Lâm Đồng
Trung Bộ

Lâm Đồng

“Lâm Đồng là tỉnh trung tâm Tây Nguyên Nam, nơi đặt thành phố Đà Lạt mộng mơ ở độ cao 1.500 m – một trong những điểm du lịch nghỉ dưỡng nổi tiếng nhất Việt Nam, được mệnh danh "thành phố ngàn hoa", "t…”

Diện tích
24.236,4 km²
Dân số
3,3 triệu người
Thời điểm đẹp nhất
Tháng 11 – tháng 3 (mùa hoa dã quỳ, mai anh đào)
Di sản UNESCO
2

Gồm các tỉnh cũ

Từ 2025, các tỉnh này đã hợp nhất. Địa điểm, món ăn và lễ hội của chúng đều nằm ở đây.

  • Bình Thuận
  • Lâm Đồng
  • Đắk Nông

Lâm Đồng là tỉnh trung tâm Tây Nguyên Nam, nơi có Đà Lạt mộng mơ ở độ cao 1.500 m – một trong những điểm du lịch nghỉ dưỡng nổi tiếng nhất Việt Nam, được mệnh danh "thành phố ngàn hoa", "tiểu Paris" hay "thành phố trong sương".

Sau đợt sáp nhập 2025 có hiệu lực từ 1/7/2025, Lâm Đồng mới hợp nhất với hai tỉnh Đắk Nông và Bình Thuận cũ – là một trong những đợt sáp nhập "3 thành 1" lớn nhất, mở rộng từ cao nguyên cà phê tới đồi cát ven biển và đảo Phú Quý. Tỉnh có diện tích trên 24.200 km² (lớn thứ 2 cả nước sau sáp nhập, chỉ sau Gia Lai mới) và dân số khoảng 3 triệu người.

Bài viết dưới đây giới thiệu địa lý, lịch sử, văn hoá, dân cư và các điểm khám phá tiêu biểu của Lâm Đồng – tỉnh hợp nhất ba vùng cảnh quan đa dạng bậc nhất Việt Nam: cao nguyên Đà Lạt – Lâm Viên ôn đới, cao nguyên Đắk Nông bazan với hồ Tà Đùng, và bờ biển Bình Thuận khô nóng với đồi cát đỏ.

Địa lý & khí hậu

Lâm Đồng mới có ba phần địa hình. Phần Lâm Đồng cũ là cao nguyên Lâm Viên – Di Linh ở độ cao 800–1.500 m, với rừng thông và những thác đẹp như Pongour (cao 30 m, được mệnh danh "đệ nhất thác Đông Dương"), Datanla, Đambri, Voi. Phần Đắk Nông cũ phía bắc là cao nguyên đỏ bazan độ cao 600–800 m, có hồ Tà Đùng – "vịnh Hạ Long Tây Nguyên" với hơn 40 đảo nhỏ – và Công viên địa chất toàn cầu Đắk Nông UNESCO (công nhận 2020) rộng 4.760 km², là geopark UNESCO thứ ba của Việt Nam.

Phần Bình Thuận cũ phía đông giáp biển với 192 km bờ biển và những đồi cát đỏ – trắng độc đáo. Đây là vùng có ngày nắng nhiều và lượng mưa thấp thứ hai Việt Nam (chỉ sau Ninh Thuận); cảnh quan giống sa mạc với cây xương rồng và đồi cát rộng. Đảo Phú Quý cách Phan Thiết 56 km, rộng 16,4 km², là điểm đến đảo xa đang phát triển nhanh.

Khí hậu phân tầng theo độ cao và vùng. Đà Lạt mát mẻ quanh năm 18–22°C, được mệnh danh "thành phố ngàn hoa" với hoa quanh năm; mùa đông tháng 12–1 có thể xuống dưới 10°C, đôi khi có sương muối. Đắk Nông – Bảo Lộc có hai mùa mưa khô rõ. Bình Thuận có lượng mưa thấp (700–1.200 mm/năm), nắng quanh năm – là vùng có nhiều ngày nắng thứ hai Việt Nam.

Tháng 11–4 là cao điểm du lịch toàn tỉnh, đặc biệt mùa hoa anh đào tháng 1 và mùa hoa dã quỳ tháng 11 ở Đà Lạt. Festival Hoa Đà Lạt tổ chức hai năm một lần (từ 2005) là sự kiện văn hoá – du lịch lớn nhất khu vực với hàng triệu khách.

Lịch sử & văn hoá

Đà Lạt được người Pháp xây dựng đầu thế kỷ XX (1893, theo đề xuất của bác sĩ Alexandre Yersin – người tìm ra trực khuẩn dịch hạch) làm nơi nghỉ dưỡng cho quan chức – sĩ quan Pháp ở vùng nóng Sài Gòn – Phnôm Pênh. Yersin đến Đà Lạt năm 1893 và đề xuất xây thị trấn nghỉ dưỡng. Đến 1922, Đà Lạt có hơn 100 biệt thự kiểu Pháp – Alpine, khách sạn Langbiang Palace (1916) và sân golf đầu tiên Việt Nam (1933). Nhiều biệt thự và phong cách Alps còn được bảo tồn tốt – nay là di sản kiến trúc của Đà Lạt.

Phần Đắk Nông cũ là vùng đất của các dân tộc M'Nông, Mạ – là nhóm dân tộc bản địa lớn của Tây Nguyên Nam, có sử thi Đam San nổi tiếng. Văn hoá M'Nông được UNESCO công nhận năm 2005 trong "Không gian văn hoá cồng chiêng Tây Nguyên". Còn Bình Thuận cũ là vùng cuối của vương quốc Chăm Pa với các tháp Chàm như Po Sah Inư (Phan Thiết, xây thế kỷ IX) và cộng đồng Chăm Bình Thuận khoảng 35.000 người – nhỏ hơn cộng đồng Chăm Ninh Thuận.

Văn hoá vùng kết hợp "Không gian văn hoá cồng chiêng Tây Nguyên" – di sản UNESCO – với truyền thống nông trại đồi chè – cà phê và đời sống ven biển. Đà Lạt là vùng trồng hoa lớn nhất Việt Nam (sản lượng hơn 3 tỉ cành/năm, xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc, EU); cà phê arabica Bảo Lộc – Cầu Đất là một trong những vùng cà phê arabica lớn của Việt Nam, cùng với Sơn La và Sơn Pà (Quảng Trị).

Phật giáo Trúc Lâm có thiền viện Trúc Lâm Đà Lạt (xây 1993, một trong ba trung tâm Trúc Lâm cùng Yên Tử và Tây Thiên). Văn hoá Pháp – Việt giao thoa thể hiện qua kiến trúc, ẩm thực và tinh thần đô thị nghỉ dưỡng của Đà Lạt.