Nghệ An
Trung Bộ

Nghệ An

“Nghệ An là tỉnh có diện tích lớn nhất Việt Nam (16.490 km²), trải từ vùng biên giới Lào ở phía tây tới biển Đông ở phía đông. Đây là quê hương Hồ Chí Minh – chủ tịch nước đầu tiên của Việt Nam, sinh…”

Diện tích
16.487,1 km²
Dân số
3,4 triệu người
Thời điểm đẹp nhất
Tháng 5 – tháng 8
Di sản UNESCO
1

Gợi ý lịch trình Nghệ An

Lịch trình mẫu

2 ngày · 6 điểm đến · 2 món đặc sản

Mùa đẹp nhất: Tháng 5 – tháng 8

  1. Ngày 1

    Thác 7 tầng → Bản Nưa – Môn Sơn – Con Cuông → Biển Bãi Lữ

    Món nên thử: Bánh bèo Nghệ An

  2. Ngày 2

    Cầu Cửa Hội → Bảo tàng Xô viết Nghệ Tĩnh (Vinh) → Đền Chung Sơn

    Món nên thử: Bánh gai Xứ Nghệ

Dùng lịch trình mẫu này

Nghệ An là tỉnh có diện tích lớn nhất Việt Nam (16.490 km²), trải từ vùng biên giới Lào ở phía tây tới biển Đông ở phía đông.

Đây là quê hương Hồ Chí Minh – chủ tịch nước đầu tiên của Việt Nam, sinh tại Làng Sen, Kim Liên năm 1890; và là một trong những vùng đất có chiều sâu văn hoá – chính trị bậc nhất miền Trung.

Trong đợt sáp nhập 2025, Nghệ An giữ nguyên ranh giới cũ, không hợp nhất với tỉnh khác do diện tích đã rất lớn (lớn nhất Việt Nam) và đặc thù văn hoá xứ Nghệ – Tĩnh vốn có chiều sâu riêng. Tỉnh có dân số khoảng 3,4 triệu người – đông thứ 4 cả nước (sau Hà Nội, TP.HCM và Thanh Hoá).

Bài viết dưới đây giới thiệu địa lý, lịch sử, văn hoá, dân cư và các điểm khám phá tiêu biểu của xứ Nghệ – nơi nắng gió Trường Sơn gặp tinh thần học hành của các thế hệ nho sĩ và là cái nôi của nhiều lãnh tụ cách mạng Việt Nam.

Địa lý & khí hậu

Nghệ An có địa hình ba lớp đặc trưng miền Trung. Phía tây là dãy Trường Sơn với rừng quốc gia Pù Mát (rộng 91.000 ha, được công nhận khu dự trữ sinh quyển thế giới UNESCO 2007 cùng Pù Hu, Pù Hoạt – Khu dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An), các đỉnh trên 2.000 m như Pu Lai Leng, Phu Xai Lai Leng và biên giới dài 419 km với Lào – là tỉnh có biên giới với Lào dài nhất Việt Nam.

Phần giữa là đồi gò xen thung lũng, phù hợp trồng cam Vinh (chỉ dẫn địa lý quốc gia, vỏ vàng và vị ngọt thanh đặc trưng), mía, sắn, dứa. Phía đông là dải đồng bằng phù sa và 82 km bờ biển với các bãi tắm Cửa Lò (đẹp nhất, được mệnh danh "Hạ Long thu nhỏ"), Bãi Lữ, Cửa Hội. Sông Lam (sông Cả) – dài 513 km, là sông lớn nhất miền Trung – là dòng chính chảy xuyên tỉnh, đổ ra biển ở cửa Hội.

Khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa hè nóng dữ dội (gió Lào khô nóng từ Lào thổi qua, có lúc đẩy nhiệt độ trên 40°C kèm độ ẩm thấp dưới 30%); mùa đông mát có mưa phùn. Mùa du lịch lý tưởng là tháng 4–5 (biển bắt đầu ấm) và tháng 9–10 (sau mùa bão, trời trong). Mùa bão rơi vào tháng 8–10 với 1–2 cơn bão lớn mỗi năm.

Lịch sử & văn hoá

Nghệ An thuộc đất cổ Hoan Châu (cùng Hà Tĩnh), từ thời Lý – Trần đã là vùng phên dậu phía nam. Đây là quê hương của nhiều nhân vật lớn của lịch sử Việt Nam: Mai Thúc Loan (Mai Hắc Đế) khởi nghĩa chống nhà Đường năm 722; Nguyễn Xí (1397–1465) – công thần khai quốc nhà Lê; và đặc biệt nhiều nhà cách mạng đầu thế kỷ XX có gốc Nghệ An – Hồ Chí Minh sinh tại Làng Sen, Kim Liên (1890); Phan Bội Châu (1867–1940, người sáng lập phong trào Đông Du); Lê Hồng Phong (1902–1942, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Đông Dương 1935–1936); Nguyễn Thị Minh Khai (1910–1941); Trường Chinh (Tổng Bí thư 1941–1956 và 1986).

Truyền thống học hành xứ Nghệ tạo nên một trong những vùng đất có nhiều khoa bảng nhất Việt Nam – tổng cộng có hơn 200 tiến sĩ Hán học, đặc biệt Nam Đàn (quê Hồ Chí Minh) và Quỳnh Lưu là hai "đất khoa bảng". Người xứ Nghệ có câu "Nghệ An đất học" – ám chỉ truyền thống học hành cổ của vùng đất nghèo nhưng coi trọng giáo dục.

Văn hoá Nghệ An được kết tinh ở Dân ca Ví – Giặm Nghệ Tĩnh – di sản UNESCO năm 2014 mà người dân hai tỉnh Nghệ An – Hà Tĩnh cùng giữ gìn. Ví là thể hát đối ngoài đồng (ví đò đưa, ví phường vải, ví trèo non), giặm là thể hát có vần đôi đặc trưng. Hai thể loại này được xem là "nhạc nền" của đời sống lao động người dân xứ Nghệ.

Vùng cao phía tây giữ những nét văn hoá Thái với chợ phiên, lễ hội Xăng Khan, múa lăm vông; người Mông, Khơ Mú và một số nhóm rất ít người như Ơ Đu vẫn duy trì tiếng nói và phong tục riêng. Đặc biệt người Ơ Đu là một trong những dân tộc rất ít người (cả nước chỉ khoảng 500 người) chỉ có ở Nghệ An – sinh sống tại bản Văng Môn, xã Nga My, Tương Dương sau khi được di dời do dự án thuỷ điện Bản Vẽ.

Lễ hội đền Cuông tháng 2 âm lịch (tưởng niệm An Dương Vương), lễ hội đền Bà Triệu, lễ hội Vua Quang Trung ở Núi Quyết, lễ giỗ Bác Hồ ngày 19/5 ở Kim Liên là những sự kiện văn hoá lớn nhất tỉnh.