Gia Lai

Dân cư & dân tộc

Gia Lai mới có dân số khoảng 3 triệu người. Phần Gia Lai cũ có gần ba mươi dân tộc cùng sinh sống, người Gia Rai và Ba Na là hai nhóm bản địa lớn nhất – Gia Rai chiếm ~30% dân số khu vực này (~400.000 người, là tỉnh có dân số Gia Rai đông nhất Việt Nam), Ba Na chiếm ~12%. Họ sinh sống tập trung ở Chư Sê, K'Bang, Kon Chro, Đăk Đoa với nhà rông và cồng chiêng. Người Kinh ở Gia Lai chủ yếu là di dân từ miền Bắc và miền Trung.

Phần Bình Định cũ chủ yếu là người Kinh ven biển (~96%), với cộng đồng Chăm Hroi (Chăm Việt cổ, khoảng 30.000 người – nhóm người Chăm có ngôn ngữ và văn hoá riêng so với Chăm Ninh Thuận) và Ba Na ở các huyện miền núi An Lão, Vân Canh, Hoài Ân. Người Bình Định nổi tiếng với truyền thống võ thuật và tinh thần "đất võ".

Khám phá & ẩm thực

Trải nghiệm Gia Lai thường mở đầu ở Biển Hồ T'Nưng – hồ nước trong xanh trên đỉnh núi lửa cũ cách Pleiku 7 km, được mệnh danh "đôi mắt Pleiku" – là biểu tượng của thành phố. Hồ rộng 230 ha, sâu 30 m, có truyền thuyết về tiên nữ tắm. Tiếp đến Núi lửa Chư Đăng Ya mùa hoa dã quỳ – mùa cuối tháng 10 đến giữa tháng 11 hằng năm, núi lửa cao 500 m phủ đầy hoa dã quỳ vàng rực, thu hút hàng nghìn nhiếp ảnh gia.

Khách yêu thiên nhiên trekking ở Vườn quốc gia Kon Ka Kinh – có đỉnh Kon Ka Kinh cao 1.748 m, nơi sinh sống của vooc chà vá chân xám và 600 loài thực vật, là điểm trekking và xem chim hấp dẫn của Tây Nguyên.

Sang phần Bình Định cũ, dành 2–3 ngày tại Quy Nhơn với Cụm biển Kỳ Co – Eo Gió – Nhơn Lý – Hòn Khô để lặn ngắm san hô, đi thuyền vịnh kín – Kỳ Co được mệnh danh "Maldives của Việt Nam" với nước biển trong xanh; Eo Gió có vách đá hình cánh cung độc đáo. Khách yêu thơ và lịch sử ghé Khu du lịch Ghềnh Ráng – Tiên Sa – nơi yên nghỉ của thi sĩ Hàn Mặc Tử (mộ trên đồi Ghềnh Ráng nhìn ra biển), và xem các tháp Tháp Bánh Ít – cụm tháp Chăm còn nguyên vẹn nhất Bình Định, gồm 4 tháp trên đỉnh đồi nhìn xuống đồng bằng.

Người ưa thử thách bay ra Đảo Cù Lao Xanh – đảo cách Quy Nhơn 24 km, có hải đăng cũ thời Pháp và bãi biển hoang sơ; hoặc đi Mũi Vi Rồng ngắm sóng đập vào các vây rồng đá – những vách đá nhô ra biển hình cánh rồng độc đáo.

Ẩm thực Gia Lai – Bình Định đa dạng. Tây Nguyên có Canh lá bép, lá mì – món truyền thống Gia Rai từ rau rừng (lá bép có vị chua nhẹ, lá mì là lá cây sắn non), nấu với cá hoặc thịt; và Bò một nắng muối kiến vàng – đặc sản Krông Pa nổi tiếng: thịt bò tươi phơi nắng nửa ngày cho khô bề mặt, ăn nướng với muối kiến vàng (kiến vàng tự nhiên của người Gia Rai, có vị chua đặc trưng) – là món "chỉ có ở Krông Pa".

Sang Quy Nhơn thử Bò né Quy Nhơn bữa sáng – bò bít-tết ăn với bánh mì, có lịch sử từ thời Pháp; và Cá chốt kho / cá nục kho Bình Định – cá kho mặn ngọt theo lối Bình Định. Người ưa cá đồng có Cá chốt nướng trui – cá chốt nướng nguyên con trên rơm, mùi thơm khói rất đặc biệt.

Tráng miệng có Bánh hồng Bình Định – đặc sản Bồng Sơn dùng trong tiệc cưới: bánh hình tròn dẹt, nhân đậu xanh và dừa, vỏ ngoài trắng phớt hồng từ hoa dâm bụt. Mua quà có Combo quà Gia Lai – Bình Định – cà phê Pleiku, hồ tiêu Chư Sê, rượu cần Tây Nguyên, hải sản khô Quy Nhơn; hoặc Combo Tây Nguyên – Biển Quy Nhơn. Bốn ngày là vừa đủ cho chuyến cao nguyên – biển Quy Nhơn.