng Di tích Lịch sử Văn hóa cấp Quốc gia. Năm 2018 được nâng cấp Di tích Quốc gia loại Đặc biệt — cấp công nhận cao nhất.

Bản sắc văn hóa của Ngũ Hành Sơn và làng Non Nước vẫn duy trì qua nhiều sinh hoạt truyền thống. Lễ hội Quan Thế Âm (rằm tháng 2 âm lịch hằng năm — khoảng tháng 3 dương lịch) là lễ hội lớn nhất — kéo dài 3 ngày với rước kiệu Quan Âm, lễ cúng tại chùa Linh Ứng và động Huyền Không, biểu diễn võ thuật Phật giáo, lễ hoa đăng đêm. Hàng vạn phật tử và khách thập phương về tham dự. Lễ Phật Đản (rằm tháng 4 âm lịch) và lễ Vu Lan (rằm tháng 7 âm lịch) cũng đông. Làng Non Nước có lễ giỗ tổ nghề điêu khắc đá tháng 7 âm lịch — tưởng nhớ các nghệ nhân tiền bối lập nghề.

Cảnh quan & Thiên nhiên

Ngũ Hành Sơn nằm trên dải đồng bằng cát ven biển Đông tại phía nam Đà Nẵng. Năm ngọn núi đá vôi nhô lên cách biệt trên nền cát phẳng — tạo cảnh quan hiếm thấy ở vùng đồng bằng ven biển. Khoảng cách giữa các núi: Thủy Sơn (lớn nhất, ở trung tâm cụm) cách Kim Sơn 200 m về phía bắc, cách Mộc Sơn 300 m về phía đông, cách Hỏa Sơn (chia thành Hỏa Sơn Bắc và Hỏa Sơn Nam) 500 m về phía nam, cách Thổ Sơn 400 m về phía tây. Năm núi tạo thành cụm bán kính 500 m. Phía đông cách bãi biển Đông và biển Đà Nẵng 2 km.

Thủy Sơn là núi lớn và đẹp nhất với diện tích 15 ha, cao 160 m. Trên núi có hệ thống chùa và hang động phát triển nhất: chùa Tam Thai (xây 1825), chùa Linh Ứng (1825), chùa Huyền Không, động Huyền Không, động Tàng Chân, động Vân Thông, động Linh Nham. Có hai cách lên Thủy Sơn: leo 156 bậc thang đá (mất 15-20 phút) hoặc đi thang máy hiện đại (30-50 nghìn đ/lượt, mất 1 phút). Trên đỉnh có Vọng Hải Đài (đài quan sát biển) — view 360 độ thấy được toàn Đà Nẵng, bãi Mỹ Khê, biển Đông, bán đảo Sơn Trà phía xa.

Các núi nhỏ khác có đặc điểm khác nhau. Kim Sơn nhỏ nhất (chỉ 1 ha), hình tròn, ít hang động — chủ yếu là cảnh quan. Mộc Sơn cao 60 m, có hang Mộc Sơn nhỏ. Hỏa Sơn chia hai khối: Hỏa Sơn Bắc và Hỏa Sơn Nam — đều có các hang nhỏ. Thổ Sơn cao 50 m, là núi thấp nhất nhưng có tầm quan trọng tâm linh vì có miếu Tam Thai. Khách thường chỉ thăm Thủy Sơn — các núi khác ít người đến nhưng có thể leo lên ngắm Thủy Sơn từ xa nếu có thời gian.

Đá vôi của Ngũ Hành Sơn là cẩm thạch trắng-xám tự nhiên — chất lượng tốt cho làm tượng và điêu khắc. Có vân đẹp tự nhiên (vân hồng, đỏ, xám). Tuy nhiên hiện nay khai thác đá tại chính Ngũ Hành Sơn đã bị cấm để bảo vệ di tích — làng Non Nước nhập đá từ các vùng khác (Yên Bái, Thanh Hóa, Hà Nam) để làm tượng. Hệ sinh thái trên các núi: cây bụi nhỏ, dứa dại, một số cây cổ thụ trên đỉnh (sao đen, dầu rái). Có nhiều loài chim biển và chim đảo ghé qua: hải âu, cò trắng, chim chích đá.

Khí hậu Ngũ Hành Sơn — Đà Nẵng nhiệt đới gió mùa miền Trung. Mùa khô (tháng 3-8) nắng nhiều, nhiệt độ ban ngày 28-35 độ — đỉnh Thủy Sơn mát hơn vùng dưới 2-3 độ. Mùa mưa (tháng 9-2) có mưa nhiều, đặc biệt tháng 10-11 mưa kéo dài. Khi mưa, đá núi trơn trượt — nguy hiểm cho leo núi và tham quan các hang. Đá vôi vào mùa mưa cũng dễ bị xói mòn — một số khu vực có thể tạm đóng cửa khi có mưa to. Lượng mưa trung bình 2.000-2.300 mm/năm.

Nên làm gì ở Ngũ Hành Sơn

Tham quan Thủy Sơn và hệ thống chùa cổ

Đây là hoạt động chính của Ngũ Hành Sơn. Vào cổng khu di tích (vé 40.000-60.000 đ/người), có hai cách lên Thủy Sơn: leo 156 bậc thang đá (mất 15-20 phút, miễn phí) hoặc đi thang máy hiện đại bên hông núi (30-50 nghìn đ/lượt, 1 phút). Trên đỉnh tham quan các chùa: chùa Tam Thai (xây 1825 thời Minh Mạng — chùa lớn nhất Ngũ Hành Sơn), chùa Linh Ứng Ngũ Hành Sơn (xây 1825, khác chùa Linh Ứng Bãi Bụt mới hơn trên Sơn Trà), Vọng Hải Đài (đài quan sát view 360 độ). Thời gian tham quan 1,5-2 giờ. Mang giày thể thao chống trơn và nước uống.

Khám phá động Huyền Không và các hang động

Động Huyền Không là hang đẹp nhất Ngũ Hành Sơn — vòm tròn rộng với 5 lỗ ánh sáng tự nhiên chiếu xuống tạo hiệu ứng ánh sáng chiếu xuyên qua nóc hang rất rõ nét. Có nhiều tượng Phật cổ tạc trực tiếp vào đá, một số phiến đá lớn và bệ thờ. Đây là hang được dùng làm chùa Huyền Không. Các hang khác trên Thủy Sơn: động Tàng Chân (hang sâu nhiều ngách), động Vân Thông (hang đẹp với các phiến đá lớn), động Linh Nham. Mỗi động có đặc trưng riêng — đều có tượng Phật và bệ thờ. Có hướng dẫn viên kiểm lâm chỉ dẫn (50.000-150.000 đ/nhóm). Thời gian khám phá đầy đủ 1-1,5 giờ.

Tham quan làng nghề điêu khắc đá Non Nước

Sau khi xuống Thủy Sơn, đi tham quan làng Non Nước dưới chân các núi. Làng có khoảng 500-700 hộ làm nghề điêu khắc đá truyền thống hơn 400 năm tuổi. Khách đi bộ qua các con đường có hai bên là các xưởng đá — xem nghệ nhân điêu khắc tượng Phật, tượng sư tử, lân, rồng, phù điêu trang trí. Có thể mua tượng đá làm quà — giá rất đa dạng: tượng nhỏ 10-30 cm (200.000-1.500.000 đ), tượng trung 50 cm-1 m (3.000.000-15.000.000 đ), tượng lớn 1-3 m (20.000.000-150.000.000 đ trở lên). Một số xưởng nổi tiếng: Xưởng Đá Mỹ Nghệ Tân Á, Xưởng Đá Thiên An, Xưởng Đá Quang Vinh. Thời gian tham quan và mua sắm 1-2 giờ.

Tắm biển Mỹ Khê sau khi xuống núi

Bãi biển Mỹ Khê Đà Nẵng cách Ngũ Hành Sơn 2 km về phía đông — top 6 bãi biển đẹp nhất Châu Á theo Forbes 2005. Bãi cát trắng dài 9 km, nước trong xanh, sóng vừa phải. Sau khi đi tour Ngũ Hành Sơn buổi sáng, có thể ra Mỹ Khê tắm biển và ăn trưa hải sản. Có nhiều quán bia hơi và nhà hàng hải sản ven bãi. Đặc sản: tôm hùm Đà Nẵng, ghẹ xanh, mực ống nướng, cá đuối nướng. Có dịch vụ thuê ghế bãi biển và ô (50.000-100.000 đ/buổi). Tắm biển miễn phí.

Tham quan Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng

Bảo tàng nằm cách Ngũ Hành Sơn khoảng 7 km về phía bắc (trung tâm Đà Nẵng), là bảo tàng đặc biệt về điêu khắc Champa cổ. Trưng bày hơn 400 hiện vật điêu khắc đá Champa thế kỷ V-XV — tượng thần, Bồ Tát, vũ điệu, phù điêu — đa số khai quật từ các di tích Champa Mỹ Sơn, Tháp Bà Po Nagar, Tháp Bánh Ít. Đây là bảo tàng Champa lớn nhất thế giới — không có nơi nào khác có nhiều hiện vật Champa tập trung như vậy. Vé 40.000 đ/người. Phù hợp ghép tour 1 ngày văn hóa Đà Nẵng — Ngũ Hành Sơn và Bảo tàng Chăm.

Ăn gì ở Ngũ Hành Sơn và khu vực

Mì Quảng Đà Nẵng — đặc sản miền Trung

Mì Quảng là biểu tượng ẩm thực của Đà Nẵng và Quảng Nam. Sợi mì gạo trắng to dày (khác bún và phở), ăn với nước dùng đậm vị nghệ, tôm tươi, thịt heo, bánh đa nướng, đậu phộng rang, hành phi và rau sống (xà lách, rau thơm, dưa leo). Đặc biệt khác bún và phở ở chỗ ít nước dùng — chỉ một chút nước thịt đậm. Vị đậm đà đặc trưng. Có nhiều biến thể: mì Quảng tôm thịt, mì Quảng gà, mì Quảng ếch, mì Quảng cá lóc, mì Quảng chay. Giá 35.000-65.000 đ/tô. Quán nổi tiếng: mì Quảng Bà Vị (đường Trần Cao Vân), mì Quảng 1A (đường Hải Phòng), mì Quảng Cẩm Hà (đường Cẩm Hà), mì Quảng Sương (gần Ngũ Hành Sơn).

Bún chả cá Đà Nẵng và bánh xèo

Bún chả cá Đà Nẵng là đặc sản nổi tiếng — nước dùng nấu từ xương cá biển và cá xay viên thành chả cá tự làm, ăn với bún tươi và chả cá luộc và chả cá chiên và thịt heo nạc và rau muống chẻ và giá đỗ và ngò gai. Vị nước dùng đậm, thơm cá. Giá 35.000-55.000 đ/tô. Quán: bún chả cá Bà Phiến (đường Trần Cao Vân), bún chả cá 109 (đường Nguyễn Chí Thanh), bún chả cá Hằng (đường Lý Thường Kiệt). Bánh xèo Đà Nẵng nhỏ và giòn (đường kính 20 cm), vỏ từ bột gạo pha bột nghệ, nhân tôm và thịt heo và giá đỗ. Ăn cuốn bánh tráng và rau sống chấm mắm nêm Đà Nẵng đặc trưng (mắm cá cơm pha với dứa, tỏi, ớt). Giá 35.000-65.000 đ/cái. Quán: bánh xèo Bà Dưỡng (đường Hoàng Diệu).

Hải sản tươi Mỹ Khê và Ngũ Hành Sơn

Bãi biển Mỹ Khê (cách Ngũ Hành Sơn 2 km) có nhiều quán hải sản tươi đánh bắt sáng cùng ngày. Hải sản Đà Nẵng đặc sản: tôm hùm Đà Nẵng (1.200.000-2.500.000 đ/kg tùy loại), ghẹ xanh (200.000-450.000 đ/kg), tôm sú và tôm thẻ (250.000-500.000 đ/kg), mực ống và mực nang tươi (180.000-350.000 đ/kg), cá đuối nướng (180.000-320.000 đ/kg), sò huyết, vẹm, ốc. Cách chế biến: hấp bia, nướng muối ớt, sốt me, lẩu hải sản chua cay, cháo hải sản. Quán: nhà hàng Bích Nguyên (đường Hoàng Sa), nhà hàng Cua Biển Bà Thôi (đường Trần Phú), Quán Hải Sản Phước Mỹ (gần Ngũ Hành Sơn), các quán hải sản dọc đường Hoàng Sa — Trường Sa ven biển.

Bún mắm nêm Đà Nẵng — đặc sản độc đáo

Bún mắm nêm là biến thể bún đặc trưng của Đà Nẵng: bún tươi ăn với mắm nêm (mắm cá cơm pha với dứa giã, tỏi, ớt và đường), thịt heo luộc xé sợi, rau sống đa dạng (xà lách, rau thơm, dưa leo, khế chua), đậu phộng rang, bánh tráng nướng. Vị mặn, chua, cay đặc trưng. Khác bún các vùng khác ở chỗ không có nước dùng — chỉ mắm nêm trộn đều. Giá 30.000-50.000 đ/tô. Quán: bún mắm nêm Bà Thuyên (đường Lê Duẩn), bún mắm Cô Hồng (đường Hải Phòng). Đặc biệt phổ biến với khách bản địa hơn khách quốc tế — vị mắm nêm hơi nồng cho ai chưa quen.

Bánh tráng cuốn thịt heo và nem lụi Đà Nẵng

Bánh tráng cuốn thịt heo là món ăn vặt phổ biến Đà Nẵng — bánh tráng phơi sương cuốn với thịt heo luộc 2 chỉ và rau sống và bún tươi và chấm mắm nêm Đà Nẵng. Vị thanh nhẹ, dễ ăn. Giá 80.000-150.000 đ/đĩa 8-10 cuốn. Nem lụi Đà Nẵng (khác nem nướng Tuy Hòa, nem chua Thanh Hóa) — thịt heo xay nhuyễn ướp gia vị, xiên vào que sả tươi, nướng than. Ăn cuốn bánh tráng với rau sống và chấm nước lèo đặc biệt Đà Nẵng. Giá 80.000-180.000 đ/phần. Quán: bánh tráng cuốn thịt heo Đại Lộc (đường Hoàng Diệu), bánh tráng Bà Hương (đường Nguyễn Tất Thành), nem lụi Bà Hồng (đường Phan Châu Trinh).

Đi khi nào đẹp nhất

Mùa khô (tháng 3-8) là thời gian thuận lợi nhất tham quan Ngũ Hành Sơn. Thời tiết khô ráo, ít mưa, đá núi không trơn — dễ leo lên Thủy Sơn và tham quan các hang động. Nhiệt độ ban ngày 28-33 độ — nên đi sáng sớm hoặc chiều muộn để tránh nắng trưa gay gắt. Tháng 4-6 thuận tiện nhất với nhiệt độ vừa phải. Tháng 7-8 nóng hơn nhưng vẫn được. Cao điểm khách Việt: hè tháng 5-8, đặc biệt 30/4 — 1/5 và 2/9. Khách quốc tế đông tháng 11-2 (mùa tránh đông).

Mùa mưa (tháng 9-2) không thuận lợi tham quan Ngũ Hành Sơn. Mưa nhiều — đá núi trơn trượt nguy hiểm cho leo bậc thang và đi trong các hang động. Đặc biệt tháng 10-11 mưa kéo dài 2-3 ngày liền — đôi khi khu di tích phải tạm đóng cửa khi có mưa to và bão. Mùa này có thể đi thang máy lên Thủy Sơn để tránh leo bậc — nhưng các hang động vẫn ẩm và trơn. Tháng 12-2 mưa ít hơn nhưng vẫn có sương — nhiệt độ trên đỉnh có thể se lạnh 18-22 độ.

Khung giờ tốt trong ngày: sáng sớm 7:30-10:00 (mát mẻ, ít người, ánh sáng vàng đẹp), chiều muộn 15:00-17:00 (mát hơn trưa, ánh sáng vàng cho ảnh). Tránh đi trưa 11:00-14:00 vì nắng nóng và đá núi nóng — không thuận lợi cho leo và tham quan hang. Đặc biệt động Huyền Không đẹp nhất khoảng 10:00-11:00 sáng khi ánh sáng mặt trời chiếu qua 5 lỗ tự nhiên tạo các tia sáng chiếu thẳng xuống nền hang — thời điểm chụp ảnh rõ nét nhất.

Cuối tuần (thứ Bảy và Chủ nhật) đông gấp 2-3 lần ngày thường, đặc biệt trong mùa hè cao điểm. Lễ hội Quan Thế Âm rằm tháng 2 âm lịch (khoảng tháng 3 dương lịch) là lễ hội lớn nhất Ngũ Hành Sơn, kéo dài 3 ngày, thu hút hàng vạn phật tử và khách thập phương. Khách thường nên đi tour Ngũ Hành Sơn vào ngày thường (thứ Hai — Sáu) hoặc đi sáng sớm cuối tuần để tránh đông.

Đi đến Ngũ Hành Sơn bằng cách nào

Từ trung tâm Đà Nẵng (Cầu Rồng) đi Ngũ Hành Sơn cách 8 km về phía nam theo đường ven biển Hoàng Sa — Trường Sa hoặc đường Lê Văn Hiến. Đi xe máy hoặc taxi/Grab 15-20 phút, chi phí taxi 80.000-150.000 đ một chiều. Đường rộng và đẹp, có thể vừa đi vừa ngắm biển. Xe buýt công cộng số 1 và 11 từ trung tâm Đà Nẵng đi qua khu vực Ngũ Hành Sơn, giá 8.000-12.000 đ/người, mất 30-40 phút. Phù hợp khách tiết kiệm.

Từ Hội An đi Ngũ Hành Sơn cách 22 km về phía bắc theo đường ven biển hoặc QL1A. Đi ô tô riêng/taxi 25-30 phút, chi phí taxi 200.000-350.000 đ một chiều. Có nhiều tour ghép Hội An → Ngũ Hành Sơn → Đà Nẵng 1 ngày giá 600.000-1.500.000 đ/người gồm xe và hướng dẫn viên và ăn trưa.

Từ Hà Nội đi Ngũ Hành Sơn phải qua Đà Nẵng. Bay đến sân bay Đà Nẵng (DAD) — chuyến bay nội địa 1 giờ 20 phút, giá khứ hồi 1.500.000-3.500.000 đ. Từ sân bay đi Ngũ Hành Sơn 15 km về phía nam — taxi 200.000-300.000 đ. Tổng thời gian từ Hà Nội 3-4 giờ kể cả chuyển tiếp. Tour Hà Nội → Đà Nẵng → Hội An → Ngũ Hành Sơn 3-4 ngày trọn gói 4.500.000-10.000.000 đ/người.

Từ TP HCM bay đến Đà Nẵng (1 giờ 20 phút, giá khứ hồi 1.200.000-2.800.000 đ) rồi đi tiếp đến Ngũ Hành Sơn theo cách trên. Tour TP HCM → Đà Nẵng → Hội An 3-4 ngày trọn gói 3.500.000-8.000.000 đ/người gồm vé bay và khách sạn và tour.

Đi tàu hỏa Hà Nội — Đà Nẵng (16-18 giờ tùy hạng vé, giá 800.000-1.800.000 đ) — không khuyến nghị vì lâu. Đa số khách chọn máy bay nhanh hơn nhiều. Một số tour Đà Nẵng — Hội An kết hợp Ngũ Hành Sơn của các công ty Saigontourist, Vietravel, Hoi An Eco Tour, Da Nang Discovery có sẵn lịch trình 1-2 ngày — đặt trước qua đại lý.

Lịch trình gợi ý

Lịch trình nửa ngày tour Ngũ Hành Sơn cơ bản (xuất phát từ Đà Nẵng): 8:00 rời khách sạn, 8:30 đến khu di tích Ngũ Hành Sơn, 8:45 lên Thủy Sơn (đi thang máy hoặc leo bậc thang), 9:00-10:30 tham quan chùa Tam Thai và chùa Linh Ứng và Vọng Hải Đài, 10:30-11:30 khám phá động Huyền Không và động Tàng Chân, 11:30 xuống chân núi, 11:45-13:00 tham quan làng nghề điêu khắc đá Non Nước, 13:00 ăn trưa mì Quảng tại quán địa phương, 14:00 quay về Đà Nẵng. Chi phí 350.000-700.000 đ/người gồm xe và vé và ăn.

Lịch trình 1 ngày kết hợp Ngũ Hành Sơn và biển Mỹ Khê và Sơn Trà: 7:30 từ Đà Nẵng đi Ngũ Hành Sơn, 8:00-12:00 tham quan Thủy Sơn và làng đá Non Nước, 12:00 ra bãi biển Mỹ Khê, 12:30 ăn trưa hải sản tại nhà hàng Bích Nguyên hoặc Cua Biển Bà Thôi, 14:00-15:00 tắm biển Mỹ Khê, 15:30 đi bán đảo Sơn Trà (cách 20 km), 16:00-18:00 thăm chùa Linh Ứng Sơn Trà (tượng Phật Bà cao 67 m) và ngắm hoàng hôn từ đỉnh Bàn Cờ, 19:00 về Đà Nẵng ăn tối tại Cầu Rồng hoặc Cầu Tình Yêu. Chi phí 1.000.000-2.000.000 đ/người.

Lịch trình tour Đà Nẵng → Ngũ Hành Sơn → Hội An 1 ngày: 8:00 từ Đà Nẵng đi Ngũ Hành Sơn (8 km), 8:30-12:00 tham quan đầy đủ Thủy Sơn và làng đá Non Nước, 12:30 ăn trưa, 14:00 đi tiếp Hội An (22 km về phía nam), 15:00 đến Hội An — tham quan Chùa Cầu và nhà cổ Tấn Ký và Hội quán Phúc Kiến và chợ Hội An, 19:00 dạo phố cổ buổi tối với đèn lồng và ăn cao lầu tại quán Bà Bé, 21:00 ngắm cầu đi bộ ven sông Hoài rồi về Đà Nẵng (22 km, 30 phút) hoặc nghỉ qua đêm Hội An. Chi phí 1.500.000-3.000.000 đ/người.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Nên leo bậc thang hay đi thang máy lên Thủy Sơn?

Trả lời: Tùy thể lực và sở thích. Leo 156 bậc thang đá mất 15-20 phút, miễn phí, có nhiều điểm dừng ngắm cảnh giữa đường — phù hợp khách thể thao và muốn trải nghiệm trọn vẹn. Đi thang máy hiện đại bên hông núi (xây 2007) mất 1 phút, giá 30.000-50.000 đ/lượt (khứ hồi 50.000-80.000 đ) — phù hợp người lớn tuổi, gia đình có trẻ nhỏ, hoặc khách không quen leo. Thang máy có cửa kính view biển — cũng đẹp khi đi lên. Khuyến nghị: lên thang máy và xuống bậc thang (vừa nhẹ nhàng vừa được trải nghiệm). Trẻ em từ 5-6 tuổi có thể leo bậc thang nếu có bố mẹ dắt; trẻ nhỏ hơn nên đi thang máy.

Hỏi: Có thể leo cả 5 núi Ngũ Hành Sơn trong 1 ngày không?

Trả lời: Có thể nhưng không khuyến nghị. Đa số khách chỉ thăm Thủy Sơn (núi lớn và đẹp nhất với hệ thống chùa và hang động phát triển). Các núi khác (Kim Sơn, Mộc Sơn, Hỏa Sơn Bắc, Hỏa Sơn Nam, Thổ Sơn) nhỏ hơn và ít hang động đẹp — chủ yếu xem từ xa hoặc leo nhanh nếu có thời gian dư. Thăm Thủy Sơn đầy đủ đã mất 3-4 giờ. Nếu muốn thăm thêm các núi khác cần thêm 2-3 giờ nữa. Tổng 1 ngày có thể nhưng mệt. Khuyến nghị: thăm Thủy Sơn đầy đủ và dạo qua làng Non Nước và tắm biển Mỹ Khê là trải nghiệm tốt cho 1 ngày.

Hỏi: Mua tượng đá tại làng Non Nước có đáng tin không?

Trả lời: Đáng tin nếu mua tại các xưởng có uy tín. Làng Non Nước có 500-700 hộ làm nghề điêu khắc đá — chất lượng và giá khác nhau. Một số xưởng lớn có uy tín 30-50 năm: Xưởng Đá Mỹ Nghệ Tân Á, Xưởng Đá Thiên An, Xưởng Đá Quang Vinh, Xưởng Đá Phước Hậu. Họ có showroom rộng và sản phẩm chất lượng cao — giá có thể đắt hơn 10-20% so với các xưởng nhỏ nhưng đảm bảo. Lưu ý: nhiều xưởng nay dùng đá nhập từ Yên Bái, Thanh Hóa (chứ không phải đá Ngũ Hành Sơn) — vì đá địa phương đã được bảo vệ. Tượng nhỏ 200.000-1.500.000 đ phù hợp làm quà; tượng lớn cần đặt trước và phải vận chuyển — chi phí cao.

Hỏi: Trẻ em có phù hợp tour Ngũ Hành Sơn không?

Trả lời: Phù hợp với điều kiện. Trẻ từ 5-6 tuổi trở lên có thể đi tour cơ bản — đi thang máy lên Thủy Sơn (không phải leo bậc thang), tham quan các chùa và hang động bằng đường có lan can. Trẻ thường thích thú với động Huyền Không (5 lỗ ánh sáng tự nhiên), tượng Phật trong hang, view biển từ đỉnh núi. Tuy nhiên có một số hang nhỏ cần luồn qua các khe đá hẹp — không phù hợp cho trẻ rất nhỏ hoặc người sợ không gian kín. Mang theo nước uống, khăn lau, mũ rộng vành cho trẻ. Trẻ em đặc biệt thích làng Non Nước với các tượng đá đẹp — có thể mua tượng nhỏ làm kỷ niệm.

Hỏi: Có cần hướng dẫn viên tại Ngũ Hành Sơn không?

Trả lời: Không bắt buộc nhưng khuyến nghị cho khách lần đầu. Khu di tích có biển giới thiệu tiếng Việt và tiếng Anh tại các điểm chính — đọc đủ thông tin cơ bản về lịch sử các chùa và hang. Tuy nhiên nếu muốn hiểu sâu về Phật giáo Đại Thừa, lịch sử các vua nhà Nguyễn, kiến trúc chùa, có thể thuê hướng dẫn viên tại cổng khu di tích (200.000-500.000 đ/lần 2-3 giờ). Tour ghép từ Đà Nẵng hoặc Hội An đã bao gồm hướng dẫn viên — phù hợp khách quốc tế cần thuyết minh tiếng Anh/Pháp. Khách đặt tour qua đại lý Vietravel, Saigontourist, Hoi An Eco Tour có hướng dẫn viên chuyên môn.

Cụm điểm tham quan gần

Bãi biển Mỹ Khê Đà Nẵng cách Ngũ Hành Sơn 2 km về phía đông — top 6 bãi biển đẹp nhất Châu Á theo Forbes 2005. Bãi cát trắng dài 9 km, nước trong xanh, sóng vừa phải. Có nhiều khách sạn 4-5 sao ven biển: Furama Đà Nẵng, Pullman Đà Nẵng, Hyatt Regency. Phù hợp tắm biển sau khi đi Ngũ Hành Sơn. Đặc sản hải sản tại bãi: tôm hùm, ghẹ, mực ống nướng. Tắm biển miễn phí, có cứu hộ vào mùa cao điểm. Đi xe máy hoặc taxi 5-7 phút từ Ngũ Hành Sơn.

Bán đảo Sơn Trà cách Ngũ Hành Sơn 20 km về phía đông bắc qua trung tâm Đà Nẵng — bán đảo cao 696 m với rừng nguyên sinh và nhiều bãi biển hoang sơ. Đặc biệt có Tượng Phật Bà Quan Âm cao 67 m tại chùa Linh Ứng Bãi Bụt — tượng Phật Bà bằng đá lớn nhất Việt Nam (khác với chùa Linh Ứng Ngũ Hành Sơn cổ hơn). Khu vực có quần thể voọc chà vá chân nâu — loài đặc hữu Đông Dương được bảo vệ. Phù hợp ghép tour 1 ngày kết hợp với Ngũ Hành Sơn. Vé miễn phí.

Phố cổ Hội An cách Ngũ Hành Sơn 22 km về phía nam — Di sản Văn hóa Thế giới UNESCO 1999 với khoảng 1.100 tòa nhà cổ thế kỷ XVI-XIX kết hợp kiến trúc Việt, Hoa, Nhật, Pháp. Điểm chính: Chùa Cầu (1593), nhà cổ Tấn Ký (1768), Hội quán Phúc Kiến. Đặc biệt đẹp vào đêm khi đèn lồng được thắp sáng dọc các con phố. Vé tham quan 80.000-120.000 đ/người. Phù hợp ghép tour 1 ngày Đà Nẵng → Ngũ Hành Sơn → Hội An.

Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng cách Ngũ Hành Sơn 7 km về phía bắc, trên đường 2 Tháng 9 trung tâm Đà Nẵng. Bảo tàng lớn nhất thế giới về điêu khắc Champa cổ — trưng bày hơn 400 hiện vật thế kỷ V-XV. Vé 40.000 đ/người. Phù hợp ghép tour văn hóa Đà Nẵng → Ngũ Hành Sơn và Bảo tàng Chăm → Mỹ Sơn (Di sản UNESCO khác cách Hội An 40 km). Mở 7:00-17:00 hằng ngày.

Bà Nà Hills cách Ngũ Hành Sơn khoảng 40 km về phía tây bắc (qua Đà Nẵng) — khu du lịch nổi tiếng nhất Đà Nẵng với cáp treo dài 5,8 km (Guinness World Record), Cầu Vàng (cầu dây cáp được nâng bằng hai bàn tay đá — nổi tiếng toàn thế giới sau khi mở 2018), Làng Pháp giả lập, vườn hoa, các trò chơi giải trí. Vé combo 750.000-950.000 đ/người gồm cáp treo và tất cả khu vui chơi. Phù hợp ghép tour 1 ngày Đà Nẵng riêng — không kết hợp Ngũ Hành Sơn trong cùng ngày vì cần thời gian.