Quảng Trị

Dân cư & dân tộc

Quảng Trị mới có dân số khoảng 1,5 triệu người. Người Kinh chiếm đa số (~91%), sống tập trung ở thành phố Đông Hà (tỉnh lỵ), thành phố Đồng Hới (tỉnh lỵ Quảng Bình cũ – nay thành phố thứ hai của tỉnh) và các huyện đồng bằng. Khu vực miền núi phía tây giáp Lào – đặc biệt Hướng Hoá, Đa Krông (Quảng Trị cũ), Minh Hoá, Bố Trạch, Tuyên Hoá (Quảng Bình cũ) – là địa bàn của các dân tộc Bru – Vân Kiều, Pa Cô, Tà Ôi, Chứt, Mã Liềng.

Người Bru – Vân Kiều là dân tộc lớn nhất khu vực miền núi (~80.000 người ở cả Quảng Trị và Quảng Bình), gốc gác từ Lào, di cư sang Việt Nam hàng trăm năm. Người Chứt – một trong những dân tộc rất ít người – chỉ có ở vùng Quảng Bình cũ (Minh Hoá, Tuyên Hoá), với các nhóm Sách, Mày, Rục, Arem, Mã Liềng. Người Rục đặc biệt là nhóm rất ít người (chỉ vài chục hộ ở Thượng Hoá, Minh Hoá), được Bộ đội Biên phòng tìm thấy trong rừng năm 1959 và giúp đưa ra hoà nhập xã hội.

Khám phá & ẩm thực

Hành trình lịch sử Quảng Trị bắt đầu ở DMZ Quảng Trị – tour 1 ngày đi qua các điểm chiến tranh: địa đạo Vịnh Mốc dài 2,8 km dưới đất, cầu Hiền Lương sơn hai màu, căn cứ Khe Sanh với máy bay F-4 Phantom và xe tăng còn nguyên, đường 9, nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn (lớn nhất Việt Nam với hơn 10.000 mộ); sau đó về Thành cổ Quảng Trị & sông Thạch Hãn thắp hương tưởng niệm – mỗi năm có lễ tưởng niệm vào ngày 27/7 (Ngày Thương binh – Liệt sĩ) với hàng nghìn cựu chiến binh.

Sang phần Quảng Bình cũ, không thể bỏ qua Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng – di sản UNESCO. Khách thường ngủ ở Cụm Phong Nha Town – Phong Nha bên dòng sông Son đã trở thành "thủ đô hang động" với hàng trăm khách sạn, nhà hàng. Tour động Phong Nha 1 ngày đi thuyền vào hang sông ngầm dài 7,7 km; Dark Cave với hoạt động tắm bùn, đu zip-line; Suối Moọc với suối nước mát giữa rừng nguyên sinh; và thung lũng Bồng Lai – "thung lũng tre" được khám phá gần đây.

Khách thám hiểm chuyên nghiệp đăng ký Hang Sơn Đoòng & Hang Én – tour 4 ngày 3 đêm trekking và ngủ trong hang, được National Geographic và BBC quay phim, là tour hang động đắt nhất thế giới (75–95 triệu đồng/người), giới hạn 1.000 khách/năm. Hang Én lớn thứ ba thế giới có thể đi tour 2 ngày dễ hơn. Hoặc Hệ thống hang Tú Làn với tour cấp độ trung bình 1–4 ngày, được giới mạo hiểm đánh giá là một trong những hang động đẹp nhất Việt Nam.

Khách yêu biển dành thời gian ở Cụm Đồng Hới ven biển – Đồng Hới có Bãi biển Nhật Lệ dài 12 km, đồi cát Quảng Phú với cảnh quan sa mạc nhỏ, và thành Đồng Hới – di tích thời nhà Nguyễn còn nguyên. Lữ khách viếng Bãi Đá Nhảy & Vũng Chùa – Đảo Yến – nơi yên nghỉ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp – là điểm hành hương quan trọng từ 2013.

Ẩm thực Quảng Trị – Quảng Bình mặn và đậm vị nắng gió. Bữa sáng mộc mạc có Bắp hầm Quảng Trị – ngô non đồng quê hầm với đậu xanh và đường phèn, ăn nóng vào sáng se lạnh; hoặc Bắp/khoai nướng đêm gió Lào – ngô và khoai nướng than ven đường mùa hè khi gió Lào thổi.

Bữa cơm địa phương có Canh ám làng Lam Thuỷ – canh truyền thống Quảng Trị nấu từ rau ám (loại rau đắng), thịt heo và xương heo, là món "đãi khách" của làng Lam Thuỷ; và Lòng sả Quảng Trị – món lòng heo nấu sả độc đáo, được mệnh danh "đặc sản Đông Hà". Khách yêu cá khô đặc sản chọn Cá khô, mực khô Quảng Trị – hải sản phơi nắng gió Lào cho khô đậm vị, là đặc sản các làng chài Cửa Tùng, Cửa Việt.

Tráng miệng có Bánh tu huế / bánh phu thê vùng biển – các loại bánh ngọt truyền thống vùng cửa biển miền Trung. Mua quà cho người thân không thể thiếu Cao chè vằng Cam Lộ – chiết xuất từ lá chè vằng phơi khô, là thuốc bổ truyền thống cho phụ nữ sau sinh, có tác dụng giúp lấy sữa và giải nhiệt; được người Quảng Trị tin dùng hàng trăm năm – hoặc Combo cà phê Khe Sanh + chè vằng Cam Lộ – cà phê Khe Sanh là cà phê arabica trồng từ thời Pháp ở vùng đất bazan Hướng Hoá, với hương vị độc đáo. Bốn ngày là vừa đủ cho chuyến DMZ – Phong Nha – Sơn Đoòng (tour ngắn) hoặc bảy ngày nếu đi Sơn Đoòng đầy đủ.