Hà Nội

Dân cư & dân tộc

Hà Nội là một trong hai địa phương đông dân nhất cả nước (cùng TP.HCM), với hơn 8,5 triệu cư dân (2024) – tăng từ 6,4 triệu năm 2010. Tuyệt đại đa số là người Kinh (~99%); cộng đồng người Mường có lịch sử lâu đời ở khu vực Ba Vì và rìa tây của thành phố (Ba Vì có 7 xã có dân Mường), còn các nhóm Hoa, Tày, Nùng, Thái, Dao xuất hiện rải rác qua các đợt di cư hiện đại.

Hà Nội là điểm đến lớn nhất của di dân nội địa miền Bắc – mỗi năm ước tính có hơn 100.000 người mới đến học tập và làm việc. Tiếng Việt giọng Hà Nội (giọng phổ thông) từ lâu được coi là một trong những “chuẩn” phát âm phổ thông; tiếng Anh và một số tiếng nước ngoài khác (Pháp, Nhật, Hàn) được sử dụng phổ biến trong khu vực dịch vụ, du lịch và ngoại giao.

Khám phá & ẩm thực

Một chuyến tham quan Hà Nội thường mở đầu bằng vòng đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm và phố cổ – nơi có đền Ngọc Sơn trên đảo nhỏ, cầu Thê Húc đỏ son và đền Bà Kiệu. Phố đi bộ Hoàn Kiếm hoạt động cuối tuần là không gian biểu diễn nghệ thuật đường phố sôi động nhất Hà Nội. Rẽ qua Chùa Trấn Quốc – Hồ Tây – ngôi chùa cổ nhất thành phố trên bán đảo nhỏ vươn ra Hồ Tây, có lịch sử gần 1.500 năm; rồi đi tiếp qua đền Quán Thánh và chùa Một Cột.

Khách quan tâm tới lịch sử có thể dành nửa ngày trong khối Bảo tàng Lịch sử Quốc gia với bộ sưu tập hơn 200.000 hiện vật từ tiền sử đến hiện đại, và Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam – nơi tái hiện đời sống của hơn năm mươi cộng đồng tộc người với 10 ngôi nhà truyền thống nguyên kích thước trong không gian ngoài trời, được Tripadvisor xếp hạng cao nhất nhì các bảo tàng Việt Nam. Khách yêu lịch sử quân sự ghé Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam mới được khánh thành 2024 với quy mô lớn ở Cầu Diễn, hoặc Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam ở phố Lý Thường Kiệt.

Người yêu nhiếp ảnh thường tìm đến Cầu Long Biên lúc bình minh để bắt khoảnh khắc tàu hoả lăn bánh trên cây cầu thép trăm tuổi do Pháp xây từ 1898–1902 (kiến trúc sư Daydé & Pillé), được mệnh danh "chứng nhân lịch sử" Hà Nội. Khách yêu nghệ thuật đi Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam để xem dòng tranh sơn mài, lụa và sơn dầu Việt Nam thế kỷ XX.

Cuối tuần dài ngày, các tuyến ngoại thành đáng xem gồm Chùa Hương – quần thể chùa hang đi thuyền giữa núi đá vôi của xã Hương Sơn, Mỹ Đức, mỗi mùa lễ hội (tháng 1–3 âm) đón hàng triệu khách hành hương; và Làng cổ Đường Lâm, một trong những làng đá ong còn giữ tương đối nguyên vẹn ở miền Bắc với những ngôi nhà cổ từ thế kỷ XVII–XIX, là quê hương của hai vua Phùng Hưng và Ngô Quyền.

Ẩm thực Hà Nội xứng đáng có riêng một hành trình. Buổi sáng nên thử Bún ốc Hà Nội chua dịu với cà chua, dấm bỗng và ốc đồng, hoặc Bánh giò nóng hôi hổi mua bên vỉa hè (gói bằng lá chuối, nhân thịt mỡ – mộc nhĩ – hạt tiêu); buổi trưa, không nên bỏ qua Bún đậu mắm tôm đậm vị – bún tươi cuốn với đậu rán, chả cốm, thịt luộc và mắm tôm pha quất tiêu, và Bánh tôm Hồ Tây giòn rụm bên bờ hồ – đặc sản truyền thống của khu vực Hồ Tây từ thập niên 1930.

Trà chiều có thể là Bánh cốm Hàng Than – chiếc bánh xanh ngọc thạch nhân đậu xanh ngọt thanh, là quà cưới truyền thống của người Hà Nội – và Bánh chả Hà Nội nhỏ xinh có nhân lá chanh – mỡ phần. Khách yêu món ngọt thử Bò bía ngọt cuốn dừa khô, vừng, mạch nha; Bánh rán bi Ô Quan Chưởng nhỏ giòn rụm.

Buổi tối, một cốc Bia hơi Hà Nội ngồi vỉa hè cùng đĩa nem rán hoặc Bánh gối chiên giòn nóng là cách kết thúc rất Hà Nội. Khách thích đồ chiên có Bánh rán mặn/ngọt – ngọt nhân đậu xanh, mặn nhân thịt mộc nhĩ. Khuya muộn ghé Bún mọc dọc mùng – bún chả mọc với dọc mùng giòn xốp đặc trưng. Hãy dành ít nhất ba ngày để cảm hết nhịp sống và mùi vị của thủ đô; lý tưởng nhất là một chuyến vào tháng 10 với hương hoa sữa và cốm Vòng.