Lào Cai

Dân cư & dân tộc

Lào Cai mới có dân số khoảng 1,5 triệu người với hơn ba mươi dân tộc cùng sinh sống – đứng thứ ba Việt Nam về tính đa dạng tộc người (sau Lai Châu và Hà Giang cũ, nay đã sáp nhập vào Tuyên Quang). Người Mông (đặc biệt Mông Hoa và Mông Đen) đông nhất – chiếm khoảng 23% dân số tỉnh, sau đó là Dao, Tày, Thái, Giáy, Phù Lá, Hà Nhì và Kinh.

Người Mông sống chủ yếu ở vùng cao quanh Sa Pa, Mù Cang Chải, Bắc Hà; người Thái và Tày ở các thung lũng Mường Lò, Mường Khương, Văn Chấn; người Dao Đỏ ở Tả Phìn, Tả Van; người Giáy ở Tả Van; người Phù Lá ở Si Ma Cai, Bắc Hà; người Kinh ở thành phố Lào Cai, Yên Bái cũ và các thị trấn. Tiếng Mông, Dao, Thái, Tày được sử dụng phổ biến song song tiếng Việt; nhiều bản còn duy trì kiến trúc nhà sàn và lễ hội truyền thống.

Khám phá & ẩm thực

Hành trình tiêu biểu bắt đầu ở Thị trấn Sa Pa để nghỉ chân và đi cáp treo Fansipan – cáp treo dài nhất thế giới (6,3 km) được khai trương 2016, đưa khách lên đỉnh Fansipan ở độ cao 3.143 m chỉ trong 15 phút. Trên đỉnh có quần thể tâm linh Fansipan với chùa, tượng Phật và đại tượng Quan Âm. Xuống Bản Cát Cát tìm hiểu kiến trúc người Mông Hoa với những căn nhà sàn gỗ pơ-mu và xưởng dệt thổ cẩm.

Khách yêu cảnh đi Thác Bạc & Thác Tình Yêu trong rừng quốc gia Hoàng Liên – Thác Bạc cao 200 m đổ thẳng xuống vách đá; Thác Tình Yêu nhỏ hơn ẩn trong rừng. Cuối tuần là dịp đi Chợ phiên Bắc Hà để xem trang phục các bản và uống rượu ngô – chợ Bắc Hà chủ nhật được mệnh danh là "chợ phiên đẹp nhất Tây Bắc", với hơn 5.000 người tụ về mỗi tuần.

Sang phần Yên Bái cũ, không thể bỏ qua Ruộng bậc thang Mù Cang Chải – di tích quốc gia đặc biệt rộng 800 ha trên ba xã La Pán Tẩn, Chế Cu Nha, Dế Su Phình – được canh tác bởi người Mông từ hơn 100 năm trước. Mù Cang Chải đẹp nhất tháng 9–10 (lúa chín) và tháng 5–6 (nước đổ); đỉnh Khau Phạ trên đường lên cũng là một trong "tứ đại đỉnh đèo" Tây Bắc.

Đi cùng với Thung lũng Tú Lệ nổi tiếng nếp Tan và những hồ tắm onsen suối khoáng – Tú Lệ là một trong những vùng trồng nếp tan ngon nhất Việt Nam, dùng làm cốm Tú Lệ. Khách yêu trà thì lên Suối Giàng chiêm ngưỡng cây chè Shan tuyết cổ thụ – có cây hơn 300 tuổi cao 18 m, được người Mông leo lên hái búp non bằng tay; chè Shan tuyết Suối Giàng được mệnh danh "chè vàng" của Việt Nam.

Khách yêu xoè thì ngủ một đêm tại Thị trấn Nghĩa Lộ – cái nôi của xòe Mường Lò, trung tâm văn hoá Thái lớn nhất Tây Bắc, với chợ Mường Lò và các nhà sàn truyền thống dọc bờ suối Thia.

Ẩm thực Lào Cai – Yên Bái phong phú do giao thoa nhiều dân tộc. Sa Pa là điểm thử Cá hồi Sa Pa – nuôi trong các trại cá nước lạnh ở thung lũng Tả Phìn, Bản Khoang từ 2005, là cá hồi nuôi đầu tiên thành công ở Việt Nam – và Cá tầm Sa Pa – cá tầm Siberi nuôi từ 2006, có thể nướng, lẩu hoặc làm sashimi. Bữa sáng có Cốn sủi (phở Sa Pa) – sền sệt khoai tây nghiền, là biến thể của bánh cuốn Trung Hoa thích ứng với khí hậu lạnh.

Chiều có Lợn bản nướng đế gang – heo bản nhỏ nướng trong đế gang nóng, ăn cuốn lá rừng – là món "đặc sản nhậu" của Sa Pa; và Hạt dẻ nướng Sa Pa mua dạo phố trong cái lạnh đêm – hạt dẻ nướng đen bóng trên bếp than, vỏ dễ tách và nhân vàng béo.

Sang phần Yên Bái thử Muồm muỗm rang Mường Lò kiểu Thái – muồm muỗm là loài châu chấu nhỏ, rang giòn với mắc khén và lá chanh, là món nhậu phổ biến của người Thái; và Măng vầu cuốn thịt – măng vầu non cuốn thịt heo băm và lá lốt, hấp ăn nóng. Người ưa lạ có Bọ xít chiên giòn Yên Bái – bọ xít rừng (loại nhỏ, không hôi như loại lớn) chiên giòn với muối tiêu, là món "thử thách" với khách phương xa. Ba đến bốn ngày là vừa đủ cho một chuyến hai cao nguyên Sa Pa – Mù Cang Chải.