Đồng Tháp
Nam Bộ

Đồng Tháp

“Đồng Tháp là tỉnh "đất sen hồng" – nơi đặt cánh đồng sen Tháp Mười rộng lớn và Vườn quốc gia Tràm Chim với sếu đầu đỏ – một trong số ít nơi trên thế giới còn loài sếu đầu đỏ phương Đông (Grus antigon…”

Diện tích
5.894,3 km²
Dân số
3,4 triệu người
Thời điểm đẹp nhất
Tháng 9 – tháng 11 (mùa nước nổi)

Gồm các tỉnh cũ

Từ 2025, các tỉnh này đã hợp nhất. Địa điểm, món ăn và lễ hội của chúng đều nằm ở đây.

  • Tiền Giang
  • Đồng Tháp

Đồng Tháp là tỉnh "đất sen hồng" – nơi đặt cánh đồng sen Tháp Mười rộng lớn và Vườn quốc gia Tràm Chim với sếu đầu đỏ – một trong số ít nơi trên thế giới còn loài sếu đầu đỏ phương Đông (Grus antigone sharpii) di cư trú đông.

Sau đợt sáp nhập 2025 có hiệu lực từ 1/7/2025, Đồng Tháp mới hợp nhất với tỉnh Tiền Giang cũ – là một trong những đợt sáp nhập "sông Tiền" tiêu biểu, ôm trọn cả vùng Mỹ Tho – chợ nổi Cái Bè – Cồn Thới Sơn cổ điển của tour miền Tây. Tỉnh có diện tích trên 5.800 km² và dân số khoảng 3,4 triệu người.

Bài viết dưới đây giới thiệu địa lý, lịch sử, văn hoá, dân cư và các điểm khám phá tiêu biểu của Đồng Tháp – tỉnh hợp nhất hai vùng đất sen và sông Tiền, là cửa ngõ chính của tour Mekong Delta từ TP.HCM (chỉ cách 70 km).

Địa lý & khí hậu

Đồng Tháp mới hoàn toàn nằm trên đồng bằng phù sa sông Cửu Long, độ cao trung bình 1–2 m. Sông Tiền chảy xuyên qua tỉnh, tạo ra những cồn lớn (cồn Tân Long, cồn Phú Đa, cồn Thới Sơn – ba cồn lớn nhất sông Tiền) và mạng lưới kênh rạch dày đặc. Vùng Đồng Tháp Mười phía bắc là vùng trũng phèn lớn (rộng 700.000 ha kéo dài qua Đồng Tháp – Long An – Tiền Giang) được khai phá thành rừng tràm và cánh đồng sen từ thập niên 1980.

Phần Tiền Giang cũ phía đông giáp biển Đông qua cửa Tiểu, cửa Đại với 32 km bờ biển. Có Vườn quốc gia Tràm Chim (rộng 7.500 ha, được Hội Ramsar công nhận đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế năm 2012) – là nơi sinh sống của hơn 230 loài chim, đặc biệt là sếu đầu đỏ phương Đông – loài chim quý hiếm chỉ di cư trú đông tại Tràm Chim từ tháng 11 đến tháng 4.

Khí hậu nhiệt đới cận xích đạo với hai mùa rõ. Mùa khô (tháng 12–4) đẹp nhất để đi chợ nổi và ngắm sen Tháp Mười (tháng 5–10 sen nở rộ). Mùa nước nổi (tháng 7–10) Tràm Chim và Gáo Giồng đẹp với cò bay rợp trời và bông súng hồng nở đầy mặt nước. Tháng 11–3 là mùa di cư của sếu đầu đỏ về Tràm Chim – sự kiện sinh thái quan trọng, thu hút giới yêu chim cảnh quốc tế.

Lịch sử & văn hoá

Đồng Tháp – Tiền Giang là vùng đất khai phá sớm trong tiến trình Nam tiến của người Việt từ thế kỷ XVII–XVIII. Khu di tích Gò Tháp ở Đồng Tháp gắn với văn hoá Óc Eo cổ đại (thế kỷ I–VII) – nền văn hoá tiền thân của vương quốc Phù Nam (Funan) – phát triển hùng mạnh thế kỷ I–VI sau Công nguyên trên đồng bằng sông Cửu Long. Phù Nam là vương quốc Đông Nam Á đầu tiên có chữ viết và tiền tệ riêng. Khu Gò Tháp được công nhận Di tích quốc gia đặc biệt năm 2012 với di chỉ kiến trúc và tượng đá Hindu giáo.

Sa Đéc (Đồng Tháp) nổi tiếng với câu chuyện tình "Người tình" (L'Amant) của nhà văn Marguerite Duras đầu thế kỷ XX, lấy bối cảnh nhà cổ Huỳnh Thuỷ Lê (xây 1895 bởi gia đình họ Huỳnh giàu có gốc Hoa). Marguerite Duras (1914–1996) sinh tại Đông Dương và sống ở Sa Đéc thuở thiếu thời, sau đó viết tiểu thuyết "L'Amant" (1984) – đoạt giải Goncourt – kể câu chuyện tình giữa cô gái Pháp 15 tuổi và chàng trai Hoa kiều giàu có 27 tuổi.

Tiền Giang là quê hương của cụ Phan Thanh Giản (1796–1867) – tiến sĩ đầu tiên của Nam Bộ và là Thượng thư triều Nguyễn, người ký Hiệp ước Nhâm Tuất 1862 nhường ba tỉnh miền Đông Nam Bộ cho Pháp – sau đó tự sát vì cảm thấy có lỗi với đất nước. Tiền Giang cũng có chợ nổi Cái Bè (lâu đời nhất Đồng bằng sông Cửu Long) và làng cổ Đông Hoà Hiệp với những căn nhà cổ thế kỷ XIX.

Văn hoá vùng đậm đặc tính sông nước miệt vườn. Đờn ca tài tử Nam Bộ (di sản UNESCO 2013) sống trong các phiên chợ và bến thuyền. Lễ hội Sen Đồng Tháp tổ chức hằng năm vào tháng 5 ("Tháp Mười Lotus Festival") là sự kiện văn hoá – du lịch lớn nhất tỉnh, có các hoạt động đua thuyền, hội thi nấu ăn từ sen, biểu diễn nghệ thuật. Lễ hội Nghinh Ông Vàm Láng ở Tiền Giang là lễ hội ngư dân quan trọng (tháng 5 âm lịch).