Chùa Som Rong – tượng Phật nằm & vườn Phật

Vì sao nên đến chùa Som Rong

Chùa Som Rong là điểm đến kiến trúc và tâm linh Khmer ấn tượng nhất tại Sóc Trăng, phù hợp ghép trong cụm tham quan chùa Khmer miền Tây.

Thứ nhất, tượng Phật nằm 63 m là công trình tôn giáo lớn nhất loại này tại Việt Nam. Tượng dài gấp đôi sân bóng, phủ sơn vàng óng dưới nắng ĐBSCL, đặt trên bệ cao cho du khách có thể đi bộ vòng quanh và nhìn từ nhiều góc. Phần bên trong bệ tượng là không gian trưng bày về cuộc đời Đức Phật với phù điêu và tượng nhỏ kể lại các giai đoạn từ đản sinh đến niết bàn.

Thứ hai, khuôn viên 5 ha của chùa được thiết kế như một vườn Phật ngoài trời. Hàng chục tượng Phật và Bồ Tát kích cỡ khác nhau đặt dọc lối đi, xen giữa cây xanh và hồ sen. Chánh điện có kiến trúc Khmer Theravada điển hình: mái ba tầng chồng lên nhau, mỗi tầng uốn cong ở hai đầu, đắp hình rắn Naga (rắn thần bảo vệ Phật pháp) dọc bờ mái. Bên trong chánh điện, trần vẽ bích hoạ kể lại tiền kiếp của Đức Phật (Jataka), sàn lát đá mát lạnh, và tượng Phật chính dát vàng ngồi trên bệ sen.

Thứ ba, chùa Som Rong là trung tâm sinh hoạt văn hóa của cộng đồng Khmer Sóc Trăng. Khoảng 30% dân số Sóc Trăng là người Khmer, và chùa là nơi tổ chức lễ hội, dạy tiếng Pali và chữ Khmer cho trẻ em, và cung cấp chỗ ở cho sư sãi tu học. Vào dịp lễ Ok Om Bok (rằm tháng 10 âm lịch), chùa tổ chức cúng trăng, thả đèn nước, và biểu diễn nghệ thuật Khmer.

Lịch sử & Bản sắc

Chùa Som Rong được khởi dựng năm 1785, trong giai đoạn cuối thời Hậu Lê và đầu thời Tây Sơn ở miền Bắc, và dưới quyền kiểm soát của chúa Nguyễn (sau là vua Gia Long) ở miền Nam. Cộng đồng Khmer tại Sóc Trăng đã định cư từ trước khi người Việt đến khai phá vùng ĐBSCL, và chùa là trung tâm tôn giáo và xã hội của cộng đồng từ nhiều thế kỷ. Tên "Som Rong" theo tiếng Khmer gắn với một loài cây dại (cây som rong) mọc nhiều quanh khu vực chùa khi xưa.

Ban đầu, chùa chỉ là công trình nhỏ dựng bằng tre và lá, phục vụ cộng đồng Khmer trong ấp. Qua 12 đời trụ trì, chùa được trùng tu và mở rộng nhiều lần. Đặc biệt từ thập niên 2000, khi Sóc Trăng đẩy mạnh bảo tồn văn hóa Khmer, chùa Som Rong được đầu tư xây dựng lại chánh điện, sala (nhà hội), và các công trình phụ trợ theo kiến trúc Khmer truyền thống nhưng quy mô lớn hơn.

Trong lịch sử Phật giáo Theravada tại ĐBSCL, chùa Khmer đóng vai trò vượt xa nơi thờ cúng. Chùa là trường học (dạy chữ Khmer, tiếng Pali, và đạo đức cho trẻ em trai), nơi lưu giữ kinh lá buông (kinh Phật viết trên lá thốt nốt khô), trung tâm y tế dân gian (sư thầy dùng thảo dược), và tòa án phong tục (giải quyết tranh chấp trong cộng đồng). Chùa Som Rong duy trì hầu hết các chức năng này cho đến ngày nay, dù quy mô nhỏ hơn so với thế kỷ trước.

Bước ngoặt lớn nhất là công trình tượng Phật nằm, khởi công tháng 10/2017 và hoàn thiện năm 2021 sau khoảng 4 năm thi công. Tượng Phật Thích Ca nhập niết bàn dài 63 m, cao 22,5 m, nặng 490 tấn, đặt trên bệ xi măng cốt thép phủ sơn vàng (cao 28 m so với mặt đất). Kinh phí xây dựng từ công đức của Phật tử và doanh nhân Khmer trong và ngoài nước. Tượng lập tức trở thành điểm tham quan thu hút đông du khách, đưa chùa Som Rong từ một ngôi chùa Khmer bình thường thành địa danh nổi tiếng nhất Sóc Trăng cùng với chùa Dơi và chùa Đất Sét.

Cộng đồng Khmer quanh chùa hiện sống bằng nông nghiệp (trồng lúa, nuôi cá) và tiểu thủ công nghiệp (dệt, làm bánh). Sư sãi trong chùa (khoảng 20-30 vị) tu học theo trường phái Theravada, mặc y vàng cam, khất thực buổi sáng trong ấp (phong tục phổ biến tại các chùa Khmer ĐBSCL). Lễ hội lớn tại chùa: Chol Chnam Thmay (Tết Khmer, tháng 4), Ok Om Bok (cúng trăng, rằm tháng 10 âm lịch, có đua ghe ngo trên sông), và Sene Đôn Ta (lễ cúng tổ tiên, tháng 9 âm lịch).

Cảnh quan & Thiên nhiên

Chùa Som Rong nằm trong khu dân cư phường 5, Sóc Trăng, không phải trong rừng hay vùng hoang dã. Tuy nhiên, khuôn viên 5 ha được trồng cây xanh dày đặc, tạo không gian mát giữa đô thị. Cây bồ đề (Ficus religiosa, loài cây gắn với Phật giáo) trồng dọc lối đi chính, tán rộng che bóng mát. Hồ sen nhỏ quanh khu vực tượng Phật nằm, sen hồng nở mùa mưa (tháng 6-10).

Cây thốt nốt (Borassus flabellifer, loài cây biểu tượng văn hóa Khmer) mọc rải rác trong khuôn viên chùa, thân cao 15-20 m, lá quạt lớn. Thốt nốt là cây đa dụng trong đời sống Khmer: nước ngọt từ buồng hoa nấu đường thốt nốt, lá lợp nhà hoặc viết kinh, gỗ dùng trong xây dựng. Một số cây thốt nốt trong chùa có tuổi đời hàng chục năm.

Khí hậu Sóc Trăng: nhiệt đới gió mùa ĐBSCL, nóng quanh năm (27-35°C), ẩm cao. Mùa khô tháng 12-4 nắng gắt, nên tham quan chùa buổi sáng (7-10h) hoặc chiều mát (15-17h). Mùa mưa tháng 5-11 hay có mưa chiều, nhưng sáng thường nắng. Khuôn viên chùa có nhiều bóng cây nên mát hơn đường phố.

Chùa nằm giữa đô thị nên không có hệ sinh thái hoang dã đặc biệt. Tuy nhiên, hồ sen trong chùa thu hút bướm và chuồn chuồn, và đàn chim sẻ, chào mào đậu trên các tượng Phật ngoài trời tạo cảnh quan sinh động.

Nên làm gì ở chùa Som Rong

Tham quan tượng Phật nằm kỷ lục Việt Nam

Tượng Phật Thích Ca nhập niết bàn dài 63 m, cao 22,5 m, phủ sơn vàng, đặt trên bệ cao. Du khách đi bộ vòng quanh tượng (chu vi khoảng 200 m), chụp ảnh từ nhiều góc. Phần bên trong bệ tượng có không gian trưng bày phù điêu kể cuộc đời Đức Phật, từ đản sinh dưới cây sala đến giác ngộ dưới cây bồ đề và nhập niết bàn. Miễn phí. Thời gian 30-45 phút. Nên đến buổi sáng 7-9h khi ánh nắng chiếu vàng tượng đẹp nhất, hoặc chiều 16-17h nắng nhẹ.

Khám phá chánh điện và bích hoạ Jataka

Chánh điện Khmer mái ba tầng chồng, đắp rắn Naga dọc bờ mái. Bên trong: trần vẽ bích hoạ kể lại các Jataka (tiền kiếp của Đức Phật), tượng Phật chính dát vàng ngồi trên bệ sen, và hàng chục tượng nhỏ xếp hai bên. Sàn đá mát, du khách bỏ dép trước khi vào, ngồi trên thảm. Sư thầy đôi khi sẵn lòng giải thích ý nghĩa bích hoạ nếu du khách hỏi lịch sự (dùng tiếng Việt hoặc tiếng Khmer). Miễn phí. Thời gian 20-30 phút.

Đi dạo vườn Phật ngoài trời

Khuôn viên 5 ha có lối đi lát gạch xen cây xanh, dọc hai bên là hàng chục tượng Phật và Bồ Tát trong các tư thế khác nhau (ngồi thiền, đứng ban phước, cầm bát khất thực). Mỗi tượng có bảng giải thích ngắn. Hồ sen nhỏ, cầu gỗ bắc qua hồ, và ghế đá nghỉ chân dưới bóng bồ đề. Phù hợp đi bộ chậm, chụp ảnh, và ngắm nghỉ. Miễn phí. Thời gian 30-45 phút.

Tìm hiểu đời sống sư sãi Khmer

Chùa có khu nội viện (khu sư ở) mà du khách không vào được, nhưng có thể quan sát sư sãi (y vàng cam) đi khất thực buổi sáng sớm (6h-7h) trong ấp quanh chùa, hoặc tụng kinh chiều (17h) tại chánh điện. Một số tour có hướng dẫn viên người Khmer giải thích phong tục tu học: nam thanh niên Khmer theo truyền thống phải vào chùa tu ít nhất một mùa (3 tháng mùa an cư kiết hạ) trước khi lập gia đình.

Mua đường thốt nốt và đặc sản Khmer

Quầy bán hàng nhỏ trong khuôn viên chùa và ven đường trước cổng bán đặc sản Khmer Sóc Trăng: đường thốt nốt (đường tán hoặc đường nước, vị ngọt thanh khác đường mía), bánh gừng (bánh bột nếp tẩm gừng chiên giòn), và nước thốt nốt tươi (vắt từ buồng hoa cây thốt nốt, vị ngọt mát tự nhiên). Đường thốt nốt 30.000-60.000 đ/kg. Nước thốt nốt tươi 10.000-20.000 đ/ly.

Ăn gì ở khu vực chùa Som Rong

Bún nước lèo Sóc Trăng

Đặc sản số một của Sóc Trăng, gốc Khmer. Nước lèo nấu từ mắm bò hóc (prahok, mắm cá lên men kiểu Khmer), cá lóc xé nhỏ, sả, và ngải bún. Nước có màu nâu đục đặc trưng, mùi mắm bò hóc nồng nhưng vị ngon khi quen. Ăn kèm bún tươi sợi nhỏ, giá, rau thơm, bắp chuối bào, và nước mắm ớt. Một tô 30.000-50.000 đ. Quán Bún Nước Lèo Cây Nhãn (đường Trần Hưng Đạo, Sóc Trăng, cách chùa 1,5 km) là quán lâu đời, bán từ 6h sáng.

Bánh pía Sóc Trăng

Bánh pía là phiên bản Việt-Hoa của bánh trung thu, nhưng bán quanh năm. Vỏ bột nhiều lớp giòn xốp, nhân đậu xanh và sầu riêng (hoặc khoai môn, đậu đỏ). Sóc Trăng có hàng chục lò bánh pía, nổi tiếng nhất là Công Lập Thành và Tân Huê Viên (gốc Hoa). Một hộp 4 cái 40.000-80.000 đ tuỳ nhân. Mua tại các cửa hàng trên đường Hai Bà Trưng hoặc đường vào chùa.

Cơm cà ri Khmer Sóc Trăng

Cà ri Khmer khác cà ri Ấn ở chỗ dùng nước cốt dừa nhiều hơn, ít bột cà ri hơn, và thêm lá chanh Thái. Nấu với thịt gà hoặc thịt bò, khoai lang, và cà rốt. Nước cà ri vàng sánh, vị béo ngọt từ dừa, thơm sả và lá chanh. Ăn kèm bún hoặc cơm trắng. Một phần 40.000-70.000 đ. Quán cơm Khmer trên đường Lê Hồng Phong (gần chùa) phục vụ cà ri truyền thống.

Bánh gừng Khmer

Bánh bột nếp nhồi đường thốt nốt và gừng xay, nặn viên tròn dẹp, tẩm vừng (mè) rồi chiên giòn trong dầu. Vỏ giòn, nhân dẻo ngọt có vị gừng cay nhẹ ấm bụng. Một bịch 10 cái 20.000-30.000 đ. Bán tại quầy trước cổng chùa và chợ Sóc Trăng. Ăn nóng ngon nhất.

Nước thốt nốt tươi

Nước ngọt tự nhiên vắt từ buồng hoa cây thốt nốt, thu hoạch sáng sớm. Vị ngọt thanh, hơi có mùi lên men nhẹ nếu để lâu. Uống lạnh hoặc pha đá. Một ly 10.000-20.000 đ. Bán dọc đường Sóc Trăng, đặc biệt trước các chùa Khmer. Nước thốt nốt cũng được nấu thành đường thốt nốt (đun cô đặc trên bếp nhiều giờ).

Đi khi nào đẹp nhất

Chùa mở cửa quanh năm, tham quan bất kỳ lúc nào. Tuy nhiên, hai dịp lễ hội đặc biệt sống động.

Lễ Ok Om Bok (rằm tháng 10 âm lịch, thường rơi vào tháng 11 dương lịch): lễ cúng trăng của người Khmer, chùa trang trí đèn, sư sãi làm lễ dưới trăng, có thả đèn nước trên sông, và kết hợp đua ghe ngo (thuyền dài Khmer) trên sông Maspéro tại Sóc Trăng. Đông nghịt người, không khí lễ hội sôi nổi nhất năm.

Lễ Chol Chnam Thmay (Tết Khmer, giữa tháng 4): ba ngày lễ với tắm Phật, dựng núi cát, múa truyền thống, và ăn uống cộng đồng tại sân chùa.

Về thời tiết: mùa khô tháng 12-4 nắng nóng, nên đến sáng sớm (7-9h) hoặc chiều mát (15h30-17h). Mùa mưa tháng 5-11 mát hơn, hay mưa chiều nhưng sáng thường nắng.

Thời điểm trong ngày: sáng sớm 6h-7h có thể thấy sư sãi đi khất thực quanh chùa. 7h-9h ánh nắng chiếu thẳng lên tượng Phật nằm, màu vàng của sơn nổi rõ. 17h tụng kinh chiều tại chánh điện.

Đi đến chùa Som Rong bằng cách nào

Từ trung tâm Sóc Trăng: 2 km theo đường Lê Hồng Phong, khoảng 5 phút bằng xe máy hoặc taxi. Đi bộ 20 phút từ trung tâm.

Từ TP Cần Thơ: 60 km theo QL1A, khoảng 1,5 giờ bằng ô tô. Xe buýt Cần Thơ-Sóc Trăng chạy thường xuyên (40.000-60.000 đ/vé, 1,5 giờ).

Từ TP HCM: 230 km theo QL1A hoặc cao tốc Trung Lương và QL1A, khoảng 4-5 giờ. Xe khách giường nằm TP HCM-Sóc Trăng (150.000-200.000 đ/vé, 5 giờ).

Kết hợp cụm chùa Sóc Trăng trong cùng nửa ngày: chùa Dơi (Mahatup, 3 km), chùa Đất Sét (Đại Giác, 2 km), và chùa Som Rong (2 km). Ba chùa nằm gần nhau, đi xe máy hoặc taxi 15-20 phút giữa các chùa.

Lịch trình gợi ý

Hành trình nửa ngày cụm chùa Sóc Trăng

Xuất phát 7h từ trung tâm Sóc Trăng. 7h15-8h15 chùa Som Rong (tượng Phật nằm, chánh điện, vườn Phật). 8h30-9h30 chùa Dơi (Mahatup, chùa Khmer cổ với đàn dơi quạ treo trên cây mỗi chiều). 9h45-10h30 chùa Đất Sét (Bửu Sơn Tự, chùa Việt với hàng nghìn tượng đất sét do một nghệ nhân tạc suốt 42 năm). 10h30 ăn bún nước lèo tại quán Cây Nhãn. 11h30 kết thúc hoặc tiếp tục tham quan chợ Sóc Trăng mua bánh pía.

Hành trình 1 ngày Cần Thơ – Sóc Trăng

Xuất phát 6h30 từ Cần Thơ (sau khi xem chợ nổi Cái Răng sáng sớm 5h-6h). Đến Sóc Trăng 8h. Tham quan chùa Som Rong, chùa Dơi, chùa Đất Sét (8h-11h). Ăn trưa bún nước lèo và cơm cà ri Khmer. 13h-14h mua đặc sản bánh pía, đường thốt nốt. 14h30 khởi hành về Cần Thơ, đến khoảng 16h.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Chùa Som Rong có phải chùa Dơi không?: Không. Chùa Dơi (Mahatup) là chùa Khmer khác, cách Som Rong 3 km, nổi tiếng vì có đàn dơi quạ treo trên cây. Chùa Som Rong nổi tiếng vì tượng Phật nằm 63 m. Cả hai đều là chùa Khmer Theravada và nằm gần nhau trong Sóc Trăng, nên kết hợp tham quan cùng buổi.

Hỏi: Có cần mặc đồ đặc biệt khi vào chùa không?: Nên mặc kín đáo (không mặc quần short ngắn trên đầu gối, áo hở vai). Bỏ dép trước khi vào chánh điện. Phụ nữ không chạm vào sư sãi (quy định Theravada). Chụp ảnh trong chánh điện được phép nhưng nên hỏi sư thầy trước.

Hỏi: Chùa Som Rong thuộc tỉnh nào sau sáp nhập 2025?: Sóc Trăng sáp nhập vào tỉnh Cần Thơ mới (Cần Thơ, Sóc Trăng và Hậu Giang). Chùa nằm tại TP Sóc Trăng, khu vực tỉnh Sóc Trăng cũ, tỉnh Cần Thơ mới.

Hỏi: Tượng Phật nằm 63 m có phải lớn nhất Đông Nam Á không?: Lớn nhất Việt Nam nhưng không phải lớn nhất Đông Nam Á. Myanmar và Thái Lan có tượng Phật nằm lớn hơn (ví dụ tượng Win Sein Taw Ya tại Myanmar dài 180 m). Tuy nhiên, tượng tại Som Rong là ấn tượng nhất trong các chùa Khmer ĐBSCL.

Cụm điểm tham quan gần

• Cụm chùa Khmer Sóc Trăng cách 1-3 km, gồm chùa Dơi (Mahatup, đàn dơi quạ) và chùa Đất Sét (Đại Giác, hàng nghìn tượng đất sét), cùng trong Sóc Trăng.
• Cồn Mỹ Phước cách 20 km phía nam, cù lao nhỏ trên sông Hậu với vườn trái cây, homestay, và bài chòi truyền thống.
• Bến Ninh Kiều – Chợ nổi Cái Răng cách 60 km phía tây bắc tại TP Cần Thơ, bến sông nổi tiếng nhất miền Tây và chợ nổi buổi sáng.
• Đảo Hòn Đá Bạc cách 100 km phía tây nam (khu vực Cà Mau, tỉnh Cà Mau mới — Cà Mau và Bạc Liêu), hòn đảo đá granite giữa biển với di tích căn cứ cách mạng.
• Biển Ba Động cách 80 km phía đông (khu vực Trà Vinh cũ, tỉnh Vĩnh Long mới — Vĩnh Long và Bến Tre và Trà Vinh), bãi biển hoang sơ với rừng phi lao và cánh đồng điện gió.