Khánh Hòa

Dân cư & dân tộc

Khánh Hoà mới có dân số khoảng 2,2 triệu người. Người Kinh chiếm đa số (~91%), sống tập trung ở Nha Trang (đô thị loại I, dân số 500.000), Cam Ranh, Phan Rang – Tháp Chàm (tỉnh lỵ Ninh Thuận cũ) và các đô thị ven biển. Phần Ninh Thuận cũ là quê hương của khoảng 80.000 người Chăm – cộng đồng Chăm lớn nhất Việt Nam (chiếm 50% dân số Chăm cả nước, ~160.000 người), sinh sống tại Ninh Phước, Thuận Bắc, Thuận Nam.

Người Chăm Ninh Thuận chia thành hai nhóm tôn giáo: Chăm Bà-la-môn theo Ấn Độ giáo có hệ thống tu sĩ paseh, ăn chay, không ăn thịt bò – sống ở Phú Quý, Phước Hải, Phước Hậu; Chăm Bà-ni theo Hồi giáo Bà-ni (Hồi giáo bản địa hoá), không ăn thịt heo nhưng có lễ tế nhiều thần linh – sống ở Hộ Hải, An Hải. Họ vẫn giữ ngôn ngữ Chăm, văn hoá riêng, lễ hội Katê, Ramuwan, kiến trúc nhà nửa hầm và nghề dệt thổ cẩm. Ngoài ra còn có người Raglai (~70.000 người) ở miền núi Bác Ái, Ninh Sơn, Khánh Vĩnh và người Hoa kiều ở Nha Trang.

Khám phá & ẩm thực

Trải nghiệm Khánh Hoà thường mở đầu ở Nha Trang với Chùa Long Sơn với tượng Phật trắng cao 24 m trên đỉnh đồi Trại Thuỷ – là biểu tượng của Nha Trang, có thể đi bộ lên ngắm thành phố và biển. Sau đó đi Chợ Đầm Nha Trang mua đặc sản – chợ trung tâm với hơn 1.700 quầy bán hải sản tươi, yến sào, nem chua Ninh Hoà và quà lưu niệm.

Khách yêu biển bay ra Khu bảo tồn biển Hòn Mun lặn ngắm san hô – Hòn Mun là khu bảo tồn biển đầu tiên của Việt Nam (2001), có hơn 350 loài san hô và 800 loài cá; khách có thể lặn ống thở (snorkel) hoặc lặn bình hơi (scuba). Tour 1 ngày từ Nha Trang đi qua Hòn Mun, Hòn Một, Hòn Tằm và Bãi Tranh.

Khách yêu thiên nhiên đi Thác Ba Hồ ba tầng – cách Nha Trang 25 km, có 3 hồ nước trong xanh nối nhau bởi 3 thác nhỏ, là điểm cắm trại cuối tuần phổ biến của dân Nha Trang.

Sang phần Ninh Thuận cũ, không thể bỏ qua cụm đảo Biển Ninh Chữ – Đảo Bình Hưng – Bình Ba – Ninh Chữ là bãi tắm phẳng dài 10 km; Bình Hưng và Bình Ba là hai đảo nhỏ cách bờ 30 phút thuyền, có nước biển trong xanh và nuôi tôm hùm – đặc sản nức tiếng "đảo tôm hùm Bình Ba". Khách yêu cát đi Mũi Dinh & đồi cát Nam Cương – Mũi Dinh có hải đăng cũ thời Pháp (xây 1904) và đồi cát đỏ rộng; Nam Cương là cánh đồng cát trắng được mệnh danh "sa mạc Việt Nam".

Người yêu văn hoá Chăm dành nửa ngày tại Làng gốm Bàu Trúc – một trong những làng gốm cổ nhất Đông Nam Á (hơn 800 năm tuổi), do người Chăm gìn giữ với kỹ thuật làm gốm bằng tay không dùng bàn xoay – nghệ nhân chỉ dùng tay vuốt và lăn xung quanh khối đất sét. Gốm Bàu Trúc đã được công nhận di sản phi vật thể quốc gia năm 2017.

Khách yêu lịch sử quân sự ghé Cam Ranh – cảng quốc tế chiến lược nhất Đông Nam Á, có vịnh nước sâu 30 m cho phép tàu lớn nhất thế giới đậu, từng là căn cứ quân sự lớn của Mỹ (1965–1972) và Liên Xô (1979–2002). Sân bay quốc tế Cam Ranh là một trong những sân bay du lịch lớn nhất Việt Nam.

Ẩm thực vùng đậm vị biển và Chăm. Bữa sáng có Bánh căn Nha Trang giòn rụm – bánh nhỏ làm từ bột gạo nướng trên khuôn gang với nhân tôm tươi hoặc trứng chim cút, ăn với mắm nêm và xoài xanh; hoặc Bánh đập Nha Trang chấm mắm nêm – bánh tráng đập trên thớt với rau sống và cá kho.

Bữa chính nên thử Bún sứa Nha Trang – sứa giòn nấu nước trong với cá thu hoặc cá nục, là đặc sản chỉ Nha Trang có; và Bún mực Vạn Ninh – bún với mực nhồi nước dùng ngọt thanh, đặc sản Vạn Ninh (giáp Phú Yên cũ).

Khách yêu thịt nướng đến Bò nướng Lạc Cảnh – nhà hàng Lạc Cảnh ở Nha Trang nổi tiếng với bò nướng đặc biệt, có thực đơn truyền thống từ 1928. Khách yêu cá đồng có Cá tràu Võ Cạnh – cá tràu (cá lóc nhỏ) từ ruộng Võ Cạnh nướng hoặc kho.

Mua quà có Bánh xoài, kẹo xoài sấy dẻo – đặc sản Cam Lâm (vùng trồng xoài Cát Hoà Lộc lớn nhất Việt Nam), kẹo xoài có vị chua ngọt đặc trưng; hoặc Combo yến sào + bánh tráng xoài tổng hợp đặc sản Khánh Hoà – yến sào Khánh Hoà chiếm 70% sản lượng yến sào Việt Nam, có giá 30–60 triệu đồng/kg cho yến tinh chế.

Đặc biệt phải mua nho Ninh Thuận và rượu vang nho – Ninh Thuận có 1.200 ha nho, sản xuất khoảng 26.000 tấn/năm, là vùng trồng nho lớn nhất Việt Nam. Ngoài ra còn có muối Cà Ná – muối biển sản xuất theo lối cổ truyền, đã có chỉ dẫn địa lý. Ba đến bốn ngày là vừa đủ cho chuyến Nha Trang – Cam Ranh – Ninh Thuận.