Nước màu dừa, dầu dừa

Nguyên liệu chính

Cơm dừa già: nguyên liệu chính của cả hai. Dừa khô Bến Tre cho cơm dừa dày, nhiều dầu, quyết định độ thơm béo thành phẩm.

Nước màu dừa: làm từ cơm dừa già nạo, vắt lấy nước cốt rồi đun cô đặc trên lửa nhỏ cho tới khi sệt lại, chuyển màu nâu sậm thơm mùi dừa.

Dầu dừa ép lạnh: ép từ cơm dừa tươi, kết hợp lên men tự nhiên để tách dầu mà không qua gia nhiệt, giữ mùi thơm và màu trong — dòng nguyên chất được nhiều cơ sở Bến Tre sản xuất.

Dầu dừa nấu nóng: nấu nước cốt cho tới khi lớp dầu tách ra, màu vàng nhạt, mùi dừa đậm hơn, phổ biến ở quy mô gia đình. Cả hai sản phẩm thường không thêm chất bảo quản, đóng chai và để nơi khô mát.

Hương vị & Cảm quan

Nước màu dừa có màu nâu cánh gián sậm, sánh đặc, vị ngọt đậm pha chút đắng nhẹ của đường cháy và mùi dừa rõ. Khi cho vào món kho, nó tạo lớp màu nâu bóng và vị ngọt béo đặc trưng, khác nước hàng đường thông thường ở mùi dừa kèm theo.

Dầu dừa ép lạnh có màu trong, mùi thơm dịu của dừa tươi, khi để lạnh đông thành sáp trắng và tan chảy ở nhiệt độ phòng; dầu nấu nóng màu vàng nhạt, mùi dừa đậm hơn. Cả hai đều thơm béo, dùng lượng nhỏ là đủ tạo mùi.

Cách thưởng thức

Nước màu dừa dùng để kho cá, kho thịt, kho tàu hũ. Người nấu cho lượng nhỏ vào nồi để tạo màu và vị ngọt béo, thay cho hoặc kết hợp nước hàng đường, để lại hậu vị béo dừa đặc trưng cho bữa cơm Nam Bộ.

Dầu dừa dùng để chiên, xào và phi hành tỏi, cho mùi dừa nhẹ vào món ăn; ngoài ra còn dùng dưỡng da, dưỡng tóc và massage. Nên dùng lượng vừa phải vì mùi dừa khá rõ.

Địa điểm & Giá cả

Nước màu dừa và dầu dừa Bến Tre bán tại chợ Bến Tre, các cửa hàng đặc sản dọc đường vào trung tâm Bến Tre và cơ sở chế biến dừa ở Mỏ Cày. Một địa chỉ ép dầu được nhắc tới là Công ty TNHH Nông sản Kim Long (xã Phú Mỹ, Mỏ Cày Bắc, Bến Tre cũ), chuyên dầu ép lạnh từ cơm dừa tươi; ngoài ra có sản phẩm của Betrimex.

Giá tham khảo năm 2025: dầu dừa nguyên chất khoảng 65.000 đồng/chai 150ml, 110.000 đồng/chai 300ml và 190.000 đồng/chai 500ml tùy cơ sở. Nước màu dừa đóng chai khoảng 30.000–60.000 đồng/chai tùy dung tích. Giá dừa khô năm 2025 tăng cao, có thời điểm lên tới khoảng 190.000–215.000 đồng/chục (12 trái).

Mùa & Dịp

Nước màu dừa và dầu dừa được sản xuất quanh năm vì dừa cho trái liên tục, song sản lượng và giá phụ thuộc vào mùa dừa. Hai sản phẩm bán chạy dịp cuối năm và Tết, khi nhu cầu nấu món kho tăng và khách mua dừa làm quà nhiều hơn; đây là mặt hàng quà tặng quen thuộc của khách đến Bến Tre.

Vai trò văn hóa

Nước màu dừa và dầu dừa thể hiện cách người Bến Tre tận dụng triệt để cây dừa, biến cơm dừa thành gia vị và nguyên liệu cho cả gian bếp lẫn việc làm đẹp; vị béo dừa trong món kho là dấu hiệu nhận biết của bếp miền Tây.

Nghề chế biến sản phẩm dừa là sinh kế của nhiều hộ và doanh nghiệp ở Bến Tre, gắn với chuỗi giá trị cây dừa của tỉnh. Từ năm 2025, khi Bến Tre thành một phần của tỉnh Vĩnh Long mới, vùng dừa Bến Tre cũ vẫn giữ vai trò trung tâm sản xuất, cung cấp cho thị trường trong nước và xuất khẩu.