Làng gốm Thanh Hà & Làng mộc Kim Bồng

Vì sao nên đến Làng gốm Thanh Hà & Làng mộc Kim Bồng

Lý do thứ nhất là lịch sử 500 năm tuổi gắn liền với thương cảng Hội An. Hai làng nghề hình thành cùng thời với việc Hội An trở thành thương cảng quốc tế quan trọng nhất Đại Việt — thế kỷ XVI-XVIII. Người Việt từ Thanh Hóa và miền Bắc di cư vào lập làng tại bờ sông Thu Bồn, mang theo nghề gốm và mộc truyền thống. Gốm Thanh Hà cung cấp đồ gốm sinh hoạt và đồ trang trí cho dân Hội An và các thương nhân Nhật Bản, Trung Hoa, Hà Lan. Đặc biệt thế kỷ XVI-XVII là thời kỳ huy hoàng — sản phẩm gốm Thanh Hà được mệnh danh "thổ sản quốc gia" và được dùng tiến vua thời nhà Nguyễn. Đồ gỗ Kim Bồng cung cấp cho các thương nhân và nhà giàu Hội An xây nhà cổ, hội quán Hoa kiều, đình chùa.

Lý do thứ hai là quy trình thủ công nguyên vẹn — không công nghiệp hóa. Tại Thanh Hà, người thợ vẫn dùng bàn xoay tay đạp chân để nặn gốm (không dùng bàn xoay điện), nung gốm trong lò củi truyền thống (không dùng lò gas hay lò điện), đất sét lấy từ sông Thu Bồn (không nhập đất công nghiệp). Quy trình một sản phẩm gốm gồm 7 bước: lấy đất → nhồi đất → tạo hình → phơi khô → khắc hoa văn → nung củi → hoàn thiện. Tại Kim Bồng, nghệ nhân vẫn khắc → chạm → đục hoàn toàn thủ công với dụng cụ truyền thống (đục, búa, cưa tay) — không dùng máy CNC như nhiều làng mộc hiện đại. Khách có thể quan sát toàn bộ quy trình và hiểu rõ giá trị của thủ công truyền thống.

Lý do thứ ba là cơ hội tự làm gốm và đồ mộc cùng nghệ nhân — trải nghiệm thú vị cho gia đình. Tại Thanh Hà, hầu hết các xưởng đều cung cấp lớp học làm gốm 1-2 giờ giá 80.000-200.000 đ/người. Khách được nghệ nhân hướng dẫn nặn các sản phẩm nhỏ (chum nhỏ, chén, đĩa, tượng nhỏ) trên bàn xoay — rồi nung và đem về làm quà. Tại Kim Bồng, có lớp học làm mộc 1-3 giờ giá 150.000-400.000 đ/người — học cách dùng đục để khắc các họa tiết đơn giản trên gỗ. Trẻ em từ 5-6 tuổi đã đi được. Đây là hoạt động đặc biệt phù hợp gia đình có trẻ em — vừa học vừa chơi.

Lý do thứ tư là cảm giác làng quê yên tĩnh — khác hẳn phố cổ Hội An đông khách. Hội An phố cổ là Di sản UNESCO nên đông khách quanh năm (đặc biệt mùa hè và cuối tuần), trung bình 6.000-10.000 lượt/ngày, có thể chen chân không đi được. Hai làng nghề Thanh Hà và Kim Bồng tuy gần phố cổ chỉ 2-3 km nhưng vắng hơn nhiều — chỉ 200-500 lượt khách/ngày. Khách có thể đi xe đạp thong thả giữa các xưởng, nói chuyện với nghệ nhân, mua đồ thủ công không bị ép giá. Phù hợp cho khách quốc tế muốn cảm nhận làng quê Việt Nam mang đậm yếu tố hơn phố cổ thương mại hóa.

Lịch sử & Bản sắc

Làng gốm Thanh Hà thành lập đầu thế kỷ XVI (khoảng 1500-1520) — do một nhóm người Việt từ Thanh Hóa di cư vào Hội An lập làng. Tên gọi "Thanh Hà" có nguồn gốc từ Thanh Hóa — phản ánh quê quán của những người lập làng. Họ mang theo nghề làm gốm truyền thống từ vùng Bát Tràng (Hà Nội) và làng gốm cổ Thanh Hóa. Vị trí làng ven sông Thu Bồn rất thuận lợi cho nghề gốm: có nguồn đất sét chất lượng cao từ phù sa sông, có nước để pha trộn đất, có củi từ rừng ven sông để nung, có đường thủy thuận tiện để vận chuyển sản phẩm xuống Hội An và xuất khẩu.

Thế kỷ XVI-XVIII là thời kỳ huy hoàng nhất của Làng gốm Thanh Hà — cùng thời với thương cảng Hội An phát triển mạnh. Sản phẩm gốm Thanh Hà được bán cho các thương nhân Nhật Bản, Trung Hoa (Phúc Kiến, Quảng Đông, Triều Châu), Hà Lan, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha đến Hội An mua. Đặc biệt người Nhật rất ưa chuộng gốm Thanh Hà — nhiều hiện vật gốm Thanh Hà thế kỷ XVI-XVII vẫn còn trong các bảo tàng và sưu tập tư nhân tại Nhật Bản. Năm 1620 chúa Nguyễn Phúc Nguyên ra sắc phong cho làng Thanh Hà — công nhận làng nghề chính thức của triều đình. Thời nhà Nguyễn (1802-1945), sản phẩm gốm Thanh Hà được dùng tiến vua — đặc biệt các loại gốm trang trí cao cấp và đồ thờ.

Làng mộc Kim Bồng có lịch sử cũng từ đầu thế kỷ XVI — do một nhóm người Việt từ Thanh Hóa và Nghệ An di cư vào Hội An. Họ định cư tại bờ nam sông Thu Bồn (đối diện phố cổ Hội An), lập làng Cẩm Kim với nghề mộc làm chính. Đặc trưng nghề mộc Kim Bồng: làm các công trình kiến trúc gỗ lớn (nhà cổ, hội quán, đình chùa) và đồ thờ — đồ trang trí. Suốt 500 năm, các nghệ nhân Kim Bồng đã làm hầu hết các công trình gỗ ở Hội An: nhà cổ Tấn Ký (1768), nhà cổ Phùng Hưng, các hội quán Hoa kiều (Phúc Kiến, Quảng Đông, Triều Châu), đình chùa Hội An, và xa hơn — các đình chùa miền Trung Việt Nam.

Sau ngày Hội An mất vai trò thương cảng (cuối thế kỷ XVIII khi cảng bị phù sa lấp dần, cảng chuyển sang Đà Nẵng), cả hai làng nghề giảm sản lượng nhưng vẫn duy trì. Thời Pháp thuộc (1885-1945), Thanh Hà tiếp tục làm gốm sinh hoạt cho dân địa phương và xuất khẩu nhỏ. Kim Bồng tiếp tục làm đồ gỗ cho các nhà giàu Pháp — Việt ở Đà Nẵng và Huế. Trong chiến tranh chống Pháp (1946-1954) và chiến tranh Việt Nam (1955-1975), hai làng gặp khó khăn nhưng không bị phá hủy nặng.

Bước ngoặt quan trọng cho hai làng là việc Hội An được UNESCO công nhận Di sản Văn hóa Thế giới năm 1999 — du lịch Hội An bùng nổ kéo theo Thanh Hà và Kim Bồng. Năm 2007 chính quyền Hội An đầu tư phát triển hai làng thành điểm du lịch văn hóa — làng nghề. Tại Thanh Hà xây dựng Công viên Đất Nung Thanh Hà rộng 6.000 m² (mở 2015) với hai tòa nhà chính tượng trưng "lò úp" và "lò ngửa" — trưng bày hiện vật gốm cổ và tổ chức các hoạt động trải nghiệm. Tại Kim Bồng, các xưởng gỗ được nâng cấp thành các điểm tham quan với phòng triển lãm sản phẩm và khu trải nghiệm.

Bản sắc văn hóa hai làng nghề vẫn được duy trì qua các sinh hoạt truyền thống. Lễ giỗ tổ nghề gốm Thanh Hà tổ chức mùng 10 tháng 7 âm lịch hằng năm — tưởng nhớ các tổ nghề người Việt từ Thanh Hóa đã lập làng. Lễ giỗ tổ nghề mộc Kim Bồng tổ chức mùng 6 tháng giêng âm lịch (đầu năm) — lễ rước đầu năm cầu mong nghề mộc thuận lợi. Các lễ Tết truyền thống Việt Nam (Tết Nguyên đán, Tết Đoan Ngọ, Lễ Vu Lan, Tết Trung Thu) đều được duy trì. Người dân hai làng đa số là gia đình truyền nghề qua nhiều đời — có những gia đình truyền nghề 8-10 thế hệ liên tục. Một số gia đình nổi tiếng: gia đình ông Hai Hoa (nghệ nhân gốm Thanh Hà 9 đời), gia đình ông Tư Phước (nghệ nhân mộc Kim Bồng 8 đời).

Cảnh quan & Thiên nhiên

Hai làng nghề nằm ven sông Thu Bồn — sông lớn nhất miền Trung Việt Nam, dài 205 km bắt nguồn từ dãy Trường Sơn Nam (vùng Phước Sơn, Quảng Nam cũ) chảy qua Hội An trước khi đổ ra biển Cửa Đại. Đoạn sông qua Hội An rộng 200-400 m, sâu 5-12 m. Cảnh quan ven sông đặc trưng vùng nông thôn Hội An: cánh đồng lúa, vườn cây ăn trái (xoài, mít, ổi, chuối), hàng tre và hàng dừa, các nhà sàn truyền thống ven nước. Mùa nước nổi (tháng 9-11), sông Thu Bồn có thể dâng cao 2-4 m và gây lũ — ảnh hưởng nhẹ đến hai làng.

Làng gốm Thanh Hà rộng khoảng 8 ha với khoảng 30-40 hộ làm nghề. Các xưởng gốm rải rác trong làng, đa số là nhà cổ 100-200 năm tuổi với kiến trúc nhà tranh ngói âm dương. Mỗi xưởng có khu riêng: khu lấy đất và nhồi đất, khu nặn gốm với bàn xoay, khu phơi khô, khu lò nung củi, khu hoàn thiện và bán sản phẩm. Công viên Đất Nung Thanh Hà (mở 2015) rộng 6.000 m² là khu trưng bày tập trung — có hai tòa nhà chính tượng trưng cho "lò úp" và "lò ngửa" (hai kiểu lò gốm truyền thống), trưng bày hơn 500 hiện vật gốm cổ và đương đại.

Làng mộc Kim Bồng rộng khoảng 10 ha với khoảng 20-25 xưởng mộc lớn nhỏ. Các xưởng tập trung dọc đường chính trong làng — đa số là xưởng gia đình truyền nghề. Mỗi xưởng có: khu xẻ gỗ, khu khắc chạm đục, khu hoàn thiện (đánh bóng và sơn), khu triển lãm sản phẩm. Sản phẩm trưng bày đa dạng: tượng Phật, tượng các vị Bồ Tát, các con vật (rồng, lân, sư tử, hổ), phù điêu trang trí, bàn ghế truyền thống, cửa và cửa sổ chạm khắc. Một số xưởng nhận đơn đặt riêng các công trình lớn (cửa và mái nhà cổ, đình chùa) — có thể mất 3-12 tháng để hoàn thành.

Khí hậu vùng hai làng là nhiệt đới gió mùa miền Trung. Mùa khô (tháng 3-8) nắng nhiều, ít mưa, nhiệt độ ban ngày 28-34 độ — thuận tiện cho tham quan ngoài trời và tham gia trải nghiệm thủ công. Mùa mưa (tháng 9-2) có mưa nhiều, đặc biệt tháng 10-11 có bão. Bão lớn có thể gây lũ trên sông Thu Bồn — đôi khi ngập một số khu vực thấp của hai làng. Tuy nhiên các xưởng đa số ở vị trí cao hơn, không bị ngập. Trung bình lượng mưa 2.000-2.500 mm/năm. Mùa cao điểm khách du lịch tại hai làng là tháng 11-3 (khách quốc tế) và 5-8 (khách Việt nội địa).

Nên làm gì ở Làng gốm Thanh Hà & Làng mộc Kim Bồng

Tham quan Công viên Đất Nung Thanh Hà

Công viên Đất Nung Thanh Hà rộng 6.000 m² là điểm đến chính của làng gốm. Mở cửa 8:00-17:00 hằng ngày, vé vào 30.000-50.000 đ/người. Lộ trình tham quan: bắt đầu từ cổng vào, qua khu triển lãm lịch sử làng nghề (hơn 500 hiện vật gốm Thanh Hà thế kỷ XVI-XX), tiếp tục đến hai tòa nhà chính "lò úp" và "lò ngửa" (tượng trưng cho hai kiểu lò gốm truyền thống — kiến trúc cao 8-10 m), khu trưng bày các sản phẩm gốm hiện đại của các nghệ nhân Thanh Hà, khu triển lãm các kỷ lục Việt Nam về gốm (sản phẩm gốm lớn nhất, nhỏ nhất, tinh xảo nhất). Thời gian tham quan 1-1,5 giờ. Có hướng dẫn viên giới thiệu — không tính phí thêm.

Tự làm gốm với nghệ nhân Thanh Hà

Hầu hết các xưởng gốm tại Thanh Hà cung cấp lớp học làm gốm 1-2 giờ, giá 80.000-200.000 đ/người. Lộ trình: nghệ nhân hướng dẫn lấy đất sét đã chuẩn bị, hướng dẫn nhồi đất trên bàn xoay, hướng dẫn tạo hình các sản phẩm nhỏ (chum nhỏ 10-15 cm, chén, đĩa, tượng nhỏ), nghệ nhân nung sản phẩm trong lò khô để khách đem về (cần 2-3 ngày khô — gửi qua bưu điện hoặc khách đến lấy lại). Phù hợp gia đình có trẻ em từ 5-6 tuổi trở lên. Xưởng nổi tiếng: xưởng Hai Hoa (gia đình 9 đời), xưởng Cô Lành, xưởng Ông Bảy, xưởng Công viên Đất Nung.

Tham quan các xưởng mộc Kim Bồng

Từ Hội An đi thuyền nhỏ qua sông Thu Bồn 5 phút hoặc qua cầu Cẩm Kim 10 phút bằng xe máy/ô tô sang Kim Bồng. Tham quan các xưởng mộc lớn nhất: Xưởng Tư Phước (gia đình 8 đời, chuyên đồ gỗ trang trí), Xưởng Anh Hoàng (chuyên tượng Phật và đồ thờ), Xưởng Bảy Quân (chuyên cửa và cửa sổ chạm khắc cho nhà cổ), Xưởng Tâm Long (chuyên bàn ghế truyền thống). Mỗi xưởng có khu trưng bày và khu sản xuất — khách có thể quan sát nghệ nhân làm việc. Một số xưởng có triển lãm các tác phẩm lớn từng làm cho các nhà cổ Hội An và đình chùa Trung Bộ. Thời gian tham quan 1,5-2 giờ. Miễn phí vào các xưởng (chỉ tính tiền khi mua sản phẩm).

Học làm mộc với nghệ nhân Kim Bồng

Một số xưởng tại Kim Bồng cung cấp lớp học làm mộc cho khách 1-3 giờ, giá 150.000-400.000 đ/người. Lộ trình: nghệ nhân hướng dẫn cầm các dụng cụ truyền thống (đục, búa, cưa tay), hướng dẫn khắc các họa tiết đơn giản trên gỗ mềm (lá, hoa, hình tròn). Khách được mang sản phẩm tự khắc về làm kỷ niệm. Khác với làm gốm có thể hoàn thành ngay, lớp làm mộc tạo ra sản phẩm cuối cùng (không cần nung) — đem về liền. Phù hợp cho trẻ từ 8-9 tuổi trở lên (cần đủ khéo léo và an toàn với dụng cụ sắc). Xưởng có lớp: Xưởng Tư Phước, Xưởng Anh Hoàng.

Mua đồ thủ công làm quà — gốm và mộc

Cả hai làng có nhiều sản phẩm thủ công làm quà ý nghĩa. Tại Thanh Hà: chum gốm nhỏ (50.000-300.000 đ), tượng gốm nhỏ (80.000-400.000 đ), bộ ấm chén trà gốm (200.000-1.500.000 đ), đèn gốm trang trí (150.000-800.000 đ), các sản phẩm gốm men hiện đại (350.000-2.000.000 đ). Tại Kim Bồng: tượng Phật nhỏ chạm khắc (150.000-800.000 đ), tượng các vị Bồ Tát (300.000-3.000.000 đ), phù điêu trang trí treo tường (200.000-1.500.000 đ), bàn ghế truyền thống nhỏ (1.000.000-10.000.000 đ tùy kích thước), các con vật khắc gỗ như rồng, lân, phượng (200.000-2.000.000 đ). Giá tại làng rẻ hơn 30-50% so với các cửa hàng đặc sản ở phố cổ Hội An.

Ăn gì ở Làng gốm Thanh Hà, Kim Bồng và Hội An

Cao lầu Hội An — đặc sản số một

Cao lầu là đặc sản trứ danh của Hội An — sợi bún khô đặc trưng không lặp lại ở bất kỳ vùng nào khác Việt Nam. Sợi cao lầu to và dày (tương tự sợi udon Nhật Bản nhưng khô hơn), làm từ bột gạo trộn nước tro củi bồ kết (tạo màu vàng đặc trưng) — phải làm với nước giếng Bá Lễ ở phố cổ Hội An mới có vị đúng chuẩn. Ăn cùng thịt heo xá xíu (chiên với gia vị Quảng Nam), bánh đa nướng giòn, giá đỗ luộc, rau sống (xà lách, rau thơm), nước sốt đặc biệt từ thịt heo. Không có nước dùng nhiều như phở — chỉ một chút nước thịt đậm. Giá 35.000-80.000 đ/tô. Quán tại Hội An: Cao Lầu Bà Bé (đường Lê Lợi phố cổ), Cao Lầu Thanh (gần chợ Hội An), Cao Lầu Bà Thắng (đường Trần Phú). Tại Thanh Hà và Kim Bồng có một số quán nhỏ phục vụ cao lầu cho khách tham quan.

Cơm gà Hội An và mì Quảng

Cơm gà Hội An là biểu tượng ẩm thực Hội An — cơm vàng nấu với nước luộc gà và nghệ tươi, ăn với gà ta thả vườn luộc xé sợi, tỏi phi, rau sống, chấm muối tiêu chanh và ớt đỏ. Vị đậm đà, gà dai và ngọt thịt. Quán nổi tiếng tại Hội An: cơm gà Bà Buội (đường Phan Châu Trinh, mở 40+ năm), cơm gà Bà Hương (đường Lê Lợi), cơm gà Long (đường Trần Cao Vân). Giá 50.000-120.000 đ/đĩa. Mì Quảng cũng là đặc sản — sợi mì gạo trắng to dày, ăn với tôm, thịt heo, bánh đa nướng, đậu phộng rang, hành phi và rau sống — nước dùng đậm vị nghệ và tôm. Giá 35.000-65.000 đ/tô. Quán: mì Quảng Cẩm Hà, mì Quảng Bà Minh tại Hội An; ở Thanh Hà và Kim Bồng có các quán nhỏ phục vụ mì Quảng.

Hoành thánh chiên Hội An — bánh nướng Hoa kiều biến tấu

Hoành thánh là món có gốc Hoa kiều (wonton → bánh gói nhân thịt) được người Hội An biến tấu thành đặc sản riêng. Có hai loại chính: hoành thánh chiên (vỏ bánh nhỏ gói nhân tôm và thịt heo, chiên giòn vàng, ăn với rau sống và nước sốt cà chua tôm), hoành thánh nước (vỏ bánh trong nước dùng xương heo và tôm khô, ăn với hành lá và rau). Đặc biệt hoành thánh chiên Hội An được CNN xếp vào top món ăn đường phố Đông Nam Á đáng thử. Giá 50.000-90.000 đ/đĩa. Quán: Hoành Thánh Ông Ngộ (đường Trần Phú Hội An), nhà hàng Morning Glory.

Bánh mì Hội An — bánh mì ngon nhất thế giới

Bánh mì Hội An nổi tiếng quốc tế từ khi đầu bếp Anthony Bourdain (Mỹ) gọi là "bánh mì ngon nhất thế giới" sau khi đến Hội An quay phim năm 2009. Vỏ bánh mì giòn rụm tự nướng tại lò, nhân đa dạng: pa-tê gan heo, chả lụa, thịt heo nướng, xíu mại, trứng, dưa leo, đồ chua, rau mùi, ớt và nước sốt riêng. Vị đậm đà và phong phú. Hai quán nổi tiếng nhất tại phố cổ Hội An (cách Thanh Hà 3 km): Bánh Mì Phượng (số 2B Phan Châu Trinh — được Bourdain khen, có chi nhánh tại Đà Nẵng và Seoul), Bánh Mì Madam Khánh — "Nữ hoàng Bánh Mì" (đường Trần Cao Vân, giữ nguyên hương vị truyền thống). Giá 30.000-60.000 đ/ổ.

Bánh bao bánh vạc White Rose và bánh đập Hội An

Bánh bao bánh vạc (tên tiếng Anh "White Rose") là đặc sản chỉ có ở Hội An — bánh nhỏ làm từ bột gạo trắng tinh nhân tôm, thịt heo bằm và nấm hương, hấp lên trong suốt như bông hoa hồng trắng. Đẹp mắt và vị tinh tế. Giá 60.000-120.000 đ/đĩa. Bánh đập là món ăn đường phố đặc trưng — bánh tráng nướng giòn ép với bánh tráng dẻo, tôm khô, thịt heo bằm, rau thơm và nước mắm, ăn nóng. Giá 25.000-45.000 đ/đĩa. Quán: White Rose Restaurant (đường Hai Bà Trưng Hội An), bánh đập Hằng (đường Nguyễn Hoàng Cẩm Nam, gần Cẩm Kim).

Đi khi nào đẹp nhất

Mùa khô (tháng 3-8) là thời gian thuận lợi nhất tham quan hai làng nghề. Thời tiết khô ráo, ít mưa, dễ đi xe đạp giữa các xưởng, các nghệ nhân làm việc đều đặn. Tháng 3-4 mát mẻ (25-30 độ ban ngày) — thuận tiện nhất. Tháng 5-8 nắng nóng hơn (32-35 độ ban trưa) — nên đi sáng sớm hoặc chiều muộn để tránh nóng. Khoảng thời gian này cũng là cao điểm khách quốc tế đến Hội An — hai làng cũng đông hơn nhưng vẫn yên tĩnh hơn phố cổ.

Mùa mưa (tháng 9-2) ít thuận lợi cho hai làng. Mưa rào chiều 30-90 phút có thể làm gián đoạn việc đi xe đạp và đi thuyền qua sông. Tháng 10-11 mưa nhiều — đôi khi có bão từ biển Đông gây ngập một số khu vực ven sông Thu Bồn. Các xưởng vẫn hoạt động nhưng việc phơi gốm ngoài trời bị chậm — sản phẩm có thể mất nhiều thời gian hơn để hoàn thành. Tháng 12-2 mưa ít hơn nhưng thời tiết se lạnh (18-23 độ ban đêm) — vẫn được tham quan.

Khung giờ tốt trong ngày: sáng 8:00-11:00 (mát mẻ, ánh sáng đẹp cho ảnh, nghệ nhân làm việc tích cực nhất), chiều 14:30-17:00 (mát hơn trưa, ánh sáng vàng đẹp). Buổi trưa 11:00-14:00 nắng nóng — nghệ nhân nghỉ trưa nên ít hoạt động. Lễ giỗ tổ nghề tại Thanh Hà (mùng 10 tháng 7 âm lịch, khoảng tháng 8 dương lịch) và Kim Bồng (mùng 6 tháng giêng âm lịch, khoảng tháng 2 dương lịch) — có lễ rước và biểu diễn truyền thống, đông và sôi động hơn ngày thường.

Cuối tuần và lễ Tết tại Hội An (Tết Nguyên đán, 30/4 — 1/5, 2/9) đông gấp 2-3 lần ngày thường — hai làng cũng đông hơn nhưng vẫn yên tĩnh hơn phố cổ. Đặc biệt khách Việt nội địa đông mùa hè (tháng 5-8); khách quốc tế đông mùa khô tháng 11-3 (mùa tránh đông Châu Âu — Mỹ).

Đi đến Làng gốm Thanh Hà & Làng mộc Kim Bồng bằng cách nào

Từ phố cổ Hội An đi Làng gốm Thanh Hà cách 3 km về phía tây bắc. Có nhiều cách: xe đạp (15 phút đi bộ thong thả, thuê xe đạp tại Hội An 30.000-80.000 đ/ngày, là cách phổ biến nhất); xe điện cộng đồng (8-10 phút, giá 30.000-50.000 đ/người một chiều); taxi/Grab (5-7 phút, 30.000-60.000 đ một chiều). Đường nhựa tốt và bằng phẳng — phù hợp đi xe đạp cho mọi lứa tuổi. Có một số đoạn đường ven sông Thu Bồn với cây xanh và ruộng lúa hai bên, phù hợp để chụp ảnh.

Từ phố cổ Hội An đi Làng mộc Kim Bồng cách 2 km về phía nam — qua sông Thu Bồn. Có hai cách: đi thuyền nhỏ qua sông từ bến Hội An sang bến Kim Bồng (5-10 phút, giá 30.000-100.000 đ/thuyền 2-4 người — cách thú vị nhất); đi xe máy hoặc ô tô qua cầu Cẩm Kim (xây 2018, cách phố cổ 1 km về phía tây, đi xe máy 10 phút). Đường thuyền đẹp hơn — khách có thể ngắm sông Thu Bồn và làng ven sông trên đường.

Từ Đà Nẵng đến hai làng nghề cách 30-45 km về phía nam (qua đèo Hải Vân không cần đi, vì cùng phía nam). Đi ô tô riêng/taxi 45-60 phút theo đường cao tốc Đà Nẵng — Quảng Ngãi rẽ ra Hội An, sau đó tiếp tục đến Thanh Hà hoặc Kim Bồng. Tour ghép Đà Nẵng → Hội An → Thanh Hà — Kim Bồng 1 ngày của các đại lý du lịch giá 600.000-1.500.000 đ/người gồm xe, hướng dẫn viên và bữa trưa.

Từ Hà Nội bay đến sân bay Đà Nẵng (DAD) — chuyến bay nội địa 1 giờ 20 phút, giá khứ hồi 1.500.000-3.500.000 đ. Từ sân bay đi xe khách hoặc taxi đến Hội An 30 km (1 giờ, 350.000-500.000 đ taxi). Sau đó đi tiếp 2-3 km đến hai làng nghề. Tour Hà Nội → Đà Nẵng → Hội An → làng nghề 4-5 ngày trọn gói 5.000.000-12.000.000 đ/người.

Từ TP HCM bay đến Đà Nẵng (1 giờ 20 phút, giá khứ hồi 1.200.000-2.800.000 đ) rồi đi tiếp Hội An theo cách trên. Tour TP HCM → Hội An → làng nghề 3-4 ngày trọn gói 3.500.000-8.000.000 đ/người.

Lịch trình gợi ý

Lịch trình nửa ngày tour hai làng (xuất phát từ khách sạn Hội An): 8:00 thuê xe đạp tại Hội An, 8:15 đạp xe đến Làng gốm Thanh Hà 3 km, 8:30 đến Thanh Hà — tham quan Công viên Đất Nung 30-45 phút, 9:30-10:30 thăm các xưởng gốm và xem nghệ nhân làm gốm, 10:30-11:30 lớp học làm gốm 1 giờ tại xưởng Hai Hoa hoặc xưởng khác, 11:45 mua đặc sản gốm làm quà, 12:00 đạp xe về Hội An hoặc đi tiếp Kim Bồng (2 km qua sông). Chi phí 250.000-500.000 đ/người (thuê xe, vé, lớp gốm và ăn).

Lịch trình 1 ngày tour cả hai làng, Hội An: 8:00 từ Hội An đi Thanh Hà (3 km), 8:30-11:30 Thanh Hà (tham quan và làm gốm, mua quà), 11:45 đi Kim Bồng qua thuyền sông Thu Bồn, 12:00 đến Kim Bồng — ăn trưa cao lầu hoặc mì Quảng tại quán địa phương, 13:30-16:00 Kim Bồng (tham quan các xưởng mộc và lớp khắc gỗ 1-2 giờ và mua quà), 16:30 quay về Hội An qua thuyền, 17:00 dạo phố cổ Hội An, 19:00 ăn tối tại nhà hàng phố cổ (Bánh Mì Phượng, cơm gà Bà Buội, Morning Glory). Chi phí 600.000-1.500.000 đ/người gồm tất cả.

Lịch trình 2 ngày 1 đêm tour Hội An trọn vẹn. Ngày 1: 8:00 đi phố cổ Hội An — tham quan Chùa Cầu, nhà cổ Tấn Ký, Hội quán Phúc Kiến và chợ Hội An, 12:00 ăn trưa cao lầu, 14:00 đi Làng dừa Cẩm Thanh, Rừng dừa Bảy Mẫu (5 km về phía đông) — chèo thuyền thúng, 17:00 về Hội An, 19:00 dạo phố cổ buổi tối với đèn lồng. Ngày 2: 7:30 đi Làng gốm Thanh Hà và Làng mộc Kim Bồng theo lịch trình 1 ngày ở trên, 17:00 nghỉ khách sạn, 19:00 ăn tối hải sản bãi biển An Bàng (cách 5 km), 21:00 quay về khách sạn. Chi phí 2.500.000-5.000.000 đ/người gồm khách sạn, tour và ăn.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Có nên đặt tour có hướng dẫn viên hay tự đi?

Trả lời: Cả hai đều được. Tự đi (đạp xe, tự khám phá) rẻ hơn và linh hoạt — tổng chi phí 200.000-500.000 đ/người cho nửa ngày tự đi. Phù hợp khách Việt biết tiếng hoặc khách quốc tế thích phiêu lưu. Đặt tour có hướng dẫn viên (tiếng Anh, Pháp, Trung) tốt hơn cho khách quốc tế cần thuyết minh sâu về lịch sử làng nghề, kỹ thuật thủ công, văn hóa truyền thống — giá tour 600.000-1.500.000 đ/người gồm xe, hướng dẫn viên và ăn trưa. Đại lý uy tín: Hoi An Eco Tour, Vietnam Backstreet Tours, Hoi An Heritage Tour.

Hỏi: Trẻ em có phù hợp tour hai làng nghề không?

Trả lời: Rất phù hợp. Đây là một trong những điểm tốt nhất cho gia đình có trẻ em tại Hội An. Trẻ thích các hoạt động: đạp xe ngoài đồng (trẻ lớn từ 8 tuổi có thể tự đạp; trẻ nhỏ ngồi xe ghế gắn vào xe người lớn), đi thuyền nhỏ qua sông Thu Bồn (an toàn, có áo phao), tự làm gốm cùng nghệ nhân (rất thú vị, từ 5-6 tuổi đã làm được — nắn các sản phẩm nhỏ), xem nghệ nhân khắc gỗ. Tự làm mộc phù hợp cho trẻ từ 8-9 tuổi vì cần đủ khéo léo và an toàn với dụng cụ sắc. Trẻ thường mang về sản phẩm tự làm — kỷ niệm rất ý nghĩa. Mang theo kem chống nắng, mũ rộng vành, nước uống cho trẻ.

Hỏi: Mua đồ tại làng có rẻ hơn ở phố cổ Hội An không?

Trả lời: Rẻ hơn 30-50%. Sản phẩm tại Thanh Hà và Kim Bồng được bán trực tiếp từ xưởng sản xuất — không qua trung gian. Cùng một sản phẩm gốm hoặc đồ gỗ, giá tại làng rẻ hơn 30-50% so với các cửa hàng đặc sản tại phố cổ Hội An (đường Trần Phú, Lê Lợi, Bạch Đằng). Ví dụ: bộ ấm chén trà gốm tại Thanh Hà 300.000-800.000 đ; cùng bộ tại phố cổ 500.000-1.500.000 đ. Tượng Phật gỗ nhỏ tại Kim Bồng 200.000-500.000 đ; cùng tượng tại phố cổ 400.000-1.000.000 đ. Mua tại làng còn có lợi: gặp trực tiếp nghệ nhân, biết được câu chuyện sản phẩm, có thể đặt mẫu riêng. Tuy nhiên phải mang về cẩn thận — gốm dễ vỡ, gỗ nặng.

Hỏi: Sản phẩm tại làng có thể gửi về nước (export) không?

Trả lời: Có. Hầu hết các xưởng lớn tại Thanh Hà và Kim Bồng có dịch vụ đóng gói chống va đập và gửi quốc tế qua DHL, FedEx, UPS, hoặc bưu điện Việt Nam EMS. Phí gửi: gốm nhỏ (dưới 5 kg) sang Châu Âu, Mỹ, Úc khoảng 800.000-2.000.000 đ; đồ gỗ nhỏ (dưới 5 kg) khoảng 1.000.000-2.500.000 đ. Thời gian gửi: DHL 3-5 ngày, EMS 7-14 ngày. Đối với các sản phẩm lớn (bàn ghế gỗ, tượng Phật lớn), một số xưởng có dịch vụ gửi đường biển — rẻ hơn nhưng mất 1-2 tháng. Cần khai báo hải quan đúng — các xưởng lớn có kinh nghiệm trong việc này.

Hỏi: Có thể đặt sản phẩm riêng theo yêu cầu không?

Trả lời: Có, đặc biệt tại Kim Bồng. Các xưởng mộc lớn nhận đặt riêng các sản phẩm theo yêu cầu khách: tượng Phật theo mẫu khách cung cấp, bàn ghế truyền thống theo kích thước khách yêu cầu, phù điêu trang trí theo đề tài tùy chọn, cửa và cửa sổ cho nhà cổ. Thời gian hoàn thành: tượng nhỏ 1-2 tuần, bàn ghế nhỏ 3-4 tuần, tác phẩm lớn 3-12 tháng. Giá: tùy độ phức tạp, kích thước, loại gỗ. Đặt cọc trước 30-50%, thanh toán đủ khi nhận hàng. Tại Thanh Hà cũng có dịch vụ đặt gốm theo mẫu nhưng ít hơn — chủ yếu cho khách Việt đặt đồ thờ tại nhà.

Cụm điểm tham quan gần

Phố cổ Hội An cách hai làng nghề 2-3 km, là Di sản Văn hóa Thế giới UNESCO 1999. Phố cổ rộng khoảng 30 ha gồm khoảng 1.100 tòa nhà cổ thế kỷ XVI-XIX kết hợp kiến trúc Việt, Hoa, Nhật và Pháp. Điểm chính: Chùa Cầu (1593), nhà cổ Tấn Ký (1768) — do nghệ nhân Kim Bồng làm, Hội quán Phúc Kiến — do nghệ nhân Kim Bồng làm phần gỗ, chợ Hội An. Đặc biệt đẹp vào đêm khi đèn lồng được thắp sáng dọc các con phố. Vé tham quan 80.000-120.000 đ/người. Phù hợp ghép tour 1-2 ngày Hội An.

Làng dừa Cẩm Thanh (Rừng dừa Bảy Mẫu) cách hai làng nghề 5 km về phía đông, thuộc xã Cẩm Thanh. Rừng dừa nước rộng hơn 100 ha — trải nghiệm đi thuyền thúng tròn truyền thống giữa rừng dừa và xem "múa thuyền thúng" của các tay chèo địa phương. Khu di tích lịch sử Văn hóa Rừng dừa Bảy Mẫu — căn cứ địa cách mạng thời kháng chiến chống Pháp và Mỹ. Vé tham quan 50.000 đ/người và thuê thuyền thúng 150.000-300.000 đ/thuyền 2-4 người. Phù hợp ghép tour 1 ngày Hội An kết hợp Cẩm Thanh và hai làng nghề.

Làng rau Trà Quế cách Làng gốm Thanh Hà 4 km về phía bắc, thuộc xã Cẩm Hà (cũ), Hội An. Đây là làng nghề trồng rau hữu cơ truyền thống — gần 100 hộ gia đình trồng đa dạng rau gia vị (rau húng, rau quế, hành tây, ớt, các loại rau xanh) bằng phương pháp truyền thống không dùng thuốc trừ sâu. Khách có thể tham gia làm vườn cùng nông dân (cuốc đất, tưới rau, hái rau), học làm món ăn từ rau Trà Quế, ăn cơm gia đình tại nhà nông dân. Tour 2-3 giờ giá 200.000-450.000 đ/người. Phù hợp ghép tour 1 ngày làng nghề Hội An.

Bãi biển An Bàng cách hai làng nghề 5-6 km về phía đông bắc, là bãi biển đẹp nhất Hội An — bãi cát trắng dài 4 km, nước trong xanh. Có nhiều quán bar và nhà hàng hải sản ven bãi. Phù hợp tắm biển và nghỉ ngơi sau khi đi làng nghề, ăn hải sản chiều tối. Đặc sản: tôm hùm Cửa Đại (200.000-500.000 đ/kg), mực ống nướng (150.000-280.000 đ/kg). Đi xe máy hoặc xe đạp 15-20 phút từ hai làng nghề. Tắm biển miễn phí.

Mỹ Sơn cách hai làng nghề khoảng 50 km về phía tây nam, là quần thể tháp Chăm Pa cổ thế kỷ IV-XIII được UNESCO công nhận Di sản Văn hóa Thế giới 1999. Khu di tích rộng khoảng 1.150 ha trong thung lũng giữa các ngọn núi nhỏ, gồm hơn 70 tháp Chăm bằng gạch đỏ. Vé 150.000-250.000 đ/người. Phù hợp ghép tour 1 ngày từ Hội An — đi sáng sớm 6:00 (để tránh nắng) và quay về 13:00. Có biểu diễn múa Apsara Chăm tại khu di tích sáng và chiều.