Cồn Mỹ Phước – cồn trái cây trên sông Hậu

Vì sao nên đến cồn Mỹ Phước

Cồn Mỹ Phước nổi bật vì quy mô vườn trái cây lớn, đa dạng loại trái, và mô hình du lịch cộng đồng do nông dân tổ chức chứ không phải công ty du lịch.

Thứ nhất, hơn 300 ha vườn trái cây trên cồn trồng nhiều loại quả nhiệt đới cùng lúc. Nhãn xuồng cơm vàng (đặc sản Sóc Trăng, trái to, cơm dày vàng, vị ngọt thanh) chiếm diện tích lớn nhất. Bên cạnh đó có xoài cát Hòa Lộc, chôm chôm, sầu riêng, măng cụt, sapôchê (hồng xiêm), bưởi năm roi, thanh long, và ổi. Mùa trái cây chính tháng 5-8 có thể thấy 5-7 loại trái chín cùng lúc trong cùng một vườn. Du khách vào vườn, chủ nhà chỉ cách nhận biết trái chín, tự tay hái và ăn ngay tại gốc cây.

Thứ hai, cồn nằm giữa sông Hậu, chỉ đến được bằng thuyền hoặc phà, tạo cảm giác tách biệt với đất liền. Trên cồn không có xe hơi (chỉ xe máy và xe đạp trên đường đất nhỏ), không tiếng ồn đô thị, không có công trình cao tầng. Cảnh quan từ bờ cồn nhìn ra sông Hậu rộng 500-800 m, ghe thuyền qua lại, buổi chiều hoàng hôn phản chiếu trên mặt sông.

Thứ ba, lễ hội Sông nước Miệt vườn tổ chức mùng 4-5 tháng 5 âm lịch (Tết Đoan Ngọ) trên cồn hàng năm, thu hút hàng nghìn khách. Hoạt động gồm đua ghe ngo (thuyền dài Khmer), thi đổ bánh xèo, triển lãm nông sản, và trò chơi dân gian trên sông. Đây là dịp duy nhất trong năm cồn đông nghịt người và có không khí lễ hội.

Lịch sử & Bản sắc

Cồn Mỹ Phước hình thành từ quá trình bồi lắng phù sa sông Hậu qua nhiều thế kỷ. Đất cồn là phù sa mới, màu mỡ, thoát nước tốt nhờ nằm cao hơn mực nước sông trung bình. Theo lời kể của người dân, cồn trước đây có tên là Cồn Công Điền (đất công của làng), rồi đổi thành Cồn Quốc Gia, và cuối cùng là Mỹ Phước (nghĩa "phúc đẹp").

Mốc khai hoang quan trọng nhất là năm 1946, khi vợ chồng ông Thợ Sáu là những người đầu tiên ra cồn lập nghiệp trên vùng đất hoang. Họ phát cỏ, đào mương, trồng dừa và cây ăn trái. Dần dần, các hộ khác từ đất liền (Kế Sách, Sóc Trăng, Long Phú) cũng ra cồn khai hoang. Nhờ đất phù sa giàu dinh dưỡng, cây ăn trái phát triển tốt, đặc biệt nhãn xuồng cho trái to ngọt hơn nhãn trồng trên đất liền.

Trong thời kháng chiến, cồn Mỹ Phước nằm giữa sông Hậu khó tiếp cận bằng đường bộ, trở thành nơi ẩn náu cho cán bộ cách mạng. Người dân trên cồn hỗ trợ bằng cách cung cấp lương thực (trái cây, gạo) và che giấu cán bộ trong vườn cây rậm rạp. Sau năm 1975, cồn phát triển thành vùng chuyên canh trái cây hàng hóa, nhãn xuồng cơm vàng Sóc Trăng được công nhận thương hiệu và xuất khẩu.

Từ thập niên 2010, một số hộ dân bắt đầu đón khách du lịch: mở cửa vườn cho khách vào hái trái, nấu cơm nhà vườn, và cho thuê xuồng chèo trên kênh rạch nội cồn. Năm 2024, tỉnh Sóc Trăng (nay thuộc Cần Thơ) công bố dự án Khu du lịch sinh thái sông nước miệt vườn cồn Mỹ Phước, đầu tư bến thuyền, đường nội bộ, và cơ sở hạ tầng du lịch. Dự án nhằm biến cồn thành điểm đến du lịch sinh thái trọng điểm của Sóc Trăng, kết hợp bảo tồn vườn cây ăn trái và phát triển du lịch cộng đồng.

Hiện tại, cồn có khoảng 200-300 hộ dân, hầu hết sống bằng trồng cây ăn trái (nhãn, xoài, sầu riêng) kết hợp nuôi cá tra trong mương vườn. Cộng đồng gồm người Kinh và một số hộ Khmer sống xen kẽ. Lễ hội Sông nước Miệt vườn (mùng 4-5 tháng 5 âm lịch, trùng Tết Đoan Ngọ) là sự kiện lớn nhất trên cồn, do địa phương Kế Sách tổ chức, kết hợp văn hóa Kinh và Khmer.

Cảnh quan & Thiên nhiên

Cồn Mỹ Phước nằm giữa sông Hậu, bao quanh bởi nước phù sa nâu đỏ quanh năm. Cồn dài 3,5 km, rộng nhất 600 m, hẹp dần hai đầu tạo hình thoi kéo dài. Bờ cồn phía thượng nguồn (phía tây) bồi tụ, phía hạ nguồn (phía đông) xói nhẹ. Dọc bờ cồn, dừa nước và bần mọc dày chắn sóng, rễ giữ đất khỏi xói lở.

Bên trong cồn, vườn trái cây phủ kín tạo tán xanh liên tục. Nhãn chiếm diện tích lớn nhất (vài trăm cây lớn, tán rộng 8-10 m, trồng từ thập niên 1980-1990). Xen kẽ là xoài, sầu riêng, chôm chôm, sapôchê, bưởi, và thanh long. Các vườn nối nhau bằng đường đất nhỏ rộng 1-2 m và kênh mương nội đồng sâu 1-1,5 m (thoát nước và tưới tiêu). Dưới tán cây, mặt đất phủ lá mục ẩm, mát tự nhiên (thấp hơn ngoài nắng 3-5°C).

Hệ sinh thái cồn gồm vườn cây (thực vật trồng), kênh mương (cá rô, cá sặc, lươn, ốc bưu), và ven bờ sông (dừa nước, bần, cua đồng, tôm sông). Chim: chim sẻ, bìm bịp, chào mào, và đôi khi cò trắng bay qua. Côn trùng: bướm rất nhiều mùa hoa trái (đặc biệt bướm vàng quanh vườn nhãn ra hoa tháng 3-4). Đom đóm bay đêm ven kênh mùa mưa.

Khí hậu nhiệt đới gió mùa ĐBSCL: nóng ẩm quanh năm 27-35°C. Gió sông Hậu thổi mát qua cồn, ban đêm 24-27°C dễ chịu. Mùa mưa tháng 5-11 vườn xanh tốt, trái cây chín rộ. Mùa khô tháng 12-4 vườn vẫn xanh nhờ tưới từ kênh mương (nước sông Hậu dẫn vào).

Nên làm gì ở cồn Mỹ Phước

Vào vườn hái trái cây ăn tại chỗ

Hoạt động chính và hấp dẫn nhất. Nhiều hộ dân mở cửa vườn cho du khách vào, tự tay hái trái từ cây và ăn thoải mái. Chủ vườn hướng dẫn cách nhận biết trái chín (nhãn xuồng cơm vàng: trái to, vỏ hơi sần, cơm bên trong vàng óng; xoài cát: vỏ vàng đều, mùi thơm). Mùa nhãn (tháng 6-8), chôm chôm (tháng 5-7), sầu riêng (tháng 5-8), xoài (tháng 3-6), và bưởi (quanh năm). Giá vào vườn 30.000-80.000 đ/người (ăn thoải mái), mua mang về tính theo kg (giá vườn rẻ hơn chợ 20-30%).

Chèo xuồng trên kênh rạch nội cồn

Kênh mương nối các vườn trên cồn, rộng 2-3 m, nước trong xanh nhẹ. Chèo xuồng ba lá (tự chèo hoặc do nông dân chèo) dọc kênh, hai bên là vườn nhãn, dừa nước, và bông súng nở trên mặt kênh. Tour 30-45 phút, giá 50.000-100.000 đ/xuồng (2-3 người). Nên đi buổi chiều 15h-17h khi nắng nhẹ và gió mát.

Ăn trưa nhà vườn dưới tán nhãn

Một số hộ trên cồn phục vụ bữa trưa nhà vườn. Ăn trên sàn gỗ hoặc bàn gỗ dưới tán nhãn cổ thụ, gió sông thổi qua. Thực đơn 5-7 món nấu từ nguyên liệu trên cồn: cá lóc kho tộ, gà kho gừng, canh chua cá rô, rau luộc kho quẹt, gỏi bông điên điển, và trái cây tráng miệng (nhãn, xoài, sapôchê). Giá 100.000-200.000 đ/người. Cần đặt trước qua điện thoại vì gia đình nấu theo số lượng khách.

Đạp xe quanh cồn

Đường đất nội bộ trên cồn tổng cộng khoảng 5-7 km. Thuê xe đạp tại bến phà (20.000-30.000 đ/buổi) hoặc mượn từ hộ dân. Đạp qua vườn nhãn, vườn sầu riêng, xóm nhà vườn, và ra bờ cồn nhìn sông Hậu. Dừng uống nước dừa tươi (10.000-15.000 đ/trái) hoặc ăn trái cây dọc đường. Thời gian 1-1,5 giờ. Đường phẳng, phù hợp mọi lứa tuổi.

Mua nhãn xuồng cơm vàng mang về

Nhãn xuồng cơm vàng Sóc Trăng là giống nhãn đặc sản: trái to hơn nhãn thường, vỏ nâu vàng, cơm (thịt) dày màu vàng óng, vị ngọt thanh, hạt nhỏ. Mùa chính tháng 6-8. Giá tại vườn 40.000-80.000 đ/kg tuỳ loại (rẻ hơn TP HCM 30-40%). Mua trực tiếp từ nhà vườn, đóng thùng gửi xe khách về TP HCM nếu mua nhiều.

Ăn gì ở cồn Mỹ Phước

Gà hấp lá nhãn

Món sáng tạo của các nhà vườn trên cồn. Gà thả vườn mổ sạch, nhồi lá nhãn non và sả vào bụng, hấp cách thủy 40 phút. Lá nhãn tươi truyền hương thơm nhẹ vào thịt gà, vị khác hẳn gà hấp thông thường. Da gà vàng ươm, thịt mềm ngọt. Một con gà nửa 150.000-200.000 đ cho 3-4 người. Đặt trước vì cần thời gian chuẩn bị (gà thả vườn phải bắt và chế biến).

Cá lóc kho tộ miệt vườn

Cá lóc bắt từ mương trong vườn, kho tộ (kho trong niêu đất, caramel đường, nước mắm, tiêu) đến khi nước kho sánh đậm màu. Thịt cá lóc chắc, ngấm vị mặn ngọt, ăn kèm cơm trắng nóng. Một niêu kho cho 3-4 người 80.000-130.000 đ. Mỗi nhà nấu hơi khác (có nhà thêm gừng, có nhà thêm ớt hiểm). Món dân dã nhất nhưng ngon nhất bữa cơm nhà vườn.

Gỏi nhãn tôm sông

Nhãn tươi bóc vỏ, trộn với tôm sông luộc bóc vỏ, hành tím, rau răm, đậu phộng rang, và nước mắm pha chua ngọt. Nhãn ngọt kết hợp tôm giòn và chua nhẹ từ nước trộn tạo món gỏi lạ miệng, chỉ có khi nhãn vào mùa (tháng 6-8). Một đĩa cho 3-4 người 80.000-120.000 đ. Nguyên liệu hoàn toàn từ cồn: nhãn từ vườn, tôm từ mương.

Canh chua cá rô đồng nấu bông so đũa

Cá rô đồng bắt từ kênh mương trên cồn, nấu canh chua với me non, bông so đũa trắng (hoa cây so đũa, giòn nhẹ), giá sống, và rau ngổ. Nước canh chua thanh, cá rô ngọt thịt, bông so đũa giòn sần sật. Một nồi cho 4 người 70.000-120.000 đ. Bông so đũa chỉ có tháng 11-3 (mùa khô, cây so đũa ra hoa).

Trái cây tráng miệng theo mùa

Sau bữa trưa, chủ nhà mang ra rổ trái cây hái từ vườn: nhãn xuồng cơm vàng, xoài cát, chôm chôm, sapôchê, bưởi năm roi, và sầu riêng (mùa chính). Ăn dưới tán cây, gió sông thổi qua. Miễn phí (đã tính trong giá bữa trưa) hoặc 20.000-50.000 đ/người nếu chỉ ăn trái cây không ăn cơm.

Đi khi nào đẹp nhất

Mùa trái cây tháng 5 đến tháng 8 là thời gian tốt nhất. Nhãn xuồng cơm vàng chín tháng 6-8 (đỉnh tháng 7), chôm chôm tháng 5-7, sầu riêng tháng 5-8, xoài tháng 3-6, măng cụt tháng 5-7. Tháng 6-7 có nhiều loại trái chín cùng lúc nhất, vào vườn hái trái vui nhất.

Lễ hội Sông nước Miệt vườn: mùng 4-5 tháng 5 âm lịch (thường rơi vào tháng 6 dương lịch). Đua ghe ngo, thi bánh xèo, trò chơi dân gian. Đông khách nhất năm, nên đặt trước thuyền và bữa ăn.

Tháng 9-11 mùa mưa, trái cây giảm, mưa chiều. Vẫn có bưởi, sapôchê, và ổi quanh năm nhưng ít đặc sắc hơn mùa hè.

Tháng 12-4 mùa khô, vườn xanh nhưng ít trái (ngoại trừ xoài tháng 3-4). Nhãn ra hoa tháng 3-4 (hoa nhãn thơm, thu hút ong, cảnh quan đẹp nhưng chưa có trái). Trời nắng ráo, phù hợp đạp xe và chèo xuồng.

Đi đến cồn Mỹ Phước bằng cách nào

Từ Sóc Trăng: 27 km theo QL1A đi Kế Sách, đến bến phà Nhơn Mỹ rồi qua phà ra cồn (10-15 phút). Tổng thời gian khoảng 45 phút.

Từ TP Cần Thơ: 40 km theo QL1A đi Sóc Trăng, rẽ vào Kế Sách. Khoảng 1 giờ.

Từ TP HCM: khoảng 200 km theo cao tốc Trung Lương rồi QL1A đi Sóc Trăng. Khoảng 4 giờ. Nên kết hợp tour 2 ngày Sóc Trăng (chùa Khmer và cồn Mỹ Phước).

Phà và thuyền: phà nhỏ (chở xe máy) từ bến Kế Sách ra cồn chạy 15-20 phút/chuyến, giá 5.000-10.000 đ/người. Hoặc thuê thuyền máy riêng 50.000-100.000 đ/chuyến. Ô tô để lại bến (không lên cồn được vì không có cầu). Trên cồn di chuyển bằng xe máy, xe đạp, hoặc đi bộ.

Lịch trình gợi ý

Hành trình 1 ngày từ Sóc Trăng hoặc Cần Thơ

Xuất phát 7h từ Sóc Trăng (hoặc 6h30 từ Cần Thơ). Đến bến phà 7h45, qua cồn 8h. Từ 8h đến 10h vào vườn hái trái (nhãn, chôm chôm, sầu riêng tùy mùa), ăn trái tại chỗ. 10h-11h chèo xuồng kênh rạch nội cồn. 11h30-13h ăn trưa nhà vườn (gà hấp lá nhãn, cá lóc kho tộ, gỏi nhãn tôm). 13h-14h đạp xe quanh cồn, ghé mua nhãn xuồng cơm vàng mang về. 14h30 phà về đất liền. Ghé chùa Khmer Sóc Trăng trên đường về.

Hành trình 2 ngày 1 đêm Sóc Trăng và cồn Mỹ Phước

Ngày 1: TP HCM hoặc Cần Thơ đến Sóc Trăng. Chiều tham quan cụm chùa Khmer (Som Rong, chùa Dơi, chùa Đất Sét). Ăn bún nước lèo và bánh pía. Ngủ Sóc Trăng.

Ngày 2: Dậy 6h30, đi cồn Mỹ Phước (45 phút). Cả sáng trên cồn: hái trái, chèo xuồng, ăn trưa nhà vườn. 14h về. Mua nhãn xuồng cơm vàng và đặc sản Sóc Trăng mang về. Khởi hành về TP HCM chiều.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Cồn Mỹ Phước có giống cồn Thới Sơn (Mỹ Tho) không?: Khác biệt. Thới Sơn đông du khách, có nhiều dịch vụ du lịch đại trà (kẹo dừa, đờn ca tài tử, xe ngựa). Cồn Mỹ Phước ít khách hơn, tập trung vào vườn trái cây (quy mô lớn hơn) và bữa cơm nhà vườn giản dị. Nếu muốn yên tĩnh và ăn trái cây thoải mái, chọn Mỹ Phước.

Hỏi: Mùa nào nhiều trái cây nhất?: Tháng 6-7 nhiều nhất: nhãn xuồng cơm vàng, chôm chôm, sầu riêng, xoài muộn và măng cụt. Quanh năm luôn có ít nhất 2-3 loại (bưởi, sapôchê, ổi, chuối).

Hỏi: Có chỗ ngủ trên cồn không?: Một số hộ có phòng trọ đơn giản (200.000-400.000 đ/đêm). Không có khách sạn. Nếu muốn tiện nghi, ngủ tại Sóc Trăng (27 km) và đi cồn trong ngày.

Hỏi: Cồn Mỹ Phước thuộc địa phương nào sau sáp nhập 2025?: Sóc Trăng sáp nhập vào thành phố Cần Thơ trực thuộc Trung ương (gộp TP Cần Thơ cũ + Hậu Giang + Sóc Trăng, vẫn giữ tên TP Cần Thơ trực thuộc TW). Cồn thuộc khu vực huyện Kế Sách cũ, TP Cần Thơ mới (trực thuộc TW).

Cụm điểm tham quan gần

• Cụm chùa Khmer Sóc Trăng cách 27 km tại Sóc Trăng, gồm chùa Som Rong (tượng Phật nằm 63m), chùa Dơi, và chùa Đất Sét.
• Bến Ninh Kiều – Chợ nổi Cái Răng cách 40 km tại TP Cần Thơ, bến sông nổi tiếng nhất miền Tây và chợ nổi buổi sáng.
• Cồn Sơn Cần Thơ cách 45 km tại TP Cần Thơ, cù lao nhỏ trên sông Hậu với du lịch cộng đồng, ẩm thực cá thát lát.
• Biển Ba Động cách 80 km phía đông (khu vực Trà Vinh, nay cùng tỉnh Vĩnh Long), bãi biển hoang sơ với rừng phi lao và cánh đồng điện gió.
• Chùa Som Rong cách 27 km tại Sóc Trăng, tượng Phật nằm lớn nhất Việt Nam (63 m) và kiến trúc Khmer Theravada đặc sắc.