Đắk Lắk

Dân cư & dân tộc

Đắk Lắk mới có dân số khoảng 2,8 triệu người. Phần Đắk Lắk cũ có gần 50 dân tộc cùng sinh sống – là một trong những tỉnh đa dạng tộc người nhất Việt Nam. Người Ê Đê chiếm tỉ lệ cao nhất (~17%) trong các dân tộc thiểu số, với khoảng 350.000 người – Đắk Lắk có dân số Ê Đê đông nhất Việt Nam (chiếm 90% người Ê Đê cả nước). Sau đó là M'Nông, Gia Rai, Ba Na, Tày, Mường, Mông; người Kinh chiếm đa số do di dân (~75%).

Phần Phú Yên cũ chủ yếu là người Kinh ven biển (~94%), với cộng đồng Chăm Hroi (Chăm Việt cổ, khoảng 25.000 người) và Ê Đê tại Sông Hinh, Sơn Hoà. Tiếng Ê Đê, M'Nông được sử dụng phổ biến trong các buôn làng Tây Nguyên, có chữ viết riêng (chữ Ê Đê được giáo trình hoá từ thập niên 1960 dùng trong giáo dục song ngữ).

Khám phá & ẩm thực

Hành trình Đắk Lắk thường bắt đầu ở Buôn Ma Thuột Cluster – Bảo tàng Thế giới Cà phê (xây 2018, là một trong hai bảo tàng cà phê thế giới cùng với Brazil) và buôn Ako Dhông – buôn Ê Đê truyền thống được phục dựng trong nội thành, có thể tham quan nhà dài và xem dệt thổ cẩm.

Khách yêu thiên nhiên đi Cụm thác Sêrêpốk – ba thác Dray Nur (cao 25 m, rộng 250 m), Dray Sáp (cao 30 m), Gia Long nối nhau trên dòng Sêrêpốk – sông duy nhất ở Việt Nam chảy ngược về phía tây (từ Việt Nam sang Campuchia, hợp lưu với sông Mê Kông) – và Hồ Lắk & Buôn Jun để cưỡi voi (đang dần thay bằng đi bộ với voi để bảo vệ động vật) và ngủ nhà dài người M'Nông.

Người ưa khám phá vào Vườn quốc gia Yok Don & Buôn Đôn – làng di sản voi, nơi xưa kia có hơn 200 voi nuôi (nay còn khoảng 50 voi nhà), với mộ vua voi Ama Kông – một trong những thợ săn voi nổi tiếng nhất Việt Nam; hoặc trekking ở Vườn quốc gia Chư Yang Sin với đỉnh Chư Yang Sin cao 2.405 m.

Sang phần Phú Yên cũ, ra biển và check-in Ghềnh Đá Đĩa – các cột đá bazan lục giác xếp như tổ ong, được hình thành cách đây 200 triệu năm khi nham thạch núi lửa nguội bất ngờ, là một trong số ít cảnh quan này trên thế giới (cùng với Giant's Causeway ở Bắc Ireland). Tiếp theo Bãi Xép & Mũi Điện – nơi đón ánh mặt trời đầu tiên trên đất liền (Mũi Đại Lãnh có hải đăng cũ Pháp xây 1890); và cụm Tuy Hoà – Nhà thờ Mằng Lăng & Tháp Nhạn – Tháp Nhạn xây thế kỷ XII trên đồi nhìn ra sông Đà Rằng và biển; nhà thờ Mằng Lăng là chứng tích lịch sử Công giáo và chữ Quốc ngữ.

Ẩm thực Tây Nguyên – Phú Yên đậm vị núi và biển. Bữa sáng Buôn Ma Thuột nên thử Bún đỏ Buôn Ma Thuột – sợi bún đỏ rực do cua đồng nấu chung với riêu cua – là món "chỉ Buôn Ma Thuột có".

Khách yêu trái cây thử Bơ sáp Đắk Lắk – một trong những loại bơ ngon nhất Việt Nam, vỏ mỏng và thịt dày, đã có chỉ dẫn địa lý; hoặc combo Bơ – sầu riêng – mắc ca – Đắk Lắk là vùng trồng cả ba loại trái cây này lớn nhất Việt Nam.

Đêm có Bắp nướng, khoai nướng Tây Nguyên bên bếp lửa nhà dài, ăn cùng rượu cần – rượu nếp ủ trong vại sành nhiều tháng, uống bằng ống trúc dài, là biểu tượng đãi khách của các dân tộc Tây Nguyên.

Sang Phú Yên thử Bún mực Phú Yên – mực tươi nấu nước trong; Bò/dê nướng Phú Yên – bò một nắng và dê núi nướng than. Mua quà có Bột ca cao Đắk Lắk chocolate đậm – Đắk Lắk là vùng trồng ca cao lớn nhất Việt Nam, hợp tác với hãng Marou nổi tiếng làm chocolate cao cấp; và Combo quà Đắk Lắk – Phú Yên tổng hợp đặc sản gồm cà phê, hồ tiêu, ca cao, mật ong rừng, hải sản khô.

Đặc biệt phải mua cà phê Buôn Ma Thuột – cà phê robusta số 1 thế giới và arabica Cầu Đất; nhiều thương hiệu nội địa nổi tiếng như Trung Nguyên, Highlands Coffee đều xuất phát từ Buôn Ma Thuột. Bốn đến năm ngày là vừa đủ cho một chuyến cao nguyên – biển.